Województwo zamiast urzędu wojewódzkiego w oznaczeniu Skarbu Państwa. SN sprostował wyrok

W wyrokach sądów obydwu instancji pozwany Skarb Państwa został

oznaczony przez organ reprezentujący go w procesie. Tymczasem statio fiscii jest

jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, nie jest nim organ kierujący jednostką.

Od początku obowiązywania Kodeksu postępowania cywilnego z 1928 r.,

a następnie z 1964 r., Skarb Państwa był oznaczany przez dodanie nazwy

państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się spór. W latach

90-tych XX w. stopniowo rozszerzała się praktyka oznaczania Skarbu Państwa

przez dodanie nazwy organu zamiast nazwy jednostki organizacyjnej, czyli statio

fiscii. Jest to praktyka nieprawidłowa. Sposób oznaczenia Skarbu Państwa ma

znaczenie prawne przy zasądzeniu świadczenia pieniężnego od Skarbu Państwa,

II CSKP 2358/22

2

gdyż na podstawie art. 1060 § 2 k.p.c. egzekucję przeciwko Skarbowi Państwa

prowadzi się z rachunku bankowego właściwej państwowej jednostki organizacyjnej

dłużnika. Organy kierujące jednostkami Skarbu Państwa nie posiadają swoich

rachunków bankowych, gdyż są one prowadzone dla państwowych jednostek

organizacyjnych. Istnieją przepisy przyznające zdolność sądową organowi Państwa

w niektórych sprawach cywilnych (np. art. 1891 k.p.c.) i wówczas formalną stroną

postępowania jest organ, a nie osoba prawna Skarb Państwa (oczywiście

materialnoprawnie stroną jest Skarb Państwa, który np. ma obowiązek pokryć

koszty zasądzone od organu).

Dlatego prawidłowym oznaczeniem Skarbu Państwa w sprawach, w których

jest reprezentowany przez wojewodę, jest wskazanie jednostki organizacyjnej

Skarbu Państwa obsługującej wojewodę, czyli właściwego urzędu wojewódzkiego

(art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji

rządowej w województwie). Wskazanie województwa jako statio fiscii w wyroku

z 6 sierpnia 2025 r. było oczywistą omyłką. Województwo nie jest jednostką Skarbu

Państwa, lecz jest odrębną osobą prawną, jednostką samorządu terytorialnego,

a wojewoda ma w stosunku do organów województwa jedynie określone

uprawnienia kontrolne.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy sprostował swój wyrok

z 6 sierpnia 2025 r. (art. 350 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).

(G.G.)

[SOP]