Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony z sprawy o wynagrodzenie, bo sam pozwał Skarb Państwa

Pełnomocnik pozwanego Sądu Najwyższego wniósł o wyłączenie na

podstawie art. 49 § 1 k.p.c. X5.Y5. od udziału w rozpoznaniu sprawy.

W uzasadnieniu wskazał, że X5.Y5. jest stroną powodową w analogicznej

sprawie o wyrównanie wynagrodzenia, toczącej się przed Sądem Najwyższym w

Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, wobec czego zachodzi uzasadniona

wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie X5.Y5. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I

ZPU 14/26 zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego

żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby

wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Z art. 49 § 1 k.p.c. wynikają przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie

wniosku o wyłączenie sędziego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy w okolicznościach

I ZO 156/26

2

konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do

jego bezstronności, a także, gdy wątpliwość ta ma charakter uzasadniony.

Należy podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie

wnioskodawcy o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez

ustawodawcę konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych,

racjonalnych i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy

przemawiających za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na

wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych

przesłanek (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2023 r., sygn. akt

II NSNc 133/23, LEX nr 3573542).

W ocenie Sądu Najwyższego, w realiach niniejszej sprawy zaistniały tego

rodzaju okoliczności, które uzasadniają wyłączenie X5.Y5. od udziału w rozpoznaniu

sprawy o sygn. akt I ZPU 14/26 z powództwa X.Y., X1.Y1., X2.Y2., X3.Y3. oraz X4.Y4

o zapłatę wynagrodzenia.

Wskazać należy, że X5.Y5. również wniósł przeciwko Skarbowi Państwa

powództwo o zapłatę wynagrodzenia. Jego pozew został zarejestrowany w Izbie

Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZPU 3/23

(omyłkowo we wniosku wskazano sygn. I ZPU 3/24), a następnie postanowieniem

Sądu Najwyższego z 25 listopada 2024 r., na podstawie art. 177 § 1 pkt 31 k.p.c.

zawieszono postępowanie w sprawie do czasu udzielenia przez Trybunał

Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Najwyższego sformułowane w

sprawie o sygn. akt I ZPU 4/23.

Sprawa o sygn. akt I ZPU 3/23 jest rodzajowo tożsama ze sprawą o sygn.

akt I ZPU 14/26, która została przydzielona X5.Y5. Zgodzić się należy z poglądem

pełnomocnika pozwanego, iż rozpoznawanie w tej sytuacji przez X5.Y5 sprawy o

sygn. akt I ZPU 14/26 mogłoby wywołać w odbiorze społecznym uzasadnioną

wątpliwość co do jego bezstronności.

Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na

wstępie.

[J.J.]

[r.g.]

I ZO 156/26

3