Skarga kasacyjna odrzucona za brak opłaty. Wypowiedziane pełnomocnictwo nie zmieniło doręczeń

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu postanowieniem z 1 lipca 2026 r. odrzucił

skargę kasacyjną pozwanego H. sp. z o.o. w O. od wyroku tego Sądu z 29 grudnia

2025 r. z uwagi na nieopłacenie skargi w terminie.

Zażalenie na postanowienie wniósł pozwany, zaskarżając je w całości,

wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Sądu

Apelacyjnego we Wrocławiu z 28 maja 2026 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie

od kosztów sądowych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 w zw. z art. 871 §

1 i 2, art. 89 § 1, art. 91 § 1, art. 133 § 3, art. 141 § 3 k.p.c. oraz art. 112 ust. 2 u.k.s.c.

Ponadto skarżący wskazał, że następstwem tych uchybień jest nieważność

postępowania prowadzącego do wydania postanowienia z 28 maja 2026 r. oraz

postanowienia z 1 lipca 2026 r., z uwagi na brak należytego umocowania

pełnomocnika pozwanego (art. 379 pkt 2 k.p.c.).

W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie

kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3986 § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną

wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art.

3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych

przyczyn niedopuszczalną. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, ponieważ pozwany

nie uiścił należnej opłaty. Zarzuty zażalenia pozwanego, w tym zarzut nieważności

postępowania, koncentrują się wokół kwestii doręczenia zarówno postanowienia

z 28 maja 2026 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (opłaty

od skargi kasacyjnej), jak i postanowienia z 1 lipca 2026 r. o odrzuceniu skargi

kasacyjnej. Oba te orzeczenia zostały doręczone pełnomocnikowi pozwanego –

adwokat K.K., której pełnomocnictwo procesowe zostało wypowiedziane 18 marca

2026 r.

Jednak zgodnie z art. 94 § 1 k.p.c. wypowiedzenie pełnomocnictwa

procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą

zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników –

z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Okoliczność,

że wypowiedzenie nastąpiło, nie ma zatem dla sądu znaczenia, jeśli nie dokonano

III CZ 174/26

3

stosownego zawiadomienia. Do tego czasu czynności podejmowane przez

pełnomocnika odnoszą skutek dla reprezentowanej przez niego strony

(postanowienia SN: z 14 listopada 2008 r., I CZ 81/08; z 26 maja 2022 r., II CSKP

851/22, i z 26 maja 2022 r., II CSKP 815/22). Z art. 94 § 1 k.p.c. wynika norma

o charakterze wyjątkowym nakazująca traktowanie jako pełnomocnika osoby, która

w istocie nie jest już umocowana do reprezentowania mocodawcy, gdyż stosunek

pełnomocnictwa ustał wskutek wypowiedzenia (wyrok SN z 24 lutego 2006 r.,

II CK 425/05). W konsekwencji, czynności procesowe sądu podejmowane

w sytuacjach objętych zakresem zastosowania art. 94 § 1 k.p.c. nie stanowią

przejawu naruszenia przepisów postępowania i nie prowadzą do nieważności

postępowania nawet w razie faktycznego pozbawienia strony możności obrony jej

praw (postanowienia SN: z 4 listopada 2010 r., IV CSK 181/10; z 19 listopada 2020

r., II CSK 34/19; z 18 grudnia 2020 r., V CSK 218/20; z 16 kwietnia 2021 r.,

V CSK 314/20).

Wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokat K.K. z 18 marca 2026 r.,

potwierdzone za zgodność z oryginałem, zostało załączone dopiero do pisma

procesowego z 22 lipca 2026 r. (k. 294). Pismo to wpłynęło do Sądu Apelacyjnego

27 lipca 2026 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Do tego

momentu w świetle art. 94 § 1 k.p.c. adwokat K.K. była w relacji do Sądu osobą

uprawnioną do podejmowania wszystkich czynności w imieniu pozwanego, w tym do

odbioru korespondencji. Oznacza to, że w tym czasie była należycie umocowanym

pełnomocnikiem. Stosownie bowiem do art. 94 § 1 k.p.c. skutek wypowiedzenia

pełnomocnictwa nastąpił dla Sądu Apelacyjnego dopiero 27 lipca 2026 r. Skarżący

nie kwestionuje przy tym tego, że pełnomocnictwo adwokat K.K. obejmowało

postępowanie kasacyjne, co jednoznacznie wynika z jego treści (k. 176).

W okolicznościach sprawy skarga kasacyjna została wniesiona przez

pełnomocnika pozwanego – adwokata P.K., który załączył pełnomocnictwo

procesowe do reprezentowania pozwanego. Jednak ani z treści tego

pełnomocnictwa, ani z treści skargi kasacyjnej nie wynika, aby to właśnie ten

pełnomocnik miał być wyłącznie uprawniony do odbioru korespondencji sądowej.

To, że adwokat P.K. został jako jedyny pełnomocnik wymieniony w skardze

kasacyjnej, wniosku o jej rozpoznanie, wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

III CZ 174/26

4

oraz w treści samego pełnomocnictwa nie sprawia automatycznie, że pozwany

dokonał w ten sposób wyboru pełnomocnika, któremu należy doręczać pisma.

Należy podkreślić, że do skargi kasacyjnej nie zostało dołączone

wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokat K.K. Treść skargi nie pozwala przy tym na

uznanie, że adwokat P.K. był na tym etapie postępowania jedynym pełnomocnikiem

procesowym pozwanego. W konsekwencji do chwili zawiadomienia Sądu

Apelacyjnego o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokat K.K., a więc do 27 lipca

2026 r., pozwanego w postępowaniu kasacyjnym reprezentowało dwóch skutecznie

umocowanych pełnomocników procesowych.

W razie ustanowienia kilku pełnomocników sąd doręcza odpis pisma tylko

jednemu z nich (art. 141 § 3 k.p.c.), a jeżeli strona w treści udzielonego

pełnomocnictwa procesowego lub w inny jednoznaczny sposób nie wskazała,

któremu z ustanowionych przez nią pełnomocników należy dokonywać doręczeń,

to wyboru dokonuje przewodniczący lub sąd (postanowienie SN z 19 grudnia 2019

r., IV CZ 112/19). Nie można wobec tego zarzucić Sądowi drugiej instancji,

że nieprawidłowo dokonywał doręczeń, kierując je do adwokat K.K. Co przy tym

znamienne, doręczenia te były de facto skuteczne, gdyż adwokat K.K. odbierała

korespondencję z Sądu (postanowienie z 28 maja 2026 r. – k. 276 oraz

postanowienie z 1 lipca 2026 r. – k. 279).

Postanowieniem referendarza sądowego z 28 maja 2026 r. wniosek

pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych (opłaty od skargi kasacyjnej) został

oddalony. Odpis tego orzeczenia został doręczony adwokat K.K. 8 czerwca 2026 r.

Zgodnie z art. 112 ust. 3 zd. u.k.s.c. jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony,

tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie

postanowienia. Skoro postanowienie z 28 maja 2026 r. zostało skutecznie doręczone

pełnomocnikowi pozwanego 8 czerwca 2026 r., to Sąd Apelacyjny zasadnie

zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2

k.p.c. jako nieopłaconą.

Na marginesie trzeba zauważyć, że pozwany myli się, iż postanowienie

o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydane przez referendarza sądowego

w sądzie drugiej instancji podlega na podstawie art. 380 k.p.c. kontroli Sądu

Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi

III CZ 174/26

5

kasacyjnej (art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). Uszło uwadze skarżącego,

że zgodnie z art. 380 k.p.c. Sąd Najwyższy może rozpoznać jedynie

te postanowienia, które nie podlegały zaskarżeniu. Natomiast aktualnie

postanowienie sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych

podlega zaskarżeniu zażaleniem do innego składu sądu drugiej instancji (art. 3942 §

11 pkt 1 k.p.c.), a więc jest wyłączone spod kontroli sprawowanej na podstawie

art. 380 k.p.c. przy okazji rozpoznawania zażalenia (postanowienie SN z 30 czerwca

2026 r., III CZ 184/25). To samo dotyczy postanowienia referendarza sądowego

w sądzie drugiej instancji odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych, które

również podlega zaskarżeniu – skargą na czynności referendarza (art. 39822 § 1,

art. 39823 § 1 i 3 k.p.c.).

Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c. oddalił zażalenie, a zgodnie z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 10

ust. 2 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych obciążył

skarżącego kosztami postępowania zażaleniowego.

(D.Z.)

[a.ł]