Kredyt indeksowany do franka. SN oddalił skargę kasacyjną banku

Wyrokiem z 23 września 2020 r. wydanym w sprawie z powództwa J.F. i U.F.

przeciwko Bank S.A. w W. (aktualnie Bank w W., dalej Bank) o zasądzenie

ewentualnie o ustalenie nieważności umowy, Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił

powództwo o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kwoty 92 109,07 zł

z odsetkami ustawowymi (pkt I), ustalił, że bliżej opisana umowa kredytu jest

nieważna (pkt II) oraz orzekł o kosztach procesu.

Sąd Okręgowy ustalił, że w dniu 2 września 2008 r. powodowie zawarli

z poprzednikiem prawnym pozwanego Banku umowę, na podstawie której Bank

udzielił im kredytu w kwocie 200 000 zł waloryzowanego kursem CHF na warunkach

określonych w umowie oraz załącznikach do niej, z przeznaczeniem na zakup domu

na rynku wtórnym, którego spłata miała nastąpić w 204 miesięcznych równych ratach

kapitałowo-odsetkowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji opisał

szczegółowo postanowienia umowy i jej załączników. W oparciu o poczynione

ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy uznał, że umowa kredytu jest sprzeczna z zasadą

swobody umów, albowiem przekracza jej granice określone w art. 3531 k.c. i stąd jest

nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Nawet przy przyjęciu jej ważności, zawiera wskazane

przez Sąd, postanowienia umowne, ocenione jako niedozwolone, a zatem

niewiążące powodów jako konsumentów, przy czym nie jest dopuszczalne

uzupełnienie luk powstałych w wyniku ich eliminacji przez przepisy dyspozytywne lub

przez zastosowanie do rozliczeń stron średniego kursu CHF ustalanego przez

Narodowy Bank Polski (NBP). Stwierdzona przez Sąd Okręgowy nieważność umowy

oznaczała brak podstaw do zasądzenia od pozwanego Banku na rzecz powodów

żądanej przez nich kwoty 92 109,07 zł z odsetkami ustawowymi jako nadpłaty, co

prowadziło do oddalenia tego roszczenia. Powodowie dochodzili bowiem tego

roszczenia przy założeniu obowiązywania umowy z wyłączeniem mechanizmu

przeliczeniowego.

Wyrokiem z 23 marca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację

pozwanego Banku, podzielając ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu pierwszej

instancji.

II CSKP 991/23

3

W skardze kasacyjnej pozwany Bank zarzucił naruszenie:

- art. 3851 § 1 w zw. z art. 3851 § 1 zdanie drugie k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 Dyrektywy

Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich (Dz. Urz. UE L.95 z 21 kwietnia 1993 r.- dalej Dyrektywa 93/13)

przez nieuwzględnienie skutków wyodrębnienia w umowie klauzuli dotyczącej

zastosowania mechanizmu indeksacji zobowiązania kredytowego kursem waluty

obcej (klauzuli ryzyka walutowego) oraz klauzul odsyłających do stosowanych przez

pozwany bank kursów walut obcych w celu rozliczenia stron (klauzul spreadowych);

- art. 3851 § 1 zdanie drugie k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 przez błędne

przyjęcie, że postanowienia umowy stron przewidujące indeksację kredytu kursem

waluty obcej (klauzule ryzyka walutowego) nie zostały sformułowane w sposób

jednoznaczny;

- art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art.3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 Dyrektywy 93/13 przez błędne

przyjęcie, że postanowienia umowy stron przewidujące indeksację kredytu kursem

waluty obcej są niedozwolone, jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco

naruszające interesy konsumenta;

- art. 69 ust. 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej prawo bankowe)

art. 65 k.c. oraz art. 358 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 przez brak

przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że przy wykładni umowy kredytu jest dopuszczalne

odwołanie się do bezwzględnie obowiązującego i bezpośrednio stosowanego

przepisu prawa krajowego w postaci art. 69 ust. 3 prawa bankowego, do wykładni

oświadczeń woli stron w myśl art. 65 k.c. lub normy dyspozytywnej w postaci art. 358

§ 2 k.c. w miejsce uznanych za niedozwolone postanowień umownych;

- art. 3851 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 oraz w związku

z motywem dwudziestym pierwszym Dyrektywy 93/13 przez przyjęcie, że wskutek

stwierdzenia niedozwolonego (nieuczciwego) charakteru całego mechanizmu

indeksacji zastosowanego w umowie dochodzi do wyeliminowania z umowy

postanowień indeksacyjnych dotyczących zasad wypłaty oraz spłaty kredytu,

a w konsekwencji do upadku umowy;

- art. 189 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że powodowie mają interes prawny w żądaniu

ustalenia nieważności umowy kredytu;

II CSKP 991/23

4

- art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. przez przyjęcie, że zaprzestania podawania

stopy procentowej przez wymieniony w umowie podmiot skutkuje niemożnością

określenia jednego z essentialia negotii umowy;

- art. 100 k.p.c. w zw. z z art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c.. , art. 109 § 2 k.p.c. w zw. z § 2 ust.

6 w zw. z art. 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za

czynności radców prawnych przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów

odrębnych kosztów zastępstwa procesowego.

Formułując te podstawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w punkcie

II,III i IV oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa,

ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje;

Nie są uzasadnione rozbudowane zarzuty pozwanego dotyczące naruszenia

art. 3851 k.c. w związku ze wskazanymi w podstawach kasacyjnych przepisami

kodeksu cywilnego, prawa bankowego oraz Dyrektywy 93/13. Kwestie w nich

poruszone zostały już rozważone i rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu

Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w świetle

którego nie doszło do naruszenia przytoczonych w skardze norm prawnych.

Nie jest trafny zarzut zaniechania rozróżnienia przez Sąd Apelacyjny klauzuli

przeliczeniowej, odsyłającej do kursu tabelarycznego banku, oraz klauzuli ryzyka

walutowego, albowiem wbrew argumentacji pozwanego, oba te postanowienia

umowne pozostają ze sobą w integralnym związku. Przewidziana w umowie kredytu

indeksacja do waluty obcej nie może funkcjonować i wywierać zamierzonych skutków

bez postanowień umownych określających kurs, po którym następuje przeliczenie

zobowiązań stron w sposób pozwalający wyrazić wysokość kwoty kredytu

wypłaconej kredytobiorcom i spłacanych rat w walucie indeksacji i w walucie, w jakiej

następuje spłata.

Eliminacja klauzuli przeliczeniowej pociągałaby za sobą sytuację, w której

świadczenia stron umowy kredytu miałyby podlegać przeliczeniu na walutę

II CSKP 991/23

5

indeksacji, jednakże umowa nie określałaby kursu właściwego do dokonania tych

przeliczeń, co uniemożliwiałoby ich realizację. Klauzula przeliczeniowa, skoro jej

przedmiotem jest określenie miernika przeliczania walut, jest natomiast pozbawiona

sensu, jeżeli nie towarzyszą jej postanowienia umowne wiążące saldo kredytu

i wysokość rat z walutą obcą, co implikuje jednocześnie ryzyko walutowe.

Postanowienia umowne określające sposób ustalenia kursu waluty obcej

i postanowienia wiążące saldo kredytu oraz wysokość rat z walutą obcą stanowią

zatem nierozłączne składniki mechanizmu indeksacji, nadającego umowie kredytu

określony charakter, którego immanentnym elementem jest ryzyko walutowe.

Usunięcie jednego z nich rzutuje na istotę drugiego i dlatego nie mogą stanowić

odrębnego przedmiotu oceny w kontekście abuzywności (zob.wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 i powołane tam dalsze

orzecznictwo).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje aktualnie pogląd (po

początkowym okresie przyjmowania poglądu przeciwnego), że klauzule kształtujące

mechanizm indeksacji, zastrzeżone w umowie kredytu złotowego indeksowanego do

waluty obcej (lub denominowanego w walucie obcej) określają główne świadczenia

stron (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-

ZD 2021, Nr 2, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., I CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK

242/18; z 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21 oraz z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22).

Skarżący zarzucił wadliwe przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że postanowienia

umowy stron przewidujące indeksację kredytu kursem waluty obcej nie zostały

sformułowane w sposób jednoznaczny. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem

w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE wyjaśniono już, że wymaganie

wyrażenia postanowienia umownego w sposób jednoznaczny, prostym

i zrozumiałym językiem jest spełnione w sytuacji, w której umowa przedstawia

konsumentowi w sposób przejrzysty działanie mechanizmu waloryzacyjnego tak, aby

konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria,

wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne związane

z zaciągnięciem wieloletniego zobowiązania kredytowego waloryzowanego kursem

waluty obcej. Konsument powinien być jasno poinformowany przez bank, że

podpisując umowę kredytu indeksowanego do waluty obcej, ponosi przez cały okres

II CSKP 991/23

6

obowiązywania umowy nieograniczone niczym ryzyko kursowe, które

z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia

w przypadku silnej deprecjacji waluty, w której otrzymuje wynagrodzenie (zob. wyroki

TSUE z 10 czerwca 2021 r., C - 776/19, C - 782/19; z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13

oraz z 20 września 2017 r., C-186/16, a także wyrok Sądu Najwyższego z 13 maja

2022 r., II CSKP 464/22). W wyroku z 10 czerwca 2021 r., C - 776/19, C - 782/19

TSUE wyjaśnił, że wykładni art. 3 ust. 1 Dyrektywy 93/13 należy dokonywać w ten

sposób, że postanowienia umowy kredytu, które powodują skutek w postaci

ponoszenia przez kredytobiorcę nieograniczonego ryzyka kursowego, mogą

doprowadzić do powstania znaczącej nierównowagi wynikających z tej umowy

kredytu praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, jeśli przedsiębiorca nie

mógłby racjonalnie oczekiwać, przestrzegając wymogu przejrzystości w stosunku do

konsumenta, że ten konsument zaakceptowałby, w następstwie indywidualnych

negocjacji, nieproporcjonalne ryzyko kursowe, które wynika z takich postanowień.

W uzasadnieniu wyroku z 27 listopada 2019 r. II CSK 483/18, Sąd Najwyższy

podniósł, że nie jest wystarczające wskazanie w umowie, że ryzyko związane

z zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia

o standardowej treści, że został poinformowany o ponoszeniu ryzyka, wynikającego

ze zmiany kursu waluty oraz przyjął do wiadomości i akceptuje to ryzyko.

Wprowadzenie do umowy kredytowej, zawieranej na wiele lat, mechanizmu działania

ryzyka kursowego, wymagało szczególnej staranności Banku w zakresie wyraźnego

wskazania zagrożeń, wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał

pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy. W takim stanie

rzeczy przedkontraktowy obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego

powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający

konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego,

że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne. Ochrona konsumenta

może zostać zapewniona jedynie wtedy, gdy uwzględnione zostaną jego rzeczywiste

i tym samym bieżące interesy, a nie interesy, jakie miał w okolicznościach

istniejących w chwili zawarcia danej umowy.

Klauzule waloryzacyjne, które określają główne świadczenia stron i nie zostały

wyrażone w umowie kredytu w sposób jasny i precyzyjny, podlegają badaniu pod

II CSKP 991/23

7

kątem spełnienia przesłanek z art. 3851 § 1 k.c. Nie jest zasadny kasacyjny zarzut

wadliwego przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, iż postanowienia umowne dotyczące

indeksacji kredytu stanowią niedozwolone postanowienia umowne. Abuzywność tych

klauzul została już przesądzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE,

w którym wyjaśniono, że postanowienia umowy (regulaminu), określające zarówno

zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu,

jak i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować

kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych, gdyż

kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,

rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie

interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości

świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji

banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak

i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy

bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie postanowienia, które

uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne

i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku; obarczają kredytobiorcę

nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron. Są one

niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy (banku)

w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie

wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego

z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 22

stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, Nr 11, poz. 134; z 1 marca 2017 r., IV

CSK 285/16; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18 oraz z 11 grudnia 2019 r., V CSK

382/18, OSNC-ZD 2021, Nr 2, poz. 20).

Na tle podobnych stanów faktycznych Sąd Najwyższy wielokrotnie podniósł

się w swoich orzeczeniach, że nie można dokonać wykładni umowy stron na

podstawie art. 65 k.c., już po usunięciu z niej postanowień abuzywnych, w celu

ustalenia zgodnego celu i zamiaru stron co do sposobu ustalenia kursu CHF.

Sprowadzałoby się to bowiem do zmiany treści klauzuli indeksacyjnej, prowadząc do

zmiany jej rozumienia przez wprowadzenie odesłania do wartości rynkowej CHF.

Groziłoby to ryzykiem dalszego pogorszenia sytuacji strony dotkniętej nadużyciem,

II CSKP 991/23

8

gdyby strona, która narzuciła niedozwolone postanowienie umowne wywodziła, że

nie zawarłaby umowy z jego pominięciem. Takie rozwiązanie stałoby w sprzeczności

z celami prewencyjnymi Dyrektywy 93/13 w postaci zniechęcenia przedsiębiorców

do wykorzystywania w zawieranych umowach nieuczciwych postanowień umownych

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22).

Abuzywne klauzule indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa,

dotknięte bezskutecznością na korzyść kredytobiorcy, chyba że konsument

następczo udzieli świadomej i wolnej zgody na te klauzule i w ten sposób przywróci

ich skuteczność z mocą wsteczną (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego - zasada prawna - z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, Nr 9,

poz. 56). W uzasadnieniu powołanej uchwały wyjaśniono, w nawiązaniu do

wcześniejszego orzecznictwa, w tym orzecznictwa TSUE (zob. w szczególności

wyrok TSUE z 3 października 2019 r., C-260/18), że zastąpienie niedozwolonego

postanowienia umownego odnoszącego się do sposobu określania kursu waluty

obcej (w umowie kredytu indeksowanego czy denominowanego) innym sposobem

określenia kursu waluty obcej wchodzi w rachubę tylko wtedy, gdy (koniunkcja

przesłanek): 1) po wyłączeniu klauzuli abuzywnej umowa nie może obowiązywać,

o czym decyduje obiektywne podejście w świetle prawa krajowego, a zatem wola

jednej ze stron, w tym konsumenta, nie ma w tym zakresie rozstrzygającego

znaczenia; 2) całkowity upadek umowy naraża konsumenta na „szczególnie

niekorzystne konsekwencje”, w świetle okoliczności istniejących w czasie sporu lub

możliwych wówczas do przewidzenia, z uwzględnieniem rzeczywistych i bieżących

interesów konsumenta i z zastrzeżeniem, że do celów tej oceny decydująca jest wola

wyrażona przez konsumenta w tym względzie; 3) istnieje przepis dyspozytywny albo

przepis „mający zastosowanie, gdy strony danej umowy wyrażą na to zgodę", który

mógłby zastąpić wyeliminowane niedozwolone postanowienie umowne,

umożliwiając utrzymanie umowy w mocy; jeżeli niedozwolone postanowienie

umowne odzwierciedlało obowiązujący przepis ustawowy mający zastosowanie

w przypadku porozumienia stron, w rachubę wchodzi także zastąpienie

niedozwolonego postanowienia „tym stanowiącym punkt odniesienia przepisem

ustawowym w nowym brzmieniu przyjętym już po zawarciu umowy". Nie jest zatem

dopuszczalne zastosowanie do rozliczeń stron średniego kursu Narodowego Banku

II CSKP 991/23

9

Polskiego w oparciu o art. 358 § 2 k.c. (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 8 listopada

2022 r., II CSKP 1153/22 i z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22). Postulat

zastąpienia (substytucji) abuzywnych klauzul kursowych odwołaniem do kursu

średniego Narodowego Banku Polskiego nie uwzględnia koniecznego warunku tego

rodzaju zastąpienia, zgodnie z którym - w świetle powołanego utrwalonego

orzecznictwa - wchodzi ono w rachubę tylko wtedy, gdyby jego brak narażał

konsumenta, przez upadek umowy w całości, na szczególnie niekorzystne skutki,

przy czym decydujące w tym zakresie jest zdanie konsumenta.

Jeżeli bez niedozwolonych postanowień umownych umowa nie może

obowiązywać i nie zaszły przesłanki umożliwiające zastosowanie regulacji

zastępczej, a konsument - tak jak ma to miejsce w okolicznościach sprawy -

postanowień abuzywnych nie potwierdził, nie udzielając następczo świadomej

i wolnej zgody na te klauzule i tym samym odmawiając przywrócenia im skuteczności

z mocą wsteczną, (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7

maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, Nr 9, poz. 56; uchwała Sądu Najwyższego

z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, Nr 6, poz. 40; wyroki TSUE z 3

października 2019 r., C-260/18 i z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20 oraz wyroki Sądu

Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD, 2021, Nr 2, poz. 20; z

16 września 2021 r., I CSKP 166/21 i z 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22), umowa

jest trwale bezskuteczna (nieważna), a podstawą tej nieważności jest art. 58 k.c.

(zob. wyroki Sądu Najwyższego z 16 września 2021 r., I CSKP 166/21; z 25 lipca

2023 r., II CSKP 1487/22; z 25 października 2023 r., II CSKP 820/23; z 9 stycznia

2024 r., II CSKP 874/22 oraz z 6 września 2024 r., II CSKP 1644/22).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 189 k.p.c. w sposób wskazany skardze

kasacyjnej, albowiem w świetle ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego

możliwość dochodzenia roszczenia o zwrot zapłaconych rat kredytu nie eliminuje

interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieistnienia stosunku prawnego w związku

z nieważnością umowy kredytu. Interes prawny - o którym mowa w art. 189 k.p.c. -

należy postrzegać elastycznie, z uwzględnieniem celowościowej wykładni tego

pojęcia, szeroko pojmowanego dostępu do sądów oraz konkretnych okoliczności

sprawy. Powód zachowuje interes prawny w zgłoszeniu powództwa o ustalenie

nieistnienia (nieważności) stosunku prawnego, jeżeli mimo przysługującego mu

II CSKP 991/23

10

powództwa o świadczenie na podstawie spornego stosunku prawnego ze stosunku

tego wynikają inne, dalej idące skutki, których dochodzenie w drodze powództwa

o zapłatę nie jest możliwe lub aktualne. W takich stanach faktycznych jedynie

powództwo o ustalenie nieistnienia tego stosunku prawnego - z uwzględnieniem

procesowych skutków wyroku o ustalenie, w szczególności granic prawomocności

materialnej - może w pełny sposób zaspokoić interes prawny powoda, zapobiec

potencjalnym sporom między stronami na przyszłość, a zatem w definitywny sposób

rozstrzygnąć niepewną sytuację prawną związaną ze spornym stosunkiem prawnym

(zob. (zob.m.in. uzasadnienie uchwał Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1993 r., III

CZP 171/93, OSNCP 1994, nr 7-8, poz. 149 i z 20 października 2015 r., III CZP

27/15, OSNC 2016, Nr 3, poz. 31, wyroki Sądu Najwyższego z 2 lipca 2015 r., V CSK

640/14; z 2 lutego 2006 r., II CK 395/05; z 25 lutego 2022 r., II CSKP 87/22; i z 23

kwietnia 2021 r., II CSK 9/21, a także postanowienie Sądu Najwyższego z 30 grudnia

2024 r., I CSK 3258/23).

W świetle całokształtu powyższych rozważań nie ma znaczenia zarzut

naruszenia art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. przez przyjęcie, że zaprzestania

podawania stopy procentowej przez wymieniony w umowie podmiot skutkuje

niemożnością określenia jednego z essentialia negotii umowy

W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art. 39814 k.p.c.). O kosztach

postępowania kasacyjnego na rzecz powodów, którzy wnieśli w terminie odpowiedź

na skargę kasacyjną, orzeczono na podstawie art.98, 108, w zw. z art. 39821 i art.

391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust.4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1964).

Agnieszka Piotrowska

Dariusz Dończyk

Dariusz Zawistowski

(A.D.)

[SOP]