Przerwę w czynnościach sędzi uchylono, bo SN zawiesił ją na sześć miesięcy

Prezes Sądu Okręgowego w Z. 5 listopada 2025 r. zarządził wobec X. Y.,

natychmiastową przerwę w pełnieniu czynności służbowych od dnia 5 listopada

2025 r. do dnia 5 grudnia 2025 r. wskazując, iż ww. dopuściła się przestępstwa

umyślnego - prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu,

dodatkowo została ujęta na „gorącym uczynku”, a ponadto wykonywała czynności

I ZZ 4/25

2

orzecznicze w […] Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Z., co uzasadnia

zarządzenie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu przez nią czynności

służbowych.

Uchwałą z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I Zl 66/25, Sąd Najwyższy w pkt I.

zezwolił na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z.

X. Y., za to, w dniu 5 listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie

nietrzeźwości wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III

badanie - 0,86 mg/1, IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w

wydychanym powietrzu, prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S.

o numerze rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z

art. 178a § 1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6

miesięcy, a w pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania

zawieszenia w czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb

Państwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Instytucja zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach

służbowych sędziego, określona w art. 130 § 1 u.s.p., głęboko ingeruje w

uprawnienia sędziego, gdyż odsuwa go od wykonywania obowiązków służbowych.

Co do zasady takie zarządzenia są wydawane przed wszczęciem postępowania

dyscyplinarnego. Stosowanie tej instytucji uzasadnia, usprawiedliwia, wyłącznie

potrzeba bezpośredniego, natychmiastowego odsunięcia sędziego od pełnienia

przez niego służby sędziowskiej. Z tego punktu widzenia chodzi tu o regulację

wyjątkową, także w odniesieniu do przepisu art. 129 § 1 u.s.p., określającego

kompetencję sądu dyscyplinarnego do zawieszenia w czynnościach służbowych

sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne lub o

ubezwłasnowolnienie. To zawieszenie, stosownie do art. 132 u.s.p., ustaje z chwilą

prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba, że sąd

dyscyplinarny uchylił je wcześniej. Natomiast zawieszenie sędziego w

czynnościach służbowych w wyniku zarządzenia prezesa sądu albo Ministra

I ZZ 4/25

3

Sprawiedliwości trwa do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie

dłużej niż na miesiąc.

Zgodnie z art. 130 § 1 u.s.p.: 1) jeżeli sędziego zatrzymano z powodu

schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego, albo

2) jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub

istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od

wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości

mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż

do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc.

Pierwsza z przesłanek skorelowana jest z sytuacją zatrzymania sędziego z powodu

schwytania go na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa, o której mowa w

zdaniu drugim art. 181 Konstytucji RP. Ten przepis Konstytucji RP pozwala

wówczas na zatrzymanie sędziego, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia

prawidłowego toku postępowania. Druga przesłanka, umożliwiająca zastosowanie

unormowania z art. 130 § 1 u.s.p., wiąże się z wykazaniem, iż czyn popełniony

przez sędziego, niezwiązany z konkretnym postępowaniem, jakie dany sędzia

prowadzi, jest tego rodzaju, że przekreślałby realne prawo stron do sądu, gdyby ten

sędzia nadal pełnił czynności urzędowe.

Zdaniem Sadu Najwyższego poza sporem winno być, że w dniu 5 listopada

2025 r. w Z., X. Y. sędzia Sądu Okręgowego w Z., kierująca pojazdem

mechanicznym marki S. o nr rej. [...], została zatrzymana, gdyż stwierdzono, iż

znajduje się pod wpływem alkoholu. W trakcie zatrzymania stężenie alkoholu w

wydychanym powietrzu u ww. wyniosło w pierwszym badaniu - 0,76 mg/1, a w

drugim badaniu - 0,77 mg/1.

Konsekwencją powyższego była uchwała z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. I

Zl 66/25, w której Sąd Najwyższy w pkt l. zezwolił na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Z. X. Y., za to, w dniu 5

listopada 2025 roku w Z. na ulicy [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości

wynoszącym I badanie - 0,76 mg/1, II badanie - 0,77 mg/1, III badanie - 0,86 mg/1,

I ZZ 4/25

4

IV badanie 0,85 mg/1, V badanie - 0,82 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu,

prowadziła w ruchu lądowym pojazd mechaniczny marki S. o numerze

rejestracyjnym [...], to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 178a §

1 k.k., w pkt. II zawiesił X. Y. w czynnościach służbowych na okres 6 miesięcy, a w

pkt III. obniżył X. Y. wynagrodzenie o 35 % na czas trwania zawieszenia w

czynnościach służbowych, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa.

Mając powyższe na uwadze, w realiach niniejszej sprawy, nie budzi

wątpliwości, że Prezes Okręgowego w Z. zasadnie zarządził natychmiastową

przerwę w wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego Sądu Okręgowego

w Z. X. Y. Przedmiotowe zarządzenie było prawidłowe, zasadne i zgodne z

prawem. Słusznie bowiem uznano, że zachowanie sędziego podejrzewanego o

popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k., godzi w powagę Sądu, w którym Sędzia

pełni służbę, naruszając istotne interesy tej służby oraz podważa społeczne

zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Niemniej jednak, z uwagi na wydanie przez Sąd Najwyższy w dniu 6

listopada 2025 r. uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej sędzi X. Y. i zawieszenie jej na okres sześciu miesięcy w czynnościach

służbowych, zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Z. z dnia z dnia 5 listopada

2025 r. o zarządzeniu natychmiastowej przerwy w wykonywaniu czynności

służbowych, zgodnie z art. 130 § 1 należało uchylić. Odsunięcie sędziego od

wykonywania obowiązków służbowych w wyniku zarządzonej, przez Prezesa Sądu

Okręgowego w Z., przerwy w czynnościach trwało do czasu podjęcia przez Sąd

Najwyższy uchwały w dniu 6 listopada 2025 r. i jest kontynuowane na podstawie

uchwały o zawieszeniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[M. T.]

[r.g.]

I ZZ 4/25

5

Robert Burek Barbara Skoczkowska Zbigniew Korzeniowski