Sędzia SN A.R. wyłączony z kasacji, bo został powołany z udziałem KRS z 2017 r.

Obrońca skazanych K.K. i Ł.K., pismem z dnia 9 października 2025 r. (k. 771

i n., t. IV) złożył wniosek o wyłączenie SSN A.R. od rozpoznania niniejszej sprawy

kasacyjnej z uwagi na brak instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i

bezstronności. Jako podstawę tej inicjatywy wskazano na okoliczności powołania

ww. sędziego na urząd sędziego Sądu Najwyższego –postanowienie Prezydenta

RP z 19 września 2018 r., wydane w następstwie uchwały KRS nr 317/2018 z dnia

23 sierpnia 2018 r., podjętej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie

ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.

3).

II KK 576/22

2

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznaniu wniosku nie stało na

przeszkodzie to, że wcześniejszy wniosek o wyłączenie tego samego sędziego

został pozostawiony bez rozpoznania na mocy postanowienia SN z dnia 26

czerwca 2025 r. (k. 705 i n., t. IV). Rzecz bowiem w tym, że w jego wydaniu brał

udział sędzia Sądu Najwyższego R.W., co do którego zachodzą takie same

okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, jak te

wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.R. W takim

układzie procesowym ww. postanowienie nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu

ponowionego wniosku o wyłączenie tego sędziego, albowiem „orzeczenie wydane z

udziałem sędziego Sądu Najwyższego powołanego na ten urząd w wyniku

rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8

grudnia 2017 r. dotknięte jest bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1

pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie zostało wydane przez niezależny i bezstronny

sąd ustanowiony ustawą” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 lutego 2024

r., II KK 540/23, zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r.,

III KK 147/24).

Jeśli chodzi o samą kwestię wadliwości powołania sędziego, to Sąd

Najwyższy w niniejszej sprawie podziela pogląd zaprezentowany we

wcześniejszych postanowieniach Sądu Najwyższego, w których wyłączono innych

sędziów Sądu Najwyższego od udziału w wielu sprawach, w tym i sędziego A.R., z

uwagi na takie same okoliczności wynikające z przebiegu procedury powołania na

stanowisko sędziego Sądu Najwyższego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa,

ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3),

które były przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia

23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr

2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

2.06.2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni

zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.

II KK 576/22

3

W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia

ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1

k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie

mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki

skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22,

LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia

2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie

problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z

prawem do rzetelnego procesu sądowego, co niewątpliwie uzasadnia wyłączenie

sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału w przedmiotowej sprawie. Wyłączenie

tego sędziego jest także zasadne, gdy zważy się dodatkowo na fakt, że w kasacji

obrońcy skazanych podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości

powołania sędziów Sądu Apelacyjnego w Lublinie, co sędziego A.R., który – w

konsekwencji przydzielenia niniejszej sprawy – orzekałby z naruszeniem zasady

nemo iudex idoneus in propria causa.

Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów

Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić

odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC

(zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr

41097/20, 42668/21 i 19 innych).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[WB]

[a.ł]

II KK 576/22

4