Sędzia SN w stanie spoczynku pozwał Sąd Najwyższy o wynagrodzenie. Sprawa wstrzymana

W dniu 31 października 2025 r. do Sądu Najwyższego Izby

Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął przekazany od Sądu Rejonowego […] w W.

pozew SSN w stanie spoczynku X. Y. skierowany przeciwko Sądowi Najwyższemu

o zapłatę z tytułu wynagrodzenia.

W dniu 29 grudnia 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu

Najwyższego wpłynęła odpowiedź na pozew pełnomocnika pozwanego z

I ZPU 13/25

2

wnioskiem o rozważenie możliwości zawieszenia postępowania w sprawie o sygn.

akt I ZPU 13/25 z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3¹ k.p.c., do czasu

rozpoznania pytania prawnego, skierowanego przez Sąd Najwyższy do Trybunału

Konstytucyjnego w dniu 24 września 2024 r. w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/23, w

przedmiocie zgodności przepisów art. 27a § 1 pkt 3 i art. 27a § 4 pkt 3 ustawy z

dnia 8 grudnia 2027 r. o Sądzie Najwyższym z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 176 i art.

177 Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Postępowanie z powództwa SSN w stanie spoczynku X. Y. należało zawiesić

z uwagi na konieczność oczekiwania na prejudykat.

Podstawą zawieszenia przedmiotowego postępowania sądowego jest art.

177 § 1 pkt 3¹ k.p.c., zgodnie z którym, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu,

jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed

Trybunałem Konstytucyjnym albo Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W sprawie o sygn. akt I ZPU 4/23, Sąd Najwyższy na rozprawie w dniu 24

września 2024 r., wydał postanowienie, na mocy którego przedstawił Trybunałowi

Konstytucyjnemu pytanie prawne w przedmiocie zgodności przepisów art. 27a § 1

pkt 3 i art. 27a § 4 pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2027 r. o Sądzie Najwyższym z art.

2, art. 32 ust. 1, art. 176 i art. 177 Konstytucji RP. Sąd Najwyższy powziął

wątpliwość co do zgodności przepisów określających, że Izba Odpowiedzialności

Zawodowej Sądu Najwyższego jest właściwa w pierwszej i w drugiej instancji do

rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów

Sądu Najwyższego, ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP. W uzasadnieniu

powołanego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że cyt. „w polskim

ustawodawstwie, które przewiduje, iż w sprawach o roszczenia ze stosunku

służbowego sędziemu przysługuje droga sądowa, sądami właściwymi do

rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów

są sądy powszechne. Sądy powszechne są zatem właściwe do rozpoznawania

I ZPU 13/25

3

spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych: sędziów Trybunału

Konstytucyjnego, sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sędziów

wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i asesorów w wojewódzkich sądach

administracyjnych, sędziów sądów apelacyjnych, sędziów sądów okręgowych,

sędziów sądów rejonowych, asesorów sądów powszechnych, sędziów wojskowych

sądów okręgowych, sędziów wojskowych sądów garnizonowych oraz asesorów

sądów garnizonowych, a do dnia 3 kwietnia 2018 r., to jest do dnia wejścia w życie

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. 2018 r, poz. 5), były

również właściwe do rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych sędziów Sądu Najwyższego”. (…) „Wprowadzenie przez ustawodawcę

do systemu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, unormowania aktualnie zawartego

w art. 27a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, odbyło

się, zdaniem Sądu Najwyższego, z naruszeniem zasady prawidłowej (przyzwoitej)

legislacji. Twórcy pomysłu, który został wprowadzony w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z

dnia z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, że do właściwości Izby

Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego należą sprawy z zakresu prawa pracy i

ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego, nie przedstawili

powodów takiego osobliwego rozwiązania (…)”. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu

postanowienia z dnia 24 września 2024 r. wskazał ponadto, że cyt. „Patrząc z

perspektywy zasady równości, określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, nie

można wskazać sensownych racji, które spowodowały, iż ustawodawca w art. 27a

§ 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym, inaczej

potraktował spory z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów Sądu

Najwyższego, niż spory z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów

Trybunału Konstytucyjnego, sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, sędziów

wojewódzkich sądów administracyjnych, jak i asesorów w wojewódzkich sądach

administracyjnych, sędziów sądów apelacyjnych, sędziów sądów okręgowych,

sędziów sądów rejonowych, asesorów sądów powszechnych, sędziów wojskowych

sądów okręgowych, sędziów wojskowych sądów garnizonowych oraz asesorów

sądów garnizonowych”. Jak również podkreślił, że cyt. „Ustawodawca tworząc

unormowanie zawarte w art. 27a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o

Sądzie Najwyższym (wcześniej zawarte w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia

I ZPU 13/25

4

2017 r., o Sądzie Najwyższym), nie przedstawił argumentów przemawiających za

wzruszeniem ustrojowej zasady domniemania kompetencyjnego sądów

powszechnych co do ich właściwości również w sprawach sędziów Sądu

Najwyższego z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych”. (…) „Zdaniem

Sądu Najwyższego ustawodawca wprowadzając w unormowaniu z art. 27a § 4 pkt

3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym tzw. instancję poziomą w

sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów Sądu

Najwyższego, nie przedstawił jakichkolwiek racji pozwalających na odstąpienie od

wynikającej z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP zasady, iż sprawy w drugiej instancji –

właśnie co do zasady – rozpoznaje sąd wyższego szczebla”.

W niniejszej sprawie, kwestię zawieszenia postępowania sądowego w

sprawie o sygn. akt I ZPU 13/25 z urzędu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3¹ k.p.c.,

poddała pod rozwagę w piśmie z dnia 29 grudnia 2025 r. pełnomocnik pozwanego.

Wskazała, że zapadłe przed Trybunałem Konstytucyjnym orzeczenie może mieć

wpływ na ustalenie sądu właściwego rzeczowo do rozpoznania niniejszej sprawy,

bowiem w razie uznania niezgodności z Konstytucją RP przepisu art. 27a § 1 pkt 3

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, sprawa z powództwa SSN w

stanie spoczynku X. Y. przeciwko Sądowi Najwyższemu o wynagrodzenie, będzie

podlegać rozpoznaniu zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów k.p.c.

Sprawa w przedmiocie pytania prawnego skierowanego do Trybunału

Konstytucyjnego przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/23, została

zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 12/24 i oczekuje na

rozpoznanie.

Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego będzie miało

znaczenie dla określenia właściwości rzeczowej sądu w sprawie o sygn. akt I ZPU

13/25, Sąd Najwyższy, na mocy art. 177 § 1 pkt 3¹ k.p.c., zawiesił postępowanie w

sprawie z powództwa SSN w stanie spoczynku X. Y. przeciwko Sądowi

Najwyższemu o wynagrodzenie, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia Trybunału

Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 12/24, która dotyczy zgodności z

Konstytucją RP przepisów o właściwości Sądu Najwyższego w sprawach z zakresu

prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczących sędziów Sądu Najwyższego.

I ZPU 13/25

5

wstępie. Kierując się tymi względami, Sąd Najwyższy postanowił, jak na

[M. T.]

[a.ł]