Organ rentowy przeliczył emeryturę policjanta w trakcie sporu. SN umorzył kasację

Decyzjami z dnia 23 maja 2017 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego

Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, ponownie ustalił wysokość emerytury oraz

renty inwalidzkiej ubezpieczonego – J.A.

Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 marca 2022 r., VI U 28/21,

zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że zobowiązał organ rentowy do

ponownego obliczenia wysokości emerytury i renty policyjnej ubezpieczonego bez

zastosowania do tych wyliczeń regulacji zawartej w przepisie art. 15 c ustęp 3

I USKP 148/24

2

ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy

Policji, ... (tekst jedn.: Dz.U. 2020, poz. 273), a w pozostałej części oddalił

odwołania. Orzekając o kosztach zastępstwa procesowego, zniósł je pomiędzy

stronami. Jednocześnie stwierdził brak podstaw do ustalenia odpowiedzialności

organu rentowego za niewydanie decyzji w terminie.

Dnia 25 stycznia 2023 r. III AUa 340/22, Sąd Apelacyjny w Szczecinie

zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że oddalił odwołania w całości (pkt 1.);

oddalił apelację ubezpieczonego (pkt 2.); zasądził od J.A. na rzecz Dyrektora

Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji

w Warszawie kwotę 420 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za

obie instancje.

Ubezpieczony zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą

kasacyjną.

Pismem z 13 stycznia 2026 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego

Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie poinformował, że w

dniu 3 października 2024 r., w związku z otrzymaniem prawomocnej decyzji

Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 stycznia 2026 r. wydanej w trybie

art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ponownie ustalił

odwołującemu się wysokość świadczeń emerytalnego oraz rentowego z

uwzględnieniem wszystkich przysługujących waloryzacji. Jednocześnie organ

emerytalny wniósł o umorzenie postępowania w trybie art. 47713 § 1 k.p.c., gdyż

żądanie odwołującego się dochodzone w niniejszym postępowaniu zostało w

całości zaspokojone.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zmiana lub wykonanie przez organ rentowy decyzji nie ma wpływu na bieg

sprawy przed sądem ubezpieczeń społecznych (art. 47713 zdanie drugie k.p.c.).

Sąd ten zobowiązany jest jednak umorzyć postępowanie w całości lub w części,

jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy nastąpi wydanie decyzji uwzględniającej w

całości lub w części żądanie strony (art. 47713 zdanie pierwsze k.p.c.). Przyjmuje

się, że wskazany przepis stanowi samodzielną podstawę uchylenia lub zmiany

I USKP 148/24

3

decyzji na korzyść odwołującego się, obok przyczyn przewidzianych w art. 83a

ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst

jedn.: Dz.U. z 2025, poz. 350 (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja

2012 r., II UK 240/11, OSNP 2013 nr 7-8, poz. 98).

Z kolei z mocy art. 355 § 1 k.p.c. sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze

skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona

ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się

zbędne lub niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 września 2017 r., II UK 423/16 (LEX nr

2401070) zwrócił uwagę, że art. 47713 k.p.c., stanowi lex specialis w stosunku do

art. 355 § 1 k.p.c. w tym znaczeniu, że określa szczególne przesłanki umorzenia

postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (por. także wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2011 r., III UK 196/10, OSNP 2012 nr 17-18, poz.

222 i postanowienie z dnia 25 lipca 2012 r., II UK 333/11, OSNP 2013 nr 13-14, poz.

164). Ten szczególny rodzaj ustania procesu właściwy jest w postępowaniu w

sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których sąd nie rozstrzyga o

żądaniu pozwu, lecz o zasadności odwołania przez badanie prawidłowości

stanowiska organu rentowego zawartego w decyzji. W postępowaniu sądowym

organ rentowy staje się stroną, której służy uprawnienie dysponowania procesem.

Jako strona bierna w procesie może uznać żądanie, z tym że wyłącznym sposobem

wyrażenia takiej woli jest wydanie decyzji o treści odnoszącej się do żądania

odwołania; jest to jedyny sposób wypowiedzi organu rentowego. Decyzja wydana w

toku sprawy może nie zaspokajać w całości żądania odwołania i może stać się - jak

każda - przedmiotem odwołania wszczynającego inną sprawę, albo je zaspokajać

w całości lub w części, a wtedy wywiera istotny wpływ na tok postępowania

sądowego. Wydanie przez organ rentowy w toku sprawy tak ocenionej przez sąd

decyzji, skutkuje umorzeniem postępowania w odpowiednim zakresie. Odpowiednio,

w przypadku wydania decyzji częściowo uwzględniającej żądania strony,

postępowanie sądowe umarza się co do nieistniejącego przedmiotu odwołania, w

pozostałym zaś zakresie sąd kontynuuje rozpoznawanie odwołania (por. także

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 marca 2012 r., II UK 314/11, LEX nr

121515; z dnia 25 stycznia 2012 r., II UK 228/11, LEX nr 121543; z dnia 25 lipca

I USKP 148/24

4

2012 r., II UK 333/11, OSNP 2013 nr 13-14, poz. 164 i z dnia 5 maja 2000 r.,

II UKN 191/00, OSNAPiUS 2002 Nr 4, poz. 96; przywołany wyżej wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 lipca 2011 r., III UK 196/10).

Zgodnie z art. 47713 § 1 k.p.c., zmiana przez organ rentowy zaskarżonej

decyzji lub przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności

zaskarżonego orzeczenia lub decyzji wydanej przez ten zespół, przed

rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji lub orzeczenia

uwzględniającego w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie

postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub

orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. Z jednolicie przyjętej w orzecznictwie

Sądu Najwyższego wykładni tego przepisu wynika, że nie jest konieczna zmiana

czy też uchylenie zaskarżonej decyzji, a więc innymi słowy wyeliminowanie jej z

obrotu. Chodzi w nim o wydanie takiej decyzji, której skutkiem jest uwzględnienie w

całości lub w części żądania strony objętego przedmiotem zaskarżonej decyzji (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 maja 2000 r., II UKN 191/00,

OSNAPiUS 2002 Nr 4, poz. 96 oraz z dnia 16 lipca 1998 r., II UKN 138/98,

OSNAPiUS 1999 Nr 13, poz. 440; z dnia 6 października 2022 r., III USK 27/22,

LEX nr 3508433; z dnia 14 grudnia 2022 r., III USK 30/22, LEX nr 3557784; z dnia

9 października 2022 r., III USK 31/22, LEX nr 3509796; z dnia 9 lutego 2023 r.,

III USK 104/22, LEX nr 3514753).

Mając to na uwadze, uznać należy, że wydanie przez organ rentowy decyzji

w całości uwzględniającej żądanie odwołującego się, będące przedmiotem skargi

kasacyjnej, uzasadnia umorzenie postępowania (art. 39819 w związku z art. 39821 w

związku z art. 391 § 1 w związku art. 47713 i art. 355 § 1 k.p.c.).

[it]

[SOP]