Trzech sędziów SN wyłączonych z kasacji z powodu sposobu ich powołania

W dniu 26 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje

obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 stycznia 2023

r., sygn. akt II AKa 156/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w

Kielcach z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 127/20.

III KK 181/25

2

Do składu rozpoznającego tę sprawę na rozprawie, zarejestrowaną pod

sygnaturą III KK 181/25, zostali wyznaczeni sędziowie Sądu Najwyższego: Paweł

Kołodziejski, Stanisław Stankiewicz oraz Igor Zgoliński.

Pismem z 21 sierpnia 2025 r. obrońca A. C. złożyła wniosek o wyłączenie

sędziów Sądu Najwyższego: Pawła Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz

Igora Zgolińskiego, w trybie art. 41 § 1 k.p.k., od udziału w tej sprawie, wskazując

na brak spełniania przez nich wymogów bezstronności

i niezawisłości wynikający z faktu powołania na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność

tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13

października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego

zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje

okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności

w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie

mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia

standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład

orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu

ustanowionego ustawą. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu

sędziego Sądu Najwyższego przez Pawła Kołodziejskiego, Stanisława

Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego, w następstwie brania udziału w

postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r.

prowadziłyby, gdyby sędziowie ci zasiadali w składzie rozstrzygającym sprawę, do

naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust.

1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z ich

udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2

k.p.k. Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa

III KK 181/25

3

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach:

Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek

przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko

Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu

Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7;

uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu

Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO

30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22). Z uwagi

na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych

motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest

konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości

argumenty te aprobuje.

W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędziów SN: Pawła

Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego od rozpoznania

sprawy III KK 181/25, bowiem nie ulega wątpliwości, że niezależnie od

subiektywnego nastawienia sędziów, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w

odbiorze zewnętrznym będą oni uznani za sędziów niedających gwarancji

bezstronnego rozpoznania wniesionej kasacji.

Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może

mieć zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada

prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o

wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach

towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych. Została

ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i

jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej

procedurze.

Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady

dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę

Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.

3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r.

III KK 181/25

4

[J.J.]

[a.ł]