Stan zdrowia skazanego nie usprawiedliwił spóźnienia z wnioskiem o uzasadnienie wyroku

Wyrokiem z dnia 10 września 2024 r., sygn. akt II K 144/24, Sąd Rejonowy w

Radomiu uznał oskarżonego P. P. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu

aktem oskarżenia, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i za to wymierzył mu karę

grzywny w wysokości 170 stawek dziennych określając wysokość jednej stawki na

50 zł, a ponadto orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat oraz świadczenia pieniężnego w

wysokości 7 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy

II KZ 25/25

2

Postpenitencjarnej, a także rozstrzygnął o kosztach sądowych (k. 55 akt sprawy

sygn. II K 144/24).

Na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego, Sąd Okręgowy w

Radomiu wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24 utrzymał w

mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji (k. 87 akt sprawy II K 144/24).

W dniu 25 kwietnia 2025 r. skazany złożył do Sądu Okręgowego w Radomiu

wniosek z dnia 25 kwietnia 2025 r. (k. 88 akt sprawy II K 144/24) o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku

Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r. wraz z jego dopełnieniem,

tj. wnioskiem o dokonanie ww. czynności procesowych (k. 91 akt sprawy II K

144/24). W uzasadnieniu wniosku skazany wskazał na problem z samodzielnym

swobodnym poruszaniem się po wypadku komunikacyjnym i przebytych trzech

operacjach, które krótko opisał, skutkujący rentą z tytułu częściowej niezdolności do

pracy (do 30 września 2025 r.), co udokumentował orzeczeniem lekarza orzecznika

ZUS z dnia 10 maja 2024 r. (k. 89-90 akt sprawy II K 144/24), a także wskazał na

infekcję wirusową zapalenia krtani, którą od początku kwietnia br. przechodzili

wszyscy domownicy po kolei łącznie z nim.

Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Radomiu, na

podstawie art. 126 § 1 i 2 k.p.k., nie uwzględnił wniosku P. P. o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu

Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 914/24, z uwagi

na nieprzedstawienie przez niego żadnych okoliczności dających podstawy do

przyjęcia, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego

niezależnych. W uzasadnieniu tej decyzji Sąd ten zaznaczył m. in., że cyt.: „(…)

absolutnie nie deprecjonuje dolegliwości zdrowotnych P. P. i przebytych operacji.

Rzecz w tym, że z dołączonych dokumentów absolutnie nie wynika, by oskarżony

nie mógł w terminie złożyć wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku zapadłego

w wyniku rozpoznania wywiedzionej przez niego apelacji.” (k. 95 akt sprawy II K

144/24, k. 4 akt SN).

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skazany. Nie sformułował

żadnych zarzutów, a jedynie podniósł, że zaskarża orzeczenie w całości i wnosi o

jego uchylenie. W uzasadnieniu zwyczajnego środka zaskarżenia wskazał, że

II KZ 25/25

3

dołączone do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie

uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego orzeczenie lekarza orzecznika ZUS

jednoznacznie stwierdza, że jego układ ruchu jest niesprawny, co jest głównym

powodem i wystarczającym dowodem świadczącym o przeszkodzie do złożenia w

terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego,

dlatego złożył przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w

wniosku. Jednocześnie przyznał, że został prawidłowo powiadomiony o terminie

rozprawy, jednak cyt.: „(…) jasno i wyraźnie było napisane w zawiadomieniu, że

osobiste stawiennictwo nie jest obowiązkowe”. Zaznaczył też, że wirusowe

zapalenie gardła wszystkich domowników było tylko dodatkową informacją i nie

musiał na tą okoliczność przedstawiać dowodów. Podkreślił, że jego niesprawny

układ ruchu powodował, że był zależny od osób trzecich, aby złożyć wniosek o

sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, a w tym czasie nie miał

kto wyświadczyć mu takiej przysługi. W tych okolicznościach – zdaniem P. P. –

należy przyjąć, że przedstawił wystarczający dowód dający podstawy do przyjęcia,

że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W

konkluzji skazany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku

Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 11 kwietnia 2025 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k., w

terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, strona może złożyć wniosek o

sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Jeżeli natomiast

niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, w

zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody strona może złożyć wniosek o

przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w

terminie wykonana (art. 126 § 1 k.p.k.). Warunkiem merytorycznym uwzględnienia

wniosku o przywrócenie terminu jest więc wykazanie przez stronę, że uchybienie

terminowi, o jakim mowa w art. 422 § 1 k.p.k., nastąpiło z powodu okoliczności, na

II KZ 25/25

4

które nie miała wpływu, a które zarazem uniemożliwiły dokonanie wymaganej przez

prawo czynności we właściwym czasie.

Jak prawidłowo dostrzegł Sąd Okręgowy w Radomiu skazany nie sprostał

powyższemu zdaniu, skoro niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego tłumaczył

głównie stanem zdrowia (problemem z poruszaniem się – niesprawnością układu

ruchu oraz infekcją wirusową zapalenia gardła – jego i wszystkich domowników), a

dodatkowo brakiem konieczności osobistego, obowiązkowego stawiennictwa na

rozprawie apelacyjnej. Taka argumentacja nie przekonuje, gdyż nie wskazuje, że

do uchybienia terminu doszło z przyczyny niezależnej od skazanego. Po pierwsze,

skazany (niemający obrońcy z wyboru/z urzędu) w toku postępowania

odwoławczego został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej

wyznaczonej na dzień 11 kwietnia 2025 r. (elektroniczne pokwitowanie odbioru k.

85; protokół rozprawy apelacyjnej k. 86 akt sprawy II K 144/24), będąc zarazem

pouczonym o prawach i uprawnieniach strony w postępowaniu karnym. Wprawdzie

jego stawiennictwo na ww. rozprawie apelacyjnej nie było obowiązkowe, jednak

świadomość terminu rozprawy pozwala na przyjęcie, że dysponował on należytą

informacją w tym zakresie i mógł chociaż telefonicznie zasięgnąć informacji o

ostatecznym wyniku postępowania odwoławczego, tj. wyroku i ustawowym,

zawitym 7-dniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i

doręczenie uzasadnienia wyroku liczonym od daty ogłoszenia wyroku, tj. od 11

kwietnia 2025 r. (do 18 kwietnia 2025 r.), tym bardziej, że pouczenie o powyższym

znalazło się w protokole rozprawy (vide k. 86v. akt sprawy II K 144/24). Tymczasem

skazany uczynił to dopiero w dniu 25 kwietnia 2025 r., czyli ze znacznym,

tygodniowym, naruszeniem tego terminu. Wskazane powyżej założenie potwierdza

zresztą sam skazany w uzasadnieniu zażalenia, w którym podaje, że cyt.: „[t]o

prawda, że zostałem prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy”, zatem nic nie

stało na przeszkodzie, aby dowiedzieć się o jej wynik i złożyć w ustawowym

terminie wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Po drugie, przywrócenia terminu nie uzasadnia okoliczność związana ze

stanem zdrowia skazanego, tj. problem z poruszaniem się – niesprawnością układu

ruchu, powodujący częściową niezdolność do pracy (do 30 września 2025 r.),

II KZ 25/25

5

udokumentowany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 10 maja 2024 r. czy

wskazana nieudokumentowana infekcja wirusowa zapalenia gardła (krtani). Jak

słusznie wskazał sąd odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu nie deprecjonując

przy tym dolegliwości zdrowotnych P. P. i przebytych operacji cyt.: „[k]westia

czasowej i częściowej niezdolności do pracy w żadnym razie nie może stanowić

okoliczności wyłączających działania oskarżonego w celu złożenia w zawitym

terminie do sprawy pisemnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Ponadto oskarżony nie przedstawił absolutnie żadnego dowodu, z którego

wynikałaby czasowa izolacja spowodowana rzekomym zapaleniem wirusowym

krtani”. W żadnej mierze nie przekonuje twierdzenie skazanego zawarte w

uzasadnieniu zażalenia jakoby wirusowe zapalenie gardła wszystkich domowników

było tylko dodatkową informacją więc nie musiał on na tą okoliczność przedstawiać

dowodów, skoro okolicznością tą – nie wprost, ale – tłumaczy zaniechanie w

złożeniu w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia

wyroku sądu odwoławczego wskazując, że cyt.: „(…) w tym czasie nie miał kto

wyświadczyć mu takiej przysługi”. Podobnie ocenić należy twierdzenia skazanego

dotyczące dołączonego do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego orzeczenia lekarza

orzecznika ZUS jednoznacznie stwierdzającego, że jego układ ruchu jest

niesprawny, a będące „głównym powodem i wystarczającym dowodem

świadczącym o przeszkodzie do złożenia w terminie wniosku”, które nie były

kwestionowane przez sąd odwoławczy, jednak jako takie nie mają znaczenia w

rozpoznawanej sprawie. Tym bardziej gdy zauważy się, że skazany już w okresie

obowiązywania orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 10 maja 2024 r., tj. w

dniu 17 września 2024 r., korzystając z usług poczty kurierskiej G.Sp. z o.o. (k. 57-

58 akt sprawy II K 144/24), a następnie w dniu 7 października 2024 r. korzystając z

usług Poczty Polskiej (k. 63 akt sprawy II K 144/24), dochował ustawowego terminu

do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu

pierwszej instancji.

W związku z powyżej naświetlonymi zaszłościami faktycznymi należało

uznać, że wskazane przez skazanego w zażaleniu okoliczności uprzednio

podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o

II KZ 25/25

6

sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, nie należą w

ogóle do przesłanek stosowania art. 126 k.p.k. Zważyć należy, że termin, o którym

mowa w art. 422 § 1 k.p.k., jest terminem zawitym, co oznacza, że wniosek złożony

po jego upływie jest zawsze bezskuteczny (art. 122 § 1 k.p.k.). W tym stanie rzeczy

należało uznać, że podniesione w zażaleniu okoliczności nie wskazują, by

spełniona została przesłanka z art. 126 k.p.k. i z tego powodu zaskarżone

postanowienie należało utrzymać w mocy.

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]