Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, który sam jest powodem

Przed Sądem Najwyższym – Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła

sprawa z powództwa SSN X.Y. przeciwko Sądowi Najwyższemu o zasądzenie

określonej kwoty tytułem wyrównania zaniżonego wynagrodzenia wraz z

ustawowymi odsetkami. Zaniżenie to ma wynikać z tego, że w latach 2021-2022 r.

wynagrodzenia sędziów Sądu Najwyższego nie były ustalane z zastosowaniem

mechanizmu przewidzianego w art. 48 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622), zwanej dalej „u.s.n.”, lecz przy

zastosowaniu regulacji przewidzianych w tzw. ustawach okołobudżetowych,

co spowodowało obniżenie ich wysokości. Sprawa ta została zarejestrowana w

I ZO 40/26

2

Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w repertorium pod sygn. akt I ZPU 11/24. Do

jej rozpoznania została wyznaczona SSN X1.Y1.

W piśmie z dnia 8 kwietnia 2026 r. pełnomocnik pozwanego wniósł

o wyłączenie SSN X1.Y1 od udziału w rozpoznaniu wyżej wymienionej sprawy z

uwagi na wątpliwości co do jej bezstronności. SSN X1.Y1 jest bowiem powodem

w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, zarejestrowanej pod sygn. akt I ZPU

3/24.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Z treści art. 49 § 1 k.p.c. wynika, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie

lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

W niniejszej sprawie wątpliwość co do bezstronności sędzi wynika z faktu,

że we wniesionym w dniu 18 stycznia 2024 r. pozwie wystąpiła z roszczeniami

opartymi na analogicznej podstawie faktycznej i prawnej, na jakiej zostało oparte

powództwo w sprawie o sygn. akt I ZPU 11/24, o zasadności którego ma orzekać.

Okoliczność, że sędzia pozostaje stroną w innym postępowaniu dotyczącym

roszczenia o waloryzację wynagrodzenia, nie stanowi jednak sama przez się

przesłanki z art. 49 § 1 k.p.c. Sprawa o sygn. akt I ZPU 11/24, którą ma

rozpoznawać SSN X1.Y1, dotyczy stosunku prawnego, w którym stroną jest inny

podmiot niż sędzia wyznaczona do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jej wynik

nie wywoła żadnych skutków prawnych wobec SSN X1.Y1. Orzeczenie to nie będzie

wiążące w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I ZPU 3/24 – nie będzie miało

charakteru prejudycjalnego. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której wynik niniejszej

sprawy mógłby w sposób bezpośredni oddziaływać na sytuację majątkową SSN

X1.Y1. Istnienie osobistych roszczeń majątkowych SSN X1.Y1, względnie ich brak, nie

może rzutować też na liczbę ani rodzaj spraw jej przydzielonych, chyba że

sprzeciwiają się temu regulacje procesowe, co akurat w niniejszej sprawie nie

zachodzi.

Ponadto sama zbieżność zagadnienia prawnego będącego podstawą

roszczeń w sprawach o sygn. akt I ZPU 3/24 i I ZPU 11/24 nie jest wystarczająca

do przyjęcia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Bezstronność

I ZO 40/26

3

sędziego oznacza brak uprzedzenia wobec stron, a nie brak ukształtowanego

stanowiska co do wykładni prawa. Sędzia, co oczywiste, ma prawo do własnych

poglądów prawnych, a zarazem spoczywa na nim obowiązek samodzielnego

interpretowania mających zastosowanie przepisów. Nie może być on więc

wyłączany tylko dlatego, że jego linia orzecznicza może okazać się niekorzystna

dla jednej ze stron. Gdyby przyjąć przeciwną koncepcję, prowadziłoby to

niechybnie do nieakceptowalnej możliwości podejmowania przez stronę czynności

zmierzających do wyznaczenia do rozpoznania sprawy sędziego, którego

stanowisko prawne stronie odpowiada, a więc swoistego „doboru sędziego pod

wynik sprawy”.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[r.g.]