Sąd Najwyższy odmówił ścigania prezesa sądu za pismo o inspektorze pracy

Stosownie do treści art. 80 § 2c u.s.p., sąd dyscyplinarny rozpatrując

wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jest

zobligowany do dokonania oceny, czy zachodzi dostatecznie uzasadnione

podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego objętego wnioskiem. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym spraw immunitetowych wskazuje się,

że pod pojęciem „dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia

przestępstwa” należy rozumieć podejrzenie w pełni uzasadnione, nie nasuwające

żadnych istotnych wątpliwości ani zastrzeżeń, zarówno co do popełnienia czynu,

jak i występowania innych znamion objętych przez ustawę ramami zasad

odpowiedzialności karnej (por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 12 czerwca

2003 r., SNO 29/03, Lex nr 470220; z dnia 27 stycznia 2009 r., SNO 95/08, Lex nr

737393, z dnia 20 lipca 2011 r., SNO 32/11, Lex nr 1288863).

I ZI 5/26

2

W postępowaniu w przedmiocie uchylenia immunitetu wymagany przez

ustawę stopień prawdopodobieństwa popełnienia przez sędziego przestępstwa

podlega również ocenie od strony negatywnej. W świetle art. 80 § 2c u.s.p.

wykluczone jest podjęcie uchwały o zezwoleniu na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej, gdy z okoliczności podniesionych przez oskarżyciela

wynika, że odpowiedzialność karna sędziego w rozważanych okolicznościach w

ogóle nie może mieć miejsca, zwłaszcza gdy wniosek o uchylenie immunitetu jest

oczywiście bezzasadny. Jak przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5

października 2007 r., SND 2/07, OSNKW 2007/10/75, z oczywistą bezzasadnością

wniosku mamy do czynienia w sytuacji, gdy brak jest podstaw faktycznych do

wysuwania żądania uchylenia immunitetu, a także, gdy względy natury prawnej w

jaskrawy sposób wskazują, że wszczęcie postępowania karnego przeciwko

sędziemu byłoby bezprzedmiotowe. Można zatem przyjąć, że pojęcie „oczywistej

bezzasadności” użyte w treści art. 80 § 2b u.s.p. oznacza taki stopień wadliwości

wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który

można stwierdzić bez potrzeby pogłębionej analizy, bez przeprowadzania

postępowania dowodowego i bez występowania istotnych wątpliwości

interpretacyjnych.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Autor wniosku

wskazał, że sędzia X. Y. miał dopuścić się przestępstwa określonego w art. 212 § 1

k.k. poprzez sporządzenie pisma z dnia 5 października 2020 r., zawierającego –

zdaniem wnioskodawcy – treści godzące w jego dobre imię. Według twierdzeń

zawartych we wniosku, pismo to miało przedstawiać J. D. jako osobę niewłaściwie

wykonującą obowiązki społecznego inspektora pracy, podejmującą działania

dezorganizujące funkcjonowanie Sądu Rejonowego w […] oraz wywołującą

konflikty wśród pracowników. Wnioskodawca podnosił ponadto, że objęty

wnioskiem sędzia, wykorzystując pełnioną funkcję prezesa Sądu Rejonowego w

[...], rozpowszechniał wskazane treści wśród pracowników Sądu oraz innych

podmiotów i instytucji, a także organizował zbieranie podpisów pod wskazanym

pismem.

I ZI 5/26

3

Tymczasem wymowa dowodów dołączonych do wniosku o uchylenie

immunitetu sędziemu X. Y. jest inna, niż twierdzi wnioskodawca. Nie dają one

podstaw do uznania, że przedstawione okoliczności w jakikolwiek sposób

uprawdopodobniają popełnienie przez sędziego objętego wnioskiem przestępstwa

zniesławienia. Wręcz przeciwnie, treść załączonego pisma wskazuje, że stanowiło

ono wyraz opinii i oceny działań podejmowanych przez wnioskodawcę w związku z

wykonywaną funkcją, do wyrażenie której sędzia X. Y. był umocowany z racji

ciążących na nim obowiązków wynikających z pełnienia funkcji prezesa sądu.

Dokument będący przedmiotem niniejszego postępowania nie zawiera

sformułowań o charakterze obelżywym, poniżającym czy wulgarnym, ani odniesień

do życia prywatnego lub cech osobistych J. D. Treść pisma mieści się również w

granicach dopuszczalnej krytyki oraz korzystania z wolności wypowiedzi,

szczególnie w kontekście relacji zawodowych i funkcjonowania sądu jako instytucji

publicznej. Wyrażenie negatywnej oceny określonych działań podejmowanych

przez osobę pełniącą funkcję społeczną nie może być więc utożsamiane z

realizacją znamion czynu z art. 212 § 1 k.k.

W tym stanie rzeczy zarządzono jak na wstępie.

[M. T.]

[r.g.]

Marek Siwek