Sędzia SN, powołany w procedurze z udziałem wadliwej KRS, wyłączony od kasacji skazanego

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego w imieniu skazanego wnieśli jego obrońcy.

Zarządzeniem z dnia 22 października 2025 r. do rozpoznania sprawy został wyznaczony SSN

A.R. W dniu 7 listopada 2025 r. obrońca Ł.W., adwokat K.K., złożył wniosek o wyłączenie

sędziego A.R., powołując się na brak gwarancji dochowania zasady bezstronności i

niezawisłości w aspekcie zewnętrznym, wobec udziału sędziego w procedurze

nominacyjnej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej. Wniosek zawiera

uzasadnienie z odwołaniem się do orzecznictwa Sądu Najwyższego i ETPCz.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

II KK 142/25

2

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego

rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej

sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia sędziego decyduje między innymi

ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności,

które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Orzeczenie wydane przez sąd z udziałem osób powołanych na stanowisko sędziego w

procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa wadliwie

ukształtowanej na podstawie w/w ustawy, jest obciążone wadą traktowaną przez ETPCz

jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności.

Takie samo stanowisko należy przyjąć przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku

obrońcy. Sędzia A.R. na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołany przez

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie rekomendacji Krajowej Rady

Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Na

wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w

tym między innymi: w uchwale połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz w uchwale

składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22. Argumenty

te odnoszą się także do sędziów byłej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, w której

wcześniej orzekał sędzia A.R., a następnie został przeniesiony do orzekania w Izbie Karnej

Sądu Najwyższego. Zależność od władzy politycznej tego organu budziła zastrzeżenia TSUE,

toteż uznał Trybunał, że Izba Dyscyplinarna nie jest sądem w rozumieniu prawa

europejskiego (por. wyrok Trybunału z dnia 15 lipca 2021 r., C-791/19, przeciwko Polsce).

Udział sędziego A.R. w rozpoznaniu kasacji w niniejszej sprawie prowadziłby wprost do

naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPCz.

Jak już wcześniej wskazano, Sąd Najwyższy badając w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wniosek

o wyłączenie sędziego, winien mieć na względzie stanowisko Europejskiego Trybunału

Praw Człowieka i uwzględniać fakt, że orzeczenie wydane przez skład sądu z udziałem osób

powołanych na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed

Krajową Radą Sądownictwa wadliwie ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia

2017 r., będzie stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i

Podstawowych Wolności (por. np. wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., w sprawie

Reczkowicz przeciwko Poilsce, skarga nr 43447/19; wyrok pilotażowy ETPC z dnia 23

listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21). Rozpoznanie przez

sędziego AR. kasacji w przedmiotowej sprawie mogłoby wywołać u stron oraz w opinii

publicznej przekonanie o braku instytucjonalnej bezstronności sądu. W interesie systemu

wymiaru sprawiedliwości jest nie tylko troska o rzeczywistą bezstronność sędziego, ale

II KK 142/25

3

także zapobieganie powstaniu negatywnego odbioru społecznego w tym przedmiocie.

Problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do

rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu

Najwyższego A.R. od udziału w przedmiotowej sprawie. Rozpoznanie sprawy przez sąd

nienależycie obsadzony na gruncie prawa polskiego stanowi bezwzględną przyczynę

odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[WB]

[a.ł]