Poniedziałek Wydanie nr 30

Sygnatura akt
II KO 17/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział II
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
24 lutego 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Zażalenie na odmowę śledztwa wobec byłego prezesa sądu trafi do Kraśnika

Przejdź do orzeczenia, 3 min czytania

Spór

A. K. zaskarżył postanowienie prokuratury o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie zarzuconego sędziemu przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. Sędzia ten był wcześniej prezesem Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie.

Ustalenia sądu

Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wystąpił o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że rozpoznanie zażalenia przez ten sąd mogłoby stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o sygn. akt III Kp 42/26 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kraśniku.

Dlaczego

Sąd rozpoznający zażalenie oceniałby decyzję prokuratora dotyczącą sędziego, który wcześniej kierował tym sądem i orzekał w sprawie karnej, co mogłoby budzić wątpliwości postronnego obserwatora. Zawiadomienie objęło też sędziego Sądu Okręgowego, ale nie miało to znaczenia dla bezstronności sądu rejonowego.

Więcej o sprawie

Zawiadomienie dotyczyło także sędziego Sądu Okręgowego, ale to nie ono zadecydowało. Sąd Najwyższy uznał, że w odbiorze społecznym sąd rejonowy rozpoznający zażalenie mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności.

rozpoznanie przez sąd właściwy sprawy, w której osobą, co do której kieruje się podejrzenie popełnienia przestępstwa, jest sędzia będący uprzednio prezesem właśnie tego sądu

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział II
Sygnatura
II KO 17/26

Treść orzeczenia

II KO 17/26

POSTANOWIENIE

Dnia 24 lutego 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jarosław Matras

w sprawie z zażalenia A. K.

na postanowienie Prokuratury Rejonowej Lublin- Północ w Lublinie

z dnia 23 grudnia 2025 r., w sprawie […]

o odmowie wszczęcia śledztwa,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2026 r.

wniosku Sądu Rejonowego Lublin- Zachód w Lublinie

z dnia 23 stycznia 2026 r.,

o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,

na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

sprawę o sygn. akt III Kp 42/26 przekazać do rozpoznania Sądowi

Rejonowemu w Kraśniku.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w

Lublinie wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w

trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia

pokrzywdzonego A. K. na postanowienie Prokuratury Rejonowej Lublin- Północ w

Lublinie z dnia 23 grudnia 2025 r., w sprawie […] o odmowie wszczęcia śledztwa.

W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że sprawa dotyczy oceny

II KO 17/26

2

prawidłowości czynności wykonywanych przez sędziego X.Y. - uprzednio będącego

prezesem tutejszego sądu rejonowego oraz pani sędzi X.Y..1 - sędziego Sądu

Okręgowego - sądu wyższej instancji, którym skarżący zarzucił popełnienia

przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.

Ta okoliczność, zdaniem autora wniosku, może stwarzać przekonanie o braku

warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Niewątpliwie „dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy

odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu

niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność

uwzględnienia sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub

stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób

obiektywny. W tym ostatnim elemencie chodzi o wyeliminowanie mogących

powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu w

rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Podkreślić trzeba, że nie chodzi o każdy

rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby powstać u

postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej

sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę

o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych, a zatem rozumie

kontekst przedmiotowy procesu i zna podstawowe zasady procesowe.

Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności

zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego,

obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego i obiektywnego

rozpoznania zażalenia we właściwym sądzie. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w

Lublinie, rozpoznając zażalenie A. K. miałby przecież oceniać prawidłowość decyzji

prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie - sugerowanego przez

autora zażalenia - popełnienia przestępstwa przez sędziego będącego uprzednio

prezesem właśnie tego sądu i orzekającego w sprawie karnej. W tej sytuacji, jest

rzeczą oczywistą, że w odbiorze społecznym, rozpoznanie przez sąd właściwy

sprawy, w której osobą, co do której kieruje się podejrzenie popełnienia

przestępstwa, jest sędzia będący uprzednio prezesem właśnie tego sądu mogłoby

II KO 17/26

3

stwarzać przekonanie o braku bezstronności rozpoznania sprawy w postępowaniu

odwoławczym.

Natomiast nie ma takiego znaczenie fakt, że zawiadomienie dotyczyło także

sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie, albowiem sędzia ta orzekała w sprawie

cywilnej i nie ma żadnego powodu (nie istnieje także kwestia podległości

instancyjnej) aby na tej podstawie uznawać, iż postronny obserwator może mieć

wątpliwości co do braku obiektywizmu i bezstronności sędziego Sądu Rejonowego

w Lublinie w rozpoznaniu zażalenia na decyzję prokuratora.

Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za

przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd

Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Kraśniku

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.