Sędzia M.B. nie rozpozna wniosku o wyłączenie sędziego A.D.

W dniu 21 września 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy

skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego M.B. od orzekania co do

wniosku obrońcy o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego SN A.D. W

uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał na niespełnianie przez tego sędziego

wymogu instytucjonalnej bezstronności w rozumieniu wskazanym m.in. w

pisemnych motywach uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23

stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020, prowadzącego w konsekwencji do

III KK 38/26

2

wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z

uwagi na fakt jej powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa, której skład ukształtowany został na mocy ustawy z

dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3). Obrońca we wniosku odwołał się

do szeregu dotychczasowych orzeczeń wydawanych przez Sąd Najwyższy w

innych sprawach kasacyjnych wyłączających ww. sędziego od orzekania z uwagi

na istniejące wątpliwości w zakresie jej bezstronności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek jest zasadny z trzech powodów.

Po pierwsze, z uwagi na okoliczności związane z uzyskaniem statusu

sędziego Sądu Najwyższego przez M. B. w następstwie brania udziału w konkursie

przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., każdorazowo sąd z jej

udziałem uznać należy za sąd nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Z

tego względu, wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia

M. B. od rozpoznania sprawy z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i

bezstronności (m.in. postanowienia SN: z dnia 27 października 2022 r., III KK

338/22, z dnia 26 października 2022 r., V KK 413/20 czy z dnia 19 stycznia 2023 r.,

I KK 240/22). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni ten pogląd aprobuje.

Po drugie, rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez SSN M. B.

doprowadziłoby do sytuacji objętej zakazem nemo iudex in causa sua.

Przypomnieć bowiem trzeba, że zarówno SSN M. B. jak i SSN A. D., której

wyłączenia także domaga się obrońca, zostały powołane do pełnienia urzędu na

stanowisko sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS, ukształtowanej

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., a więc pozostają w tej samej sytuacji

faktycznej oraz prawnej. Trudno więc liczyć, aby sędzia mogła taki wniosek

obiektywnie rozstrzygać, gdy jest w takiej samej – wadliwej konstytucyjnie

procedurze – powołana.

Po trzecie, istotne jest także i to, że wskazana we wniosku sędzia M.B. do 14

lipca 2022 r. orzekała w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a która to Izba

była organem powiązanym administracyjnie z Sądem Najwyższym, jednak sama

III KK 38/26

3

nie miała statusu sądu w rozumieniu konstytucyjnym (por. uchwała trzech

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/2020,

OSNKW 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Zależność od

władzy politycznej tego organu budziła także zastrzeżenia Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który uznał, że Izba Dyscyplinarna nie jest

sądem w rozumieniu prawa europejskiego (por. wyrok TSUE z dnia 15 lipca 2021 r.,

C-791/19). Wreszcie również wskazywane w orzecznictwie wątpliwości co do

sposobu przeniesienia sędziów zlikwidowanej Izby Dyscyplinarnej Sądu

Najwyższego do Izby Karnej tego sądu i podjęcia przez tych sędziów czynności

orzeczniczych w ramach tej izby, uzasadniają oczywiste stwierdzenie o braku

dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i

niezawisłości sądu ukonstytuowanego z udziałem takiej osoby w danej sprawie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 5 stycznia 2023 r., II KK 531/22; 26

września 2023 r., II KK 479/22).

Mając powyższe na uwadze koniecznym stało się podjęcie przez Sąd

Najwyższy decyzji o wyłączeniu sędziego M.B. od orzekania w przedmiocie

wniosku o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Sądu Najwyższego A.D.

[WB

[r.g.]