Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary wobec P.N. do czasu rozpoznania kasacji RPO

Pismem z dnia 11 września 2026 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła

kasację na korzyść ukaranego P.N. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla

Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25,

którym obwiniony P.N. został uznany za winnego popełnienia dwóch wykroczeń

określonych w art. 90 § 1 i art. 65a k.w. i wobec którego wymierzono karę miesiąca

II KK 429/26

2

ograniczenia wolności. W kasacji podniesiono zarzut rażącego i mającego istotny

wpływ na treść wyroku nakazowego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 93 § 2

k.p.s.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynów przypisanych

obwinionemu nie budzą wątpliwości i w konsekwencji wydaniu wyroku nakazowego,

podczas gdy dowody dołączone do wniosku o ukaranie i podlegające uznaniu za

ujawnione nie tylko nie wspierają w wymaganym, niebudzącym wątpliwości stopniu

tezy zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby P.N. był sprawcą zarzucanych mu

wykroczeń, tj. tamowania w dniu 5 maja 2025 r. o godz. 17:30 ruchu na drodze

publicznej – Moście […] w W. poprzez siedzenie na jezdni, jak i – w tym samym

miejscu i czasie – umyślnego niestosowania się do poleceń funkcjonariusza Policji,

lecz tezę tę podważają, co w konsekwencji powinno skutkować powzięciem przez

Sąd meriti wątpliwości co do okoliczności czynów i winy oraz skierowaniem sprawy

do rozpoznania na rozprawie celem ich wyjaśnienia.

Podnosząc ten zarzut, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła o uchylenie

zaskarżonego wyroku nakazowego w odniesieniu do P.N. w całości i uniewinnienie

tego obwinionego od popełnienia zarzucanych mu czynów.

Jednocześnie w kasacji został zgłoszony wniosek o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku nakazowego w odniesieniu do ukaranego P.N.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Na wstępie zaznaczyć trzeba, że orzeczoną karę zamieniono ukaranemu na

karę zastępczą 15 dni aresztu (zob. postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-

Śródmieścia w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2026 r., sygn. IV W 1502/25; X Ko

2488/26).

Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku – w oparciu

o przepis art. 532 § 1 k.p.k. (w zw. z art. 112 k.p.s.w.) – jest wyjątkiem od zasady i

może nastąpić tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy wykonanie wyroku

powodowałoby nieodwracalne skutki i niepowetowane straty (nie chodzi tu jednak o

takie okoliczności faktyczne czy prawne, które mogą być uwzględnione w

postępowaniu wykonawczym w ramach chociażby instytucji odroczenia wykonania

kary czy przerwy w karze). W wypadku instytucji określonej w art. 532 k.p.k. chodzi

tylko i wyłącznie o okoliczności, które mają związek z toczącym się postępowaniem

karnym inicjowanym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a więc z

II KK 429/26

3

postępowaniem kasacyjnym. Chodzi tu o zapobieżenie sytuacji, w której istnieje

realne niebezpieczeństwo poniesienia przez ukaranego dolegliwości wynikającej z

wykonania prawomocnego wyroku (w tym i wyroku nakazowego), której nie powinien

doznać wobec zasadności wniesionej kasacji (zob. D. Świecki (w:) D. Świecki (red.),

Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Lex/el. 2019, teza 7 do art. 532).

Możliwość narażenia skazanego na poważne i niepowetowane dolegliwości, w

wypadku wykonania orzeczenia, powinna być w pierwszej kolejności odnoszona do

sytuacji, gdy w wyniku uchylenia zaskarżonego wyroku realnie rysuje się w dalszym

postępowaniu perspektywa uniewinnienia oskarżonego, względnie umorzenia

wobec niego postępowania (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15

lutego 2018 r., II KK 23/18).

Na tym etapie postępowania kasacyjnego nie chodzi przy tym o to, aby

przeprowadzać całościową i ostateczną ocenę kasacji, której dokonywać będzie Sąd

Najwyższy merytorycznie rozpoznający nadzwyczajny środek zaskarżenia na

rozprawie lub posiedzeniu, ale o to, by nawet przy pobieżnej lekturze zarzutu kasacji

w zestawieniu z ustaleniami i rozważaniami zawartymi w prawomocnym orzeczeniu

można było stwierdzić, że zaistniały istotne uchybienia, które podważają racje

respektowania domniemania trafności ustaleń i ocen przyjętych za podstawę takiego

orzeczenia (por. J. Matras (w:) K. Dudka (red.), Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, Lex/el. 2019, teza 2 do art. 532).

Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wstrzymanie wykonania

zaskarżonego wyroku jest zasady. Już wstępna ocena wniesionego środka

zaskarżenia i wskazanych w kasacji materiałów zawartych w aktach sprawy prowadzi

do wniosku, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia i

uchylenia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w

Warszawie z dnia 12 grudnia 2025 r., IV W 1502/25 w odniesieniu do P.N. Brak

wstrzymania wykonania orzeczenia mógłby doprowadzić do tego, że ukarany w

sposób niezasadny pozbawiony będzie wolności, które to pozbawienie nie powinno

było w ogóle nastąpić.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

[WB]

[r.g.]

II KK 429/26

4