Spór o emeryturę górniczą za pracę w przodku odkrywki. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2026 r. Sąd Apelacyjny w P. w sprawie o sygn.

akt III AUa 415/23 oddalił apelację J. M. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia

21 lutego 2023 r. sygn. akt III U 731/22.

Od tego wyroku skargę kasacyjną złożył odwołujący, zarzucając rażące

naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. oraz

I USK 1972/26

2

rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50c ust.1 pkt oraz art. 50 d

ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołujący wskazał na

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, albowiem Sąd Apelacyjny nie ustosunkował

się do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji i wydał orzeczenie z oczywistą

obrazą prawa materialnego i procesowego. Skarżący podniósł, że Sąd Apelacyjny

nie pochylił się nad kwalifikacją spornego okresu zatrudnienia odwołującego a

jedynie wskazał, że w okresie od 01.03.2009 r. do 14.05.2018 r. odwołujący nie

wykonywał pracy górniczej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia

jej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne

zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3)

zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych

w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie

można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy

zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej

analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej

wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r., I PKN

I USK 1972/26

3

341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC

2004, Nr 3, poz. 49).

Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia

prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,

która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego

2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.).

Powołanie się na przesłankę, zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zobowiązuje przy

tym skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, że skarga jest oczywiście

uzasadniona.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

przedstawiono żadnej argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie, że Sąd

Apelacyjny dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które

doprowadziło do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy

nie jest trzecią instancją sądową i nie należy do jego kompetencji merytoryczne

badanie sprawy po raz kolejny.

Podsumowując, analiza powołanej w skardze przesłanki przyjęcia jej do

rozpoznania prowadzi do wniosku, że za jej pomocą skarżący kwestionuje ustalony

przez sądy powszechne stan faktyczny oraz dokonaną przez nie ocenę dowodów.

Tego rodzaju zarzuty nie polegają badaniu przez Sąd Najwyższy z uwagi na zakazy,

określone w art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c. Zgodnie z pierwszym z

powołanych przepisów podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenia faktów lub oceny dowodów. Natomiast art. 39813 § 2 k.p.c. stanowi, że w

postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i

dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi

podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Ustawodawca świadomie i celowo ograniczył możliwość kontroli orzeczeń

sądów drugiej instancji, poprzez m.in. wprowadzenie dodatkowego instrumentu jak

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania. Podczas badania tegoż wniosku Sąd

Najwyższy ma przede wszystkim ocenić, czy w sprawie występuje jakikolwiek

element publicznoprawny, pozwalający na przyjęcie skargi i merytoryczne jej

zbadanie (w następstwie przyjęcia) w trzyosobowym składzie sędziów Sądu

Najwyższego. Przyjęcie skargi do rozpoznania oznacza istnienie zagadnienia

prawnego, poważnych wątpliwości co do interpretacji przepisów prawa albo

I USK 1972/26

4

oczywistej zasadności skargi, badanej według wyżej opisanych kryteriów.

W niniejszej sprawie żaden z tych elementów nie wystąpił. Skarga stanowi wyraz

niezadowolenia skarżacego z wydanych wobec niego wyroków sądów obu instancji,

co nie jest jednak wystarczające do przyjęcia jej do rozpoznania.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

przedstawiono żadnej argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie, że Sąd

Apelacyjny dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które

doprowadziło do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie wniosku stanowi jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi

oraz przeprowadzonym w sprawie postępowaniem dowodowym.

Jak trafnie zauważył organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, odwołujący

wnosił już wcześniej skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Postanowieniem z

dnia 23 marca 2022 r. w sprawie II USK 507/21, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania uznając, że skarżący w swoim stanowisku pominął

bogate orzecznictwo Sądu Najwyższego, który zajmował wykładnią ustawy

emerytalnej, w tym wykładnią pojęcia pracy w przodku w kopalni odkrywkowej.

Składając skargę kasacyjną w niniejszej sprawie skarżący powielił zarzuty i

stanowisko jakie przedstawił już w sprawie II USK 507/21.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił w punkcie 1 zgodnie z art. 3989 § 2

k.p.c.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2

postanowienia oparto na art. 108 § 1 i art. 98 § 1,11 k.p.c. w związku art. 39821 k.p.c.

w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

[KK]

[r.g.]