Sędzia podejrzewany o jazdę w stanie nietrzeźwości zawieszony na trzy miesiące

Postanowieniem z 15 września 2025 roku, sygnatura akt […] ([…])

Rzecznik Dyscyplinarny Ministra Sprawiedliwości - sędzia B. A. na podstawie art.

114 § 3 ustawy z 27 lipca 2001 roku prawo o ustroju sadów powszechnych

(powoływana dalej jak: „u.s.p.”) postanowiła wszcząć postępowanie dyscyplinarne

I ZZ 5/25

2

przeciwko X. Y. - sędziemu Sądu Rejonowego [...] w W. i przedstawić temu

sędziemu zarzut przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że: w okresie

co najmniej od sierpnia 2023 r. do 4 września 2025 r., umieszczając na platformie

społecznościowej […] (wcześniej […]) liczne wpisy, prowadził działalność publiczna

niedającą się pogodzić z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów,

uchybiając jednocześnie godności urzędu sędziego, to jest przewinienia

dyscyplinarnego określonego w art. 107 § 1 pkt 4 ustawy prawo o ustroju sadów

powszechnych i art. 107 § 1 pkt 5 tej ustawy w zw. z art. 11 § 2 k.k.

W dniu 19 września 2025 roku Prokurator Zespołu Śledczego nr 3

Prokuratury Krajowej wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o

wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec X. Y. - sędziego Sądu

Rejonowego [...] w W. wraz z wnioskiem o rozważenie zarządzenia na podstawie

art. 130 § 1 u.s.p. natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego

X. Y. w związku z popełnieniem przez niego przewinień dyscyplinarnych,

polegających na tym, że:

1. od 16 do 28 lipca 2025 r. dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów

prawa, tj. at. 464 § 1 k.p.k., § 98 ust. 1 i § 314 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r., regulamin urzędowania sądów

powszechnych polegającej na niezawiadomieniu oskarżyciela publicznego

wokandą, lub też w inny sposób w przypadku uznania, że zachodził wypadek

niecierpiący zwłoki, o terminie posiedzenia z 28 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. […]

dotyczącej rozpoznania zażaleń obrońcy podejrzanego w sprawie o sygn. […] na

postanowienie z 16 maja 2025 r. o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu

podejrzanego i z 24 czerwica 2025 r, na postanowienie z 4 czerwca 2025 r. o

zastosowaniu środków zapobiegawczych wobec podejrzanego, a następnie

rozpoznanie tych zażaleń 28 lipca 2025 r. bez udziału oskarżyciela publicznego, tj.

o czyn z art. 107 § 1 pkt 1 u.s.p.

2. 28 lipca 2025 r. dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, tj.

art. 92 k.p.k., art. 247 § 1 k.p.k., art. 250 § 4 k.p.k., art. 310 § 2 k.p.k. i art. 311 k.p.k.

polegającej na przyjęciu w postanowieniu z 28 lipca 2025 r. w sprawie o sygn. […]

dotyczącej rozpoznania zażaleń obrońcy podejrzanego, na postanowienie z 16

maja 2025 r. o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu podejrzanego i na

I ZZ 5/25

3

postanowienie z 4 czerwca 2025 г. o zastosowaniu środków zapobiegawczych

wobec podejrzanego, że prokuratorzy prowadzący, w ramach Zespołu Śledczego

nr 3 Prokuratury Krajowej, śledztwo o sygn. […] nie byli uprawnieni do wydania

wobec podejrzanego postanowienia o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu

oraz postanowienia o zastosowaniu środków zapobiegawczych, z powodu braku

należytego umocowania do prowadzenia tego śledztwa wynikającego z

nieprawidłowego delegowania do Prokuratury Krajowej oraz wydania tych

postanowień po upływie okresu trwania śledztwa, tj. po 12 czerwca 2024 r., w

wyniku czego doszło do stwierdzenie nielegalności i bezzasadności zatrzymania

podejrzanego oraz bezprawności zastosowania wobec niego środków

zapobiegawczych, tj. o czyn z art. 107 § 1 pkt 1 ustawy prawo o ustroju sadów

powszechnych,

3. 28 lipca 2025 r. dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy przepisów prawa, tj.

art. 92 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. polegającej na wydaniu postanowienia z 28 lipca

2025 r. w sprawie o sygn. […] dotyczącej rozpoznania zażaleń obrońcy

podejrzanego na postanowienie z 16 maja 2025 r. o zatrzymaniu i przymusowym

doprowadzeniu podejrzanego i na postanowienie z 4 czerwca 2025 r. o

zastosowaniu środków zapobiegawczych wobec podejrzanego, bez uprzedniego

zapoznania się całością materiałów śledztwa o sygn. […] niezbędnego do

dokonania oceny całokształtu okoliczności sprawy jak też nie rozważenia

jakichkolwiek zarzutów podniesionych w tych zażaleniach, tj. o czyn z art. 107 § 1

pkt 1 ustawy prawo o ustroju sadów powszechnych.

W związku z powyżej wskazanym wnioskiem o wszczęcie postępowania

dyscyplinarnego, Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z 29 września 2025 r.

na podstawie art. 130 § 1 u.s.p. zarządził natychmiastową przerwę w czynnościach

służbowych X. Y. - sędziego Sadu Rejonowego [...] w W., do czasu wydania

uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc, ze względu na

popełnienie przez niego czynów tego rodzaju, że powaga Sądu Rejonowego [...] w

W. i istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od

wykonywania obowiązków służbowych.

Z uwagi na zdarzenie mające miejsce 11 października 2025 r. w R. i

wszczęcie śledztwa przez Wydział Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej o

I ZZ 5/25

4

czyn z art. 178a § 1 k.k., prowadzonego in rem, w którym sędzia X. Y. miał status

osoby podejrzewanej, Prezes Sądu Rejonowego […] w W. zarządzeniem z dnia

17 października 2025 r. zarządziła natychmiastową przerwę w wykonywaniu przez

X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W. czynności służbowych do czasu

wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc. W

uzasadnieniu zarządzenia Prezes sądu wskazała, że okoliczności sprawy

(kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości) godzą w powagę Sądu Rejonowego

[…] w W., naruszają istotne interesy służby oraz podważają społeczne zaufanie do

wymiaru sprawiedliwości.

Po rozpoznaniu sprawy sędziego X. Y. w przedmiocie zarządzenia

natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych, Sąd Dyscyplinarny przy

Sądzie Apelacyjnym w […] uchwałą z dnia 21 października 2025 r., sygn. […],

na podstawie art. 130 § 3 u.s.p. uchylił zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z

dnia 29 września 2025 r., nr […].

Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. I ZZ 3/25,

uchylił zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego […] w W. z dnia 17 października

2025 r., sygn. […], w przedmiocie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu przez

X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W. czynności służbowych. W

uzasadnieniu uchwały wskazano, że Prezes Sądu Rejonowego […] w W. zarządziła

przerwę w pełnieniu czynności służbowych w dniu 17 października 2025 r., czyli

jeszcze w okresie objętym, wydanym wobec sędziego X. Y., zarządzeniem z dnia

29 września 2025 r. Ministra Sprawiedliwości o przerwie w pełnieniu czynności

służbowych do czasu wydania uchwały. Sąd stwierdził, że w tej sytuacji w dniu

wydania zarządzenia o przerwie, które jest natychmiast wykonalne, Prezes Sądu

Rejonowego nie mogła „przerwać” wykonywania czynności służbowych, gdyż

czynności służbowe nie były wtedy przez niego wykonywane, a to z uwagi na

zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2025 r.

Minister Sprawiedliwości w dniu 4 listopada 2025 r. zarządził wobec X. Y.

- sędziego Sądu Rejonowego […] w W., natychmiastową przerwę w pełnieniu

czynności służbowych do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie

dłużej niż na miesiąc, wskazując, iż sędzia ma status osoby podejrzewanej w

ramach śledztwa prowadzonego przez Wydział Spraw Wewnętrznych Prokuratury

I ZZ 5/25

5

Krajowej w sprawie o sygn. […], tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. W uzasadnieniu

zarządzenia wskazano również, że Prokuratura Krajowa, odwołując się do zeznań

świadków, podkreśliła, że to sędzia prowadził samochód, mimo że jego

pełnomocnik temu zaprzeczył, równocześnie sędzia nie wskazał, kto miałby

prowadzić samochód. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości okoliczności te godzą w

powagę Sądu Rejonowego […] w W., naruszają istotne interesy służby oraz

podważają społeczne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Minister

Sprawiedliwości wskazał również, że skoro z treści uchwały z 4 listopada 2025 r.

wydanej w sprawie o sygn. I ZZ 3/25 wynika, że przyczyną uchylenia zarządzenia

Prezesa Sądu Rejonowego o natychmiastowej przerwie w czynnościach były

względny formalne, to nie ma przeszkód do ponownej, merytorycznej oceny

zachowania sędziego i zarządzenia natychmiastowej przerwy w jego czynnościach

służbowych, tym bardziej, że przyczyna ta odpadła na podstawie orzeczenia Sądu

Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w W. z dnia 21 października 2025 r.,

sygn. akt […], którym uchylono zarządzenie Ministra Sprawiedliwości w

przedmiocie natychmiastowej przerwy w czynnościach służbowych sędziego X. Y..

Zdaniem Sądu Najwyższego przywołanie powyżej chronologii zdarzeń i

podętych decyzji było istotne, albowiem miało to bezpośredni wpływ na

rozstrzygnięcie tej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 130 § 1 u.s.p., jeżeli sędziego zatrzymano z powodu

schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa umyślnego albo jeżeli

ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego powaga sądu lub istotne

interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania

obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości mogą

zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach służbowych sędziego aż do

czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie dłużej niż na miesiąc. Z kolei

według zdania pierwszego § 3 tego artykułu, o wydaniu zarządzenia, o którym

mowa w § 1, prezes sądu albo Minister Sprawiedliwości w terminie trzech dni od

dnia jego wydania zawiadamia sąd dyscyplinarny, który niezwłocznie, nie później

niż przed upływem terminu, na który przerwa została zarządzona, wydaje uchwałę

o zawieszeniu sędziego w czynnościach służbowych albo uchyla zarządzenie o

I ZZ 5/25

6

przerwie w wykonywaniu tych czynności. Z porównania powołanych wyżej

przepisów wynika, że zawieszenie sędziego na podstawie art. 130 § 3 u.s.p. w

czynnościach przez sąd dyscyplinarny jest uzasadnione, gdy uprawnione było

zarządzenie przez prezesa sądu odsunięcia sędziego na podstawie art. 130 § 1

u.s.p. Jeśli więc sąd uzna tę czynność za prawidłową, powinien zawiesić sędziego

w czynnościach.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 130 § 3 u.s.p.

sąd dyscyplinarny (tu: Sąd Najwyższy) rozstrzyga w przedmiocie zawieszenia

sędziego w czynnościach służbowych nie później niż przed upływem terminu, na

który przerwa została zarządzona. W przedmiotowej sprawie termin ten został

zachowany. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zarządzenie natychmiastowej

przerwy w wykonywaniu przez sędziego X. Y. czynności służbowych ze względu na

status podejrzewanego w sprawie o czyn z art. 178a § 1 k.k. zostało wydane przez

Prezesa Sądu Rejonowego […] w W. w dniu 17 października 2025 r. Niemniej

jednak pomiędzy 17 października 2025 r. a 21 października 2025 r. przerwa w

czynnościach sędziego wynikała nie z faktu bycia podejrzewanym w sprawie o czyn

z art. 178a § 1 k.k., ale ze względu na „popełnienie przez niego czynów tego

rodzaju, że powaga Sądu Rejonowego […] w W. i istotne interesy służby wymagają

natychmiastowego odsunięcia go od wykonywania obowiązków służbowych”, która

wynikała z zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 września 2025 r., a więc

dotyczyła całkowicie innej sprawy. Dopiero od dnia 21 października 2025 r., tj. po

uchyleniu przez Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w W. zarządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2025 r., podstawą przerwy w

wykonywaniu czynności sędziego zarządzonej wobec X. Y. był jego status

podejrzewanego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Oznacza to, że –

uwzględniając treść stosowanego odpowiednio art. 127b k.p.k. – miesięczny termin,

przed upływem którego Sąd Najwyższy zobowiązany był rozstrzygnąć w kwestii

zawieszenia sędziego X. Y., upływa z dniem 20 listopada 2025 r. Warto spostrzec,

że w ten sposób zachowany jest gwarancyjny charakter terminu określonego w art.

130 § 1 u.s.p. Przerwa w wykonywaniu czynności może być zarządzona na „nie

dłużej niż miesiąc”, co należy rozumieć w ten sposób, że ta sama podstawa dla

przerwy w wykonywaniu czynności nie może powodować przerwy w wykonywaniu

I ZZ 5/25

7

czynności dłuższej niż miesiąc. Skoro zatem w tej sprawie rozpoczęcie przerwy ze

względu na status podejrzewanego w sprawie o czyn z art. 178 § 1 k.k. rozpoczęło

się w dniu 21 października 2025 r. (w dzień następujący po uchyleniu zarządzenia

określającego przerwę w oparciu o inną podstawę faktyczną), a następnie – po

uchyleniu przez Sąd Najwyższy zarządzenia z dnia 17 października 2025 r. w dniu

4 listopada 2025 r. – było kontynuowane na podstawie zarządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 4 listopada 2025 r., to miesięczny termin (rozumiany jako 30

dni – art. 127b k.p.k.) trwa do dnia 20 listopada 2025 r. Tym samym orzekanie

przez Sąd Najwyższy w dniu 17 listopada 2025 r. co do istoty sprawy jest

całkowicie uprawnione. Podkreślić należy, że takie obliczenie terminu wynika z

gwarancyjnego podejścia Sądu Najwyższego do tej sprawy. Istniała bowiem

możliwość obliczania tego terminu od wydania ostatniego zarządzenia w tej

konkretnej sprawie przez Ministra Sprawiedliwości w dniu 4 listopada 2025 r.,

bowiem wcześniejsze zarządzenia natychmiastowej przerwy w czynnościach

służbowych z dnia 29 września 2025 r. i z dnia 17 października 2025 r. zostały

uchylone, a więc nie obowiązywały.

W tym miejscy wydaje się konieczne podkreślenie, że wprawdzie

zarządzenie Ministra Sprawiedliwości zostało wydane w dniu 4 listopada 2025 r., a

więc w dniu, kiedy została wydana uchwała przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygn.

I ZZ 3/25 uchylająca zarządzenie Prezesa Sądu Rejonowego […] z dnia 17

października 2025 r., jednakże z tego nie można wyciągać wniosku, że w tej

sprawie w dniu 4 listopada 2025 r. obowiązywały równolegle dwa zrządzenia o

natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędziego X. Y. i to

dotyczące tego samego zdarzenia z dnia 11 października 2025 r. Jednoznacznie

wskazuje na to treść zarządzenia z dnia 4 listopada 2025 r., które zostało wydane

już po wydaniu uchwały w sprawie o sygn. I ZZ 3/25 i to przez inny podmiot. W tej

sytuacji nie został naruszony art. 130 § 1 u.s.p.

W tym miejscu należy zauważyć, Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska

obrońcy sędziego X. Y. wyrażonego na posiedzeniu w dniu 17 listopada 2025 r., że

sędziego można tylko 1 raz w życiu zawiesić w czynnościach bez względu na

powód (str. 4 protokołu). Pogląd ten mógłby być oczywiście korzystny dla sędziego,

I ZZ 5/25

8

jednakże nie został on w ogóle uzasadniony i nie znajduje jakiegokolwiek oparcia w

obowiązujących przepisach prawa.

Nie mają również racji obrońcy sędziego X. Y., że w sprawie występuje

negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k., a więc postępowanie

karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone

albo wcześniej wszczęte toczy się. Obrońcy upatrują naruszenia tego przepisu

przez Ministra Sprawiedliwości, gdyż ich zdaniem nie mogło zostać wszczęte przez

niego postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. I ZZ

3/25 związanej z uchyleniem zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego […].

Zdaniem Sądu Najwyższego przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. odnosi się głównie do

postępowania karnego i oceny karnej postępowań, nie może mieć zastosowania do

postępowania prowadzonego w trybie art. 130 u.s.p. Oczywiście zgodnie z art. 128

u.s.p. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio

przepisy Kodeksu postępowania karnego z uwzględnieniem odrębności

wynikających charakteru postępowania dyscyplinarnego. Reguła res iudicata,

może więc mieć zastosowanie, ale np. w sprawach związanych bezpośrednio z

odpowiedzialnością dyscyplinarną sędziego, gdy toczy się już postępowanie

dyscyplinarne lub takie postępowanie zostało zakończone. Możliwość

zastosowania przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. do postępowań w trybie art. 130 u.s.p.

całkowicie naruszałaby ratio legis tego przepisu i możliwości zarządzania przerw w

czynnościach służbowych, tak jak w tej sprawie zarządzanych w tej samej sprawie,

w różnym czasie i przez różne podmioty. Wskazać należy, że wbrew stanowisku

wyrażonemu przez Sąd Najwyższy w uchwale z 4 listopada 2025 r. sygn. I ZZ 3/25,

nie rodzi to niebezpieczeństwa odsuwania na długi okres czasu niezawisłych

sędziów od wykonywania czynności służbowych, gdyż każdorazowe zarządzenie

przerwy musi zostać przekazane sądowi dyscyplinarnemu w terminie 3 dni od dnia

jego wydania celem skontrolowania w terminie 30 dni zasadności takiej decyzji.

W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości 4 listopada 2025 r. zastosował

środek w postaci odsunięcia sędziego X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego […] w W.

od wykonywania obowiązków służbowych z powodu drugiej z wymienionych w art.

130 § 1 przesłanek, tj. gdy ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego

powaga sądu lub istotne interesy służbowe tego wymagają, wskazując że X. Y.-

I ZZ 5/25

9

sędzia Sądu Rejonowego […] w W. jest osobą podejrzaną w postępowaniu

prowadzonym przez Wydział Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej w sprawie

o sygn. akt […]. Zauważyć należy, że Minister Sprawiedliwości użył

nieprawidłowego określenia sędziego, gdyż X. Y. z uwagi na niezakończenie

postępowania o uchylenie immunitetu i nieprzedstawienia zarzutu w postępowaniu

karnym nie ma statusu osoby podejrzanej, a jedynie osoby podejrzewanej. Ta

omyłka nie ma jednak jakiegokolwiek znaczenia dla oceny tej sprawy.

Postępowanie prowadzone in rem przez Prokuraturę Krajową dotyczy tego,

że w dniu 11 października 2025 roku w R., powiecie […], kierujący prowadził w

ruchu lądowym pojazd marki N. o numerze rejestracyjnym […], znajdując się w

stanie nietrzeźwości, wyrażającej się zawartością 0,947 mg/l, 0,959 mg/l, 0,933

mg/l i 0,907 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym powietrzu, tj. o popełnienie

czynu z art. 178a § 1 k.k.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, zachowanie sędziego X. Y. – sędziego

Sądu Rejonowego […] w W. nie tylko godzi w powagę Sądu Rejonowego […] w W.,

ale przede wszystkim narusza istotny interes służby oraz podważa społeczne

zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, a także wskazuje, że sędzia mógł utracić

walor nieskazitelnego charakteru, niezbędny do sprawowania urzędu sędziego, to z

kolei obligowało, w oparciu o art. 130 § 1 u.s.p., do wydania zarządzenia w

przedmiocie natychmiastowej przerwy w wykonywaniu przez X. Y. – sędziego Sądu

Rejonowego […] w W. czynności służbowych.

W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego

podnosi się, że zarządzenie o natychmiastowej przerwie w czynnościach

służbowych sędziego, przewidziane w art. 130 § 1 u.s.p., ma charakter

prewencyjny, a swoim charakterem, ale też celem, zbliża się do środków

zapobiegawczych stosowanych w postępowaniu karnym (por. uchwała Sądu

Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt SNO 66/08).

Z tego punktu widzenia chodzi tu o regulację wyjątkową, także w odniesieniu do

przepisu art. 129 § 1 u.s.p., określającego kompetencję sądu dyscyplinarnego do

zawieszenia w czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu wszczęto

postępowanie dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie. To zawieszenie,

stosownie do art. 132 u.s.p., ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia

I ZZ 5/25

10

postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.

Natomiast zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych w wyniku uchwały

sądu dyscyplinarnego, podjętej w trybie wskazanym w art. 130 § 3 u.s.p., czyli

kontroli zarządzenia o natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych

sędziego, trwa do dnia wskazanego w takiej uchwale, chyba, że sąd dyscyplinarny

uchyli je wcześniej. Zawieszenie w czynnościach służbowych sędziego w tym trybie,

nie powinno trwać dłużej niż to jest uzasadnione nagłością przyczyny, zwłaszcza,

gdyby nie doszło do wszczęcia wobec sędziego postępowania dyscyplinarnego,

czy złożenia wniosku o zezwolenie na pociągniecie go do odpowiedzialności karnej

(por. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów. Komentarz,

Warszawa 2005, s. 149 – 153). Zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych

na podstawie art. 130 § 3 u.s.p., jest następstwem kontroli zarządzenia o

natychmiastowej przerwie w czynnościach służbowych sędziego wydanego na

podstawie art. 130 § 1 u.s.p. Zgodnie z art. 130 § 1 u.s.p. jeżeli sędziego

zatrzymano z powodu schwytania na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa

umyślnego, albo jeżeli ze względu na rodzaj czynu dokonanego przez sędziego

powaga sądu lub istotne interesy służby wymagają natychmiastowego odsunięcia

go od wykonywania obowiązków służbowych, prezes sądu albo Minister

Sprawiedliwości mogą zarządzić natychmiastową przerwę w czynnościach

służbowych sędziego aż do czasu wydania uchwały przez sąd dyscyplinarny, nie

dłużej niż na miesiąc. Pierwsza z przesłanek skorelowana jest z sytuacją

zatrzymania sędziego z powodu schwytania go na gorącym uczynku popełnienia

przestępstwa, o której mowa w zdaniu drugim art. 181 Konstytucji RP. Ten przepis

Konstytucji RP pozwala wówczas na zatrzymanie sędziego, jeżeli jest to niezbędne

do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Druga przesłanka,

umożliwiająca zastosowanie unormowania z art. 130 § 1 u.s.p., wiąże się z

wykazaniem, iż czyn popełniony przez sędziego, niezwiązany z konkretnymi

postępowaniem, jakie dany sędzia prowadzi, jest tego rodzaju, że przekreślałby

realne prawo stron do sądu, gdyby ten sędzia nadal pełnił czynności urzędowe.

Poza sporem jest, iż przepis art. 130 § 1 u.s.p. nie może być postrzegany

jako instrument pozwalający na ingerencję przedstawiciela władzy wykonawczej i

polityka, jakim jest Minister Sprawiedliwości, w działalność orzeczniczą z tego

I ZZ 5/25

11

powodu, że np. nie aprobuje on sposobu dokonywania przez sędziego wykładni

prawa i jego stosowania w konkretnej sprawie. Trybunał Konstytucyjny

jednoznacznie stwierdził, że druga z przesłanek zarządzenia natychmiastowej

przerwy w czynnościach służbowych sędziego (pierwsza jest skorelowana z

sytuacją zatrzymania sędziego na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa

umyślnego), dotyczy kwestii „pozamerytorycznych, niezwiązanych z konkretnymi

postępowaniami, jakie dany sędzia prowadzi”. Z orzecznictwa sądów

dyscyplinarnych wynika, że takim czynem może być np. prowadzenie posiedzenia

lub rozprawy w stanie wskazującym na spożycie alkoholu (por. np. uchwała Sądu

Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt SNO

23/09), czy prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (por. np. uchwała Sądu

Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 10 czerwca 2010 r., sygn. akt SNO

18/10, czy uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2025 r., sygn. akt I ZZ

1/25). Podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 stycznia 2029 r.,

sygn. K 45/07, stwierdził, że art. 130 u.s.p. w zakresie w jakim pozwala Ministrowi

Sprawiedliwości na zarządzanie natychmiastowej przerwy w czynnościach

służbowych sędziego, jest zgodny z art. 10 ust. 1, art. 173 i art. 180 ust. 2

Konstytucji RP.

Nie budzi zatem wątpliwości, iż Minister Sprawiedliwości w sposób

prawidłowy zastosował unormowanie z art. 130 § 1 u.s.p. Prowadzenie przez

sędziego pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości jest czynem karygodnym,

godzącym w powagę instytucji wymiaru sprawiedliwości, jakim jest sądownictwo. W

orzecznictwie Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego podkreślano, iż użyty

przez ustawodawcę w art. 130 § 1 u.s.p., zwrot „czyn dokonany", rozumieć należy

jako sytuację, w której nie chodzi jeszcze o formalne zarzucenie lub stwierdzenie

określonego czynu, lecz jedynie o „domniemanie dokonania czynu” przez sędziego,

którego przyjęcie jest uzasadnione w świetle okoliczności faktycznych konkretnej

sprawy (por. np. uchwała Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia 11

marca 2004 r., sygn. akt SNO 8/04. OSNSD 2004, Nr 1, poz. 1).

Faktem jest, że w Wydziale Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej

prowadzone jest śledztwo o sygn. akt […] w sprawie mającego miejsce w dniu 11

października 2025 r. w R., prowadzenia w ruchu lądowym pojazdu marki N. o nr rej.

I ZZ 5/25

12

[…] przez kierującego znajdującego się w stanie nietrzeźwości, wyrażającym się

zawartością 0,947 mg/l, 0,959 mg/l i 0,907 mg/l alkoholu etylowego w wydychanym

powietrzu, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k. Powyższe postępowanie pozostaje w fazie

in rem. W jego ramach X. Y. – sędzia Sądu Rejonowego […] w W. ma status osoby

podejrzewanej. Dotychczas zgromadzony w toku przedmiotowego śledztwa

materiał dowodowy dał podstawę do skierowania przez Naczelnika Wydziału Spraw

Wewnętrznych Prokuratury Krajowej wniosku z dnia 24 października 2025 r. o

zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. – sędziego Sądu

Rejonowego […] w W., o czyn z art. 178a § 1 k.k., który wpłynął do Izby

Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w dniu 27 października 2025 r.

(sygn. akt I ZI 66/25). Dołączone do wniosku akta postępowania

przygotowawczego, zawierają protokół z przebiegu badania stanu trzeźwości

sędziego X. Y. analizatorem wydechu, protokół pobrania jego krwi, ekspertyzy

toksykologiczne materiału biologicznego, opinię biegłego z zakresu techniki

samochodowej i ruchu drogowego, jak również protokoły przesłuchania świadków

na okoliczności zdarzenia z dnia 11 października 2025 r. W obszernym i

szczegółowym uzasadnieniu tego wniosku Naczelnik Wydziału Spraw

Wewnętrznych Prokuratury Krajowej przedstawił analizę i konkluzje płynące ze

zgromadzonych w sprawie dowodów ustalając chronologię zdarzenia z dnia 11

października 2025 r. stwierdzając, że materiał ten: „uprawnia do sformułowania tezy

o bardzo wysokim stopniu uprawdopodobnienia popełnienia przez X. Y. - sędziego

Sądu Rejonowego […] w W. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.”.

Na marginesie wskazać dodatkowo należy, że dla meritum niniejszej sprawy

ustalanie dokładnego przebiegu zdarzenia nie ma istotnego znaczenia, albowiem

stanowczych ustaleń w tej mierze dokonywać będzie Sąd Dyscyplinarny. W

szczególności dotyczyć to będzie oceny przedmiotowego zdarzenia zarówno pod

kątem przewinienia dyscyplinarnego jak również czynu wyczerpującego znamiona

przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. Natomiast ocena dowodów w tej

sprawie ma jedynie charakter incydentalny i tymczasowy, uczyniony dla potrzeb

niniejszego postępowania prowadzonego w trybie art. 130 u.s.p.

Mając powyższe na uwadze, w szczególności rodzaj czynu, domniemanie

dokonania którego Naczelnik Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej

I ZZ 5/25

13

przypisuje sędziemu X. Y., nie budzi wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości

zasadnie zarządził natychmiastową przerwę w wykonywaniu czynności służbowych

przez X. Y. – sędziego Sądu Rejonowego [...] w W. Przedmiotowe zarządzenie jest

prawidłowe. Słusznie uznano, że okoliczności występowania w prowadzonym

śledztwie o czyn z art. 178a § 1 k.k., sędziego jako osoby podejrzewanej o jego

popełnienie, godzą w powagę Sądu, w którym ww. sędzia pełni służbę, naruszają

istotne interesy tej służby oraz podważają społeczne zaufanie do wymiaru

sprawiedliwości.

Z powyższych względów, Sąd Najwyższy zawiesił X. Y. - sędziego Sądu

Rejonowego [...] w W., w czynnościach służbowych do dnia 17 lutego 2026 r.,

uznając, iż jest to konieczne z uwagi na potrzebę ochrony powagi sądu oraz

istotnych interesów służbowych, w żadnym razie nie przesądza o dalszym

przebiegu postępowania w sprawie, a tym bardziej o jego wyniku. Z kolei okres

trzech miesięcy w ocenie Sądu Najwyższego wystarczy do przeprowadzenia

niezbędnych czynności wyjaśniających przez właściwego rzecznika

dyscyplinarnego oraz czynności postępowania w przedmiocie zezwolenia na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 130 § 3 u.s.p.

orzekł jak w sentencji.

[M. T.]

[r.g.]