Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
I PSK 510/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
7 lipca 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie przyjął skargi pracownicy, która musi zapłacić 270 zł kosztów

Przejdź do orzeczenia, 17 min czytania

Spór

Powódka domagała się odszkodowania za rozwiązanie z nią umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika. Spółka wskazała zarzuty dotyczące błędów w księgach za lata 2017-2020 oraz nieusprawiedliwionej nieobecności 30 i 31 marca 2022 r.

Ustalenia sądu

Sąd drugiej instancji ustalił, że powódka jako główna księgowa miała w ocenie sądu obowiązek rzetelnego księgowania, a w dniach 30 i 31 marca 2022 r. nie zadbała o uzyskanie zgody na urlop na żądanie. Według sądu powódka w czasie pracy zajmowała się też sprawami swojej działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powódki i zasądził od niej na rzecz spółki 270 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami.

Dlaczego

Skarżąca jedynie polemizowała z ustaleniami sądu drugiej instancji, a nie wykazała oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy wskazał też, że pracodawca może powołać kilka przyczyn, a wystarczy jedna usprawiedliwiona.

Dla firm

Pracodawca może podać kilka przyczyn zwolnienia bez wypowiedzenia i wystarczy, że jedna jest usprawiedliwiona, ale termin z art. 52 § 2 k.p. sąd ocenia dla każdej przyczyny osobno.

Więcej o sprawie

W oświadczeniu o rozwiązaniu umowy pracodawca wskazał kilka przyczyn. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał, że dla dwóch z nich termin został dochowany, a wypowiedzenie jest uzasadnione, gdy choćby jedna przyczyna jest usprawiedliwiona.

Sąd drugiej instancji stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że ostatecznym terminem na przekazanie dokumentów biegłej rewident był dopiero dzień planowanego spotkania z biegłą rewident (30 marca 2022 r.)

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I PSK 510/26

Treść orzeczenia około 17 minut czytania

I PSK 510/26

POSTANOWIENIE

Dnia 7 lipca 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Robert Stefanicki

w sprawie z powództwa E. G.

przeciwko N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.

o odszkodowanie w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia

z winy pracownika,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 7 lipca 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach

z dnia 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII Pa 165/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od powódki E. G. na rzecz strony pozwanej kwotę

270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości

odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego po

upływie tygodnia od dnia doręczenia powódce odpisu

postanowienia do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

W wyroku z 8 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII Pa 165/24, Sąd Okręgowy –

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach – w sprawie z powództwa E. G.

przeciwko N. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o odszkodowanie w

związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika –

I PSK 510/26

2

oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Gliwicach z 21 maja 2024 r., sygn. akt VI P 99/22, w którym Sąd

Rejonowy oddalił powództwo.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano

na przyczynę przyjęcia skargi określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W ocenie

skarżącej jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., gdyż w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia

prawa – art. 30 § 4 k.p. Pozwany w punkcie 2 oświadczenia o rozwiązaniu umowy o

pracę bez wypowiedzenia wskazał ogólny zarzut „pogwałcenie obowiązku

staranności i sumienności w wykonaniu prac księgowych, powstanie niezgodności

ksiąg rachunkowych ze stanem faktycznym oraz z wykonywanymi sprawozdaniami

za lata 2017-2020”. Nie wymienił jednak żadnego konkretnego przykładu takiej

niezgodności, a jedynie podał, że zostały one stwierdzone przez pełniącą obowiązki

księgowej M. O. w dniu 12 kwietnia 2022 r. Jeżeli chodzi o pkt 3 oświadczenia, to

pozwany nie postawił powódce zarzutu „nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w

pracy w dniu 30 i 31 marca 2022 roku wskutek rozpoczęcia urlopu na żądania

przed uzyskaniem zgody pracodawcy”. Sformułowanie takie pojawia się wprawdzie

w uzasadnieniu oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, ale wyłącznie jako

cytat z maila prezesa pozwanej z dnia 30 marca 2022 r. Mimo to Sądy obu instancji

oceniły prawdziwość i zasadność takiej właśnie przyczyny rozwiązania umowy o

pracę. Stanowi to ewidentne naruszenie art. 30 § 4 k.p. przez rozpoznanie sprawy

poza granicami wyznaczonymi przez treść oświadczenia bez wypowiedzenia. Sąd

Okręgowy w sposób oczywisty naruszył również art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w zakresie

oceny, że powódka przez niestawiennictwo w pracy w dniach 30 i 31 marca 2022 r.

mimo braku zgody pracodawcy na urlop na żądanie, dopuściła się zawinionego i

ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Brak winy

powódki w postaci co najmniej rażącego niedbalstwa wykluczał w sposób oczywisty

możliwość zakwalifikowania niestawiennictwa powódki w pracy w dniach 30 i 31

marca 2022 r. jako uzasadniającego zwolnienie dyscyplinarne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną N. Spółka z ograniczoną

odpowiedzialnością w P. wniosła o: 1. odrzucenie skargi kasacyjnej; ewentualnie -

I PSK 510/26

3

w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku o: 2. wydanie postanowienia o

odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; w razie nieuwzględnienia

powyższego wniosku i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o: 3. oddalenie

skargi kasacyjnej; w każdym przypadku – w zakresie każdego z powyższych

wniosków – o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony twierdzeniem, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). W związku z tym, że skarga kasacyjna

służy ochronie przede wszystkim interesu publicznego przez zapewnienie

jednolitości wykładni i stosowania prawa, przez udział Sądu Najwyższego w

rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego

orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście

niezgodnych z prawem, to niezbędne jest stworzenie mechanizmu pozwalającego

na sprawną realizację tych zadań przede wszystkim przez wyodrębnienie z tego

katalogu skarg niespełniających stawianych przez ustawodawcę przesłanek

warunkujących potrzebę ich rozpoznania przez niniejszy Sąd. Nie można w świetle

powyższego uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanki przyjęcia

skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

I PSK 510/26

4

Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania – wymaga przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista

zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest

oczywiście uzasadniona. Podczas gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej

podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi

na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest

wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w

szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu, wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z

14 maja 2026 r., I CSK 2008/25, LEX nr 4091290). W judykaturze podkreśla się, że

przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste

naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz

sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego

orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu

(przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2023 r., I USK 163/22,

LEX nr 3570640; 3 listopada 2025 r., III USK 151/24, LEX nr 3938651; 16 grudnia

2025 r., I USK 44/25, LEX nr 4003958; 17 grudnia 2025 r., II USK 127/25, LEX nr

3987252; 17 lutego 2026 r., I CSK 2551/25, LEX nr 4024399; 12 maja 2026 r., I

CSK 1795/25, LEX nr 4090845).

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan

„oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c. Skarżąca w nim wskazuje na oczywiste w jej ocenie naruszenie art. 30 § 4

k.c. oraz art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania w zakresie twierdzenia o naruszeniu wskazanych wyżej przepisów

Kodeksu Pracy sprowadza się w istocie do prostej negacji podstaw - tak faktycznej,

jak i prawnej zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach. Sposób

motywowania przez autora skargi kasacyjnej jej oczywistej zasadności sprowadza

I PSK 510/26

5

się do polemiki z poczynionymi przez Sąd drugiej instancji niektórymi ustaleniami

faktycznymi (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2025 r., III PSK

120/24, LEX nr 3915547). W twierdzeniach uzasadnienia wniosku skarżąca

eksponuje niektóre (wybrane) elementy stanu istniejącego sprawy, jednocześnie

pomijając cały zespół okoliczności faktycznych określonych w uzasadnieniu wyroku

Sądu drugiej instancji – w jego podstawie faktycznej.

Sąd drugiej instancji stwierdził, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że

ostatecznym terminem na przekazanie dokumentów biegłej rewident był dopiero

dzień planowanego spotkania z biegłą rewident (30 marca 2022 r.), a zatem

rozwiązując z powódką umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenie z

tej właśnie przyczyny, pozwana faktycznie dopuściła się naruszenia art. 52 § 2 k.p.

Według Sądu drugiej instancji okoliczność ta pozostaje bez wpływu na ocenę

prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który oddalił powództwo,

albowiem w zakresie dwóch pozostałych przyczyn wskazanych powódce w piśmie

rozwiązującym umowę o pracę, pozwana dochowała termin, o którym mowa we

wskazanym przepisie. Sąd drugiej instancji podzielił stanowisko zaprezentowane w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym pracodawca może wskazać

kilka przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, w tym przyczyny dotyczące

pracownika i inne niedotyczące pracownika (dotyczące pracodawcy), a

wypowiedzenie jest uzasadnione, gdy choćby jedna ze wskazanych przyczyn jest

usprawiedliwiona (Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2005 r., I PK 61/05;

zob. też B. Kozakowska-Burdzińska, Uznanie prawidłowości rozwiązania stosunku

pracy w trybie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego

– Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 marca 2022 r., III PSKP 62/21,

OSP 2024, nr 12, s. 94).

Sąd drugiej instancji uwzględnił to, że powódka u pozwanej zajmowała

stanowisko głównej księgowej i w związku z tym miała określony zakres

obowiązków. Swoją pracę wykonywała przez kilka lat. Z postępowania

dowodowego przeprowadzonego przez Sąd I instancji w żaden sposób nie wynika,

aby powódka kiedykolwiek zgłaszała pozwanej, że nie jest w stanie wykonać

swoich obowiązków bądź nie jest w stanie wykonać ich w określonym czasie. Skoro

powódka przez cały okres zatrudnienia nie zgłaszała pozwanej jako pracodawcy

I PSK 510/26

6

problemów kadrowych, braku czasu na wywiązywanie się ze swoich obowiązków, a

co więcej w godzinach pracy zajmowała się jeszcze sprawami związanymi z jej

prywatną działalnością gospodarczą (chociażby odbieranie telefonów od swoich

klientów), to trudno uznać, że powódka dopuszczała się błędów w dokumentach

księgowych nie ze swojej winy. Powódka nie zgłaszała potrzeby zatrudnienia

dodatkowego pracownika w dziale księgowości, „dbała” w czasie pracy u pozwanej

również o klientów swojego biura rachunkowego, stąd faktycznie mogła nie mieć

czasu na rzetelne wykonywanie swoich obowiązków pracowniczych, godząc się

tym samym na popełnianie stwierdzonych w dokumentach księgowych błędach.

Główny księgowy nie jest zwykłym pracownikiem. Jego obowiązki i zadania określa

prawo powszechne – ustawa z 2 września 1994 r. o rachunkowości. W księgowości

obowiązuje zasada, że zapisy księgowe muszą odzwierciedlać prawdziwe

zdarzenia (podstawy księgowania). Gdy księgowy zauważy nieprawidłowości, to

powinien to w określony sposób poprawić (np. przez storno). Zasada ta obowiązuje

w zapisie tradycyjnym i elektronicznym. Księgowy nie może godzić się ani tym

bardziej tolerować tego, że zapis księgowy jest niezgody z podstawą księgowania

(zdarzeniem). Nie może też zaniechać wykonania obowiązku właściwego

księgowania. Jeżeli księgowy zapis niezgodny uznaje za prawidłowy, to sam

ujawnia swój stosunek podmiotowy (winę). W księgowości nie ma księgowania „na

niby” i niedopuszczalne jest zaniechanie księgowania. Księgowanie musi być na

bieżąco, prawidłowe i rzetelne (art. 23-25 ustawy o rachunkowości). Gdy tak nie

jest, to wadliwa jest podstawa wyjściowa do wykonywania dalszych obowiązków

(rozliczeń), również publicznoprawnych. W sytuacji, gdy powódka dopuściła się

ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przez rażące

błędy w dokumentacji księgowej, to w ocenie Sądu Okręgowego już tylko z tej

przyczyny rozwiązanie z nią umowy o pracę bez zachowania okresu

wypowiedzenia było w pełni uzasadnione.

Sąd drugiej instancji uwzględnił to, że w dniu 29 marca 2022 r. (w ostatnim

dniu zwolnienia lekarskiego) prezes zarządu pozwanej zadzwonił do powódki,

informując powódkę, że następnego dnia odbędzie się spotkanie, na którym między

innymi obecny będzie prawnik, a sprawa dotyczy podpisania odpowiedzialności

finansowej. Powódka złożyła wniosek o urlop na żądanie w dniu 30 marca 2022 r. o

I PSK 510/26

7

godzinie 7.08, to jednak do godzin południowych dnia 31 marca 2022 r. nie

sprawdziła skrzynki pocztowej, aby ustalić, czy dostała zgodę na ten urlop. Kiedy

dowiedziała się, że jednak nie ma zgody na ten urlop na żądanie, to nic nie zrobiła

z tą informacją. Wprawdzie w dniu 30 marca 2022 r. dopiero o godzinie 15.55

zarząd pozwanej poinformował powódkę, że nie wyraża zgody na urlop na żądanie

powódki w dniach 30 marca 2022 - 1 kwietnia 2022, to jednak powódka wiedziała,

że 30 marca 2022 r. ma się stawić w spółce na spotkanie, a zatem powinna była

dołożyć należytej staranności, aby na dzień 30 marca 2022 r. uzyskać wcześniej

zgodę na urlop na żądanie. Co do dnia 31 marca 2022 r., powódka dopiero w tym

dniu, w czwartek w godzinach południowych sprawdziła skrzynkę e-mailową i

zobaczyła e-maila o braku zgody na urlop na żądanie. Według Sądu drugiej

instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zatem uznać, że powódka

nie dopuściła się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych

– nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy w dniach 30 i 31 marca 2022 r.

(porzucenie miejsca pracy) i to pomimo faktu, że pozwana w dniu 30 marca 2022 r.

dopiero o godzinie 15.55 poinformowała powódkę, że nie wyraża zgody na urlop na

żądanie skoro powódka zarówno w dniu 30 marca 2022 r., jak i do godzin

południowych w dniu 31 marca 2022 r. nie podjęła żadnych czynności, aby

sprawdzić skrzynkę e-mailową i ustalić, czy pozwana udzieliła jej zgody na urlop na

żądanie, czy nie lub, czy w ogóle do tego wniosku pozwana się odniosła. W tej

sytuacji zarzut apelacji, że pozwana miała obowiązek w sposób wyraźny

zaakcentować powódce swoją wolę braku zgody na urlop na żądanie powódki - jest

całkowicie nieuzasadniony i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez

Sąd Rejonowy materiale dowodowym. Zdaniem Sądu drugiej instancji, jeżeli strona

pozwana wykazała w toku procesu, a na niej spoczywał w tym zakresie ciężar

dowodowy, że rozwiązanie z powódką umowy o pracę bez zachowania okresu

wypowiedzenia było w pełni uzasadnione, to brak było podstaw do zasądzenia na

rzecz powódki odszkodowania, a tym samym zarzut apelacji, a dotyczący

naruszenia art. 56 k.p. nie może zasługiwać na uwzględnienie.

W postanowieniu z 15 października 2024 r. (II PSK 62/24, Lex nr 3779449)

Sąd Najwyższy stwierdził, że pracodawca może w wypowiedzeniu pracownikowi

umowy o pracę wskazać klika (więcej niż jedną) przyczyn wypowiedzenia. Funkcje,

I PSK 510/26

8

jakie realizuje wypowiedzenie stosunku pracy, wiążą się wyraźnie z jego

konstrukcją prawną. Jeżeli spośród kilku podanych przyczyn wypowiedzenia

uzasadniona okaże się tylko jedna, może ona stanowić wystarczającą podstawę do

uznania przez sąd pracy w sprawie wszczętej w wyniku odwołania pracownika od

wypowiedzenia (art. 44 k.p.), że wypowiedzenie było zgodne z prawem (w

szczególności z art. 30 § 4 k.p.) i uzasadnione (art. 45 § 1 k.p.). Co prawda

powołane stanowisko dotyczy sytuacji wypowiedzenia umowy o pracę, to jednak w

drodze analogii należy je odnieść również do rozwiązania umowy o pracę bez

zachowania okresu wypowiedzenia, skoro zarówno w jednym, jak i w drugim

przypadku pracodawca zobowiązany jest wskazać pracownikowi przyczyny

rozwiązania umowy o pracę. Dodatkowo można podnieść, że koncepcja charakteru

prawnego stosunku pracy jako stosunku zobowiązaniowego szczególnego rodzaju

rodzi pytanie, w jakim zakresie samodzielnie pracodawca może kształtować

warunki pracy (H. Szurgacz (w:) H. Szurgacz (red.), Kształtowanie warunków pracy

przez pracodawcę. Możliwości i granice. Warszawa 2011, s. 9; T. Wyka,

Współdziałanie pracownika i pracodawcy w wykonaniu zobowiązania - wybrane

problemy (w:) Prawo pracy i prawo socjalne. Teraźniejszość i przyszłość. Księga

jubileuszowa dedykowana Profesorowi Herbertowi Szurgaczowi. Warszawa 2021, s.

251 i n.).

Judykatura wypracowała jednolicie podstawowe kryteria, na podstawie

których dokonuje się oceny zachowania pracownika w kontekście regulacji

określonej w art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Przyjmuje się, że w użytym w powołanym

przepisie pojęciu "ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych"

mieszczą się trzy elementy. Są to: bezprawność zachowania pracownika

(naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego); naruszenie albo

zagrożenie interesów pracodawcy; zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną,

jak i rażące niedbalstwo. Bezprawność zachowania pracownika jest przy tym

rozumiana jako zachowanie sprzeczne z obowiązującymi tego pracownika regułami

wynikającymi z przepisów prawa pracy, które może polegać zarówno na działaniu,

jak i na zaniechaniu. Sama bezprawność zachowania pracownika nie uzasadnia

jeszcze rozwiązania z nim umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. (wyroki

Sądu Najwyższego z: 7 lutego 2008 r., II PK 162/07, OSNP 2009 nr 7-8, poz. 98;

I PSK 510/26

9

10 października 2013 r., II PK 13/13, OSNP 2014 Nr 9, poz. 125; 10 marca 2015 r.,

I PK 105/14, LEX nr 1663403; postanowienia Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2023

r., I PSK 100/22, LEX nr 3592111, 9 kwietnia 2024 r., I PSK 107/23, LEX nr

3702159). Bezprawności powinno bowiem towarzyszyć spełnienie dwóch

pozostałych, wymienionych wyżej elementów. Odnośnie do stopnia winy w

orzecznictwie ukształtował się natomiast jednolity pogląd, że przejawia się w

umyślności (złej woli) lub rażącym niedbalstwie pracownika (wyroki Sądu

Najwyższego z: 21 lipca 1999 r., I PKN 169/99, OSNAPiUS 2000 Nr 20, poz. 746;

11 września 2001 r., I PKN 634/00, OSNAPiUS 2003 Nr 16, poz. 381; 21 września

2005 r., II PK 305/04, Monitor Prawa Pracy - wkładka 2005 nr 12, s. 16; 27

października 2010 r., III PK 21/10, LEX nr 694249; 25 czerwca 2025 r., III PSKP

30/24, OSNP 2026, nr 6, poz. 48; Z. Góral, A. Piszczek, K. Stefański, Rozdział I (w:)

Z. Góral, A. Piszczek, K. Stefański, Rozwiązanie umowy o pracę bez

wypowiedzenia, Warszawa 2017). Są to dwie odrębne postacie winy.

Rażące niedbalstwo to rażące niedołożenie staranności wymaganej od

pracownika. Wina w tej postaci może obejmować zachowania lekkomyślne, gdy

pracownik przewiduje, że swoim zachowaniem uchybi obowiązkowi, ale

bezpodstawnie przypuszcza, że do tego nie dojdzie, oraz przypadki niedbalstwa,

polegającego na tym, że pracownik nie przewidział, że swoim zachowaniem

naruszy obowiązek, ale mógł i powinien był to przewidzieć (wyrok Sądu

Najwyższego z 14 lutego 2002 r., I PKN 850/00, LEX nr 560530; zob. też K.

Stępnicka, Glosa do wyroku SN z dnia 26 lipca 2012 r., I PK 39/12, LEX/el. 2013).

Rażący charakter przejawia się w wyjątkowo lekceważącym stosunku pracownika

do jego obowiązków. Rażące niedbalstwo jako element ciężkiego naruszenia

podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.) jest postacią winy

nieumyślnej, której nasilenie wyraża się w całkowitym ignorowaniu przez

pracownika następstw jego działania, jeżeli rodzaj wykonywanych obowiązków lub

zajmowane stanowisko nakazują szczególną przezorność i ostrożność w działaniu

(wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 2001 r., I PKN 634/00, OSNAPiUS 2003

Nr 16, poz. 381; M. Kurzynoga, Rozdział 1 Pojęcie i podstawy prawne

odpowiedzialności za strajk i inne formy pracowniczego protestu (w:)

Odpowiedzialność prawna za strajk i inne formy pracowniczego protestu,

I PSK 510/26

10

Warszawa 2018). Pracodawca, rozwiązując umowę o pracę bez wypowiedzenia z

winy pracownika, może wskazać większą liczbę zarzutów, z których tylko jeden

jako prawdziwy będzie uzasadniać zgodność z prawem rozwiązania umowy o

pracę (wyroki Sądu Najwyższego z: 12 października 2021 r., II PSKP 60/21, OSNP

2022 Nr 7, poz. 64; 9 marca 2022 r., III PSKP 62/21, OSNP 2022 Nr 12, poz. 117).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego tego rodzaju pogląd powstał odnośnie do

wypowiedzenia umowy o pracę, w rozumieniu takim, że pracodawca może w

wypowiedzeniu pracownikowi umowy o pracę wskazać kilka przyczyn

wypowiedzenia i jeżeli spośród kilku podanych przyczyn wypowiedzenia

uzasadniona okaże się tylko jedna, może ona stanowić wystarczającą podstawę do

uznania przez sąd pracy w sprawie wszczętej w wyniku odwołania pracownika od

wypowiedzenia, że wypowiedzenie było zgodne z prawem (wyroki Sądu

Najwyższego z: 21 marca 2001 r., I PKN 312/00, LEX nr 551016; 5 października

2005 r., I PK 61/05, OSNP 2006 nr 17-18, poz. 265; z dnia 8 stycznia 2007 r., I PK

187/06, OSNP 2008 nr 3-4, poz. 35 z glosą A. Wypych - Żywickiej, GSP - Przegląd

Orzecznictwa 2008 nr 1, s. 135-140; 23 listopada 2010 r., I PK 105/10, LEX nr

686795; 14 kwietnia 2015 r., II PK 140/14, Monitor Prawa Pracy 2015 nr 10, s. 541-

545 z glosą B. Bury, OSP 2017 Nr 6, poz. 63; 21 stycznia 2016 r., III PK 54/15, LEX

nr 2038975). Powyższy pogląd zaaprobował Sąd Najwyższy także w odniesieniu do

rozwiązania umowy o pracę przez pracownika z powodu ciężkiego naruszenia

podstawowych obowiązków przez pracodawcę (art. 55 § 11 k.p.) w wyroku z 10

kwietnia 2008 r., II PK 88/07, LEX nr 469173, przyjmując, że pracownik może

wskazać kilka przyczyn rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ze

względu na ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków

wobec pracownika, a rozwiązanie stosunku pracy w tym trybie jest uzasadnione,

gdy choćby jedna ze wskazanych przyczyn była usprawiedliwiona (wyroki Sądu

Najwyższego z: 23 maja 2023 r., II PSKP 4/22, OSNP 2024, nr 1, poz. 4; 4 czerwca

2024 r., III PSKP 18/23, LEX nr 3722766).

W skardze nie przedstawiono odpowiedniej argumentacji polemicznej

wykazującej oczywistą zasadność skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art.

3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (punkt

I PSK 510/26

11

pierwszy). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego postanowienia

ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.