ZUS nie miał interesu w skardze, bo wyrok utrzymał jego decyzję o płatniku składek

Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 12 września 2024 r. III AUa

1512/21 uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 13 lipca 2021 r.,

X U 2615/19 i odrzucił odwołanie O. R. A. w C. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Częstochowie z 4 kwietnia 2019 r. oraz odrzucił apelację

organu rentowego oraz C.-P. I. A. w C. od wspominanego wyroku Sądu

Okręgowego.

Wyrok Sądu drugiej instancji został zaskarżony przez organ rentowy skargą

kasacyjną w części, to jest co do punktu 1 obejmującego rozstrzygnięcie o

uchyleniu wyroku Sądu pierwszej instancji i odrzuceniu odwołania. Zaskarżonemu

I USK 73/25

2

wyrokowi organ rentowy zarzucił: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, a

mianowicie: art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 373 § 1

k.p.c. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że po stronie

odwołującej występuje podmiot nie mający zdolności sądowej i w konsekwencji

zaskarżony wyrok należało uchylić w całości i odrzucić odwołania a następnie

odrzucić apelacje Stron od wyroku Sądu I instancji; 2) naruszenie przepisów prawa

materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: art. 4 pkt 2 ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity:

Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm., ustawa systemowa) przez niewłaściwe

zastosowanie i ustalenie - mimo, że O. R. A. w C. jest płatnikiem składek

zgłoszonym w ZUS, występowała w spornych umowach cywilnoprawnych po

stronie zleceniodawcy oraz zaskarżyła decyzje ZUS - że istnieją podstawy do

uchylenia w całości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i odrzucenia

odwołań oraz odrzucenia apelacji stron od wyroku Sądu pierwszej instancji mimo

braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia.

Organ rentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie

objętym skargą oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa

procesowego w wysokości według norm przepisanych. Wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił tym, że w sprawie istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawa wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w

analogicznym stanie faktycznym i prawnym (dotyczącym tych samych stron

postępowania, a jedynie innych zainteresowanych).

W szczególności zachodzi potrzeba potwierdzenia przez Sąd Najwyższy w

kwestii prawidłowości stanowiska organu rentowego odnośnie do oznaczenia

płatnika składek, tj. O. R. A. w C., w zaskarżonych decyzjach ZUS. Skarżący

podniósł ponadto, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo w

granicach zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Skarga organu rentowego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z

innych przyczyn (art. 3986 § 2 k.p.c.) z uwagi na brak gravemen w zaskarżeniu

wyroku Sądu drugiej instancji. Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu

I USK 73/25

3

cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes

prawny w zaskarżeniu, określany jako gravamen, rozumiany jest – najogólniej rzecz

ujmując - jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy

między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia.

Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka

odwoławczego (zob. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSN 2014 Nr 11, poz. 108, wyrok Sądu

Najwyższego z 19 marca 2019 r., III PK 32/18, niepubl.).

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny w Katowicach uchylił wyrok Sądu

pierwszej instancji, zawierający kwestionowane przez organ rentowy

rozstrzygniecie w przedmiocie płatnika składek na ubezpieczenia społeczne oraz

odrzucił odwołania od decyzji organu rentowego. Oznacza to, że decyzje organu

rentowego z 4 kwietnia 2019 r. stały się ostateczne. Wyrok Sądu drugiej instancji

nie jest w konsekwencji niekorzystny dla organu rentowego, którego decyzje

ostatecznie zostały utrzymane w mocy bez zmian co do tożsamości płatnika

składek. Strona ma interes prawny w zaskarżeniu tylko takiego orzeczenia, które

jest niezgodne z jej żądaniem zgłoszonym w procesie (postanowienie Sądu

Najwyższego z 27 lutego 2013 r., III CSK 22/13, LEX nr 1314360). Ponieważ w toku

procesu organ rentowy bronił wydanej przez siebie decyzji, także co do tożsamości

płatnika, a rozstrzygnięcie Sądu drugiej instancji skutkuje utrzymaniem decyzji w

mocy także w tym zakresie, organ rentowy nie miał interesu prawnego we

wniesieniu skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[a.ł]