Kasacja skazanego B. W. oddalona, bo zarzuty powtórzyły apelację

Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna w stopniu oczywistym.

W pierwszym zarzucie kasacji skarżący wskazał na naruszenie przez Sąd Odwoławczy art.

433§1 k.p.k., art. 457§3 k.p.k. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów sformułowanych

w apelacji i wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Powyższe polegać miało w szczególności na nienależytym odniesieniu się do zarzutów apelacji

dotyczących naruszenia art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k., art. 5§2 k.p.k. oraz art. 624§1 k.p.k.

III KK 5/26

2

Analiza motywów pisemnych orzeczenia Sądu II instancji nie potwierdza jednak zarzutów

skarżącego. Wynika z niej bowiem, że Sąd ten odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji obrońcy,

czyniąc to w sposób rzetelny – z poszanowaniem wszelkich zasad oceny materiału dowodowego, w

oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i w odniesieniu zarzutów

apelacji do zapatrywań Sądu I instancji. W uzasadnieniu kasacji obrona nie wykazała konkretnych

uchybień po stronie Sądu, ale niemalże w całości powtórzyła argumentację zawartą w zwyczajnym

środku odwoławczym. Skarżący nie krył również faktu, że prezentowana przez niego wersja

wydarzeń jest równie uprawniona (str. 20 kasacji), co potwierdza tylko, że zamiast wykazać

nieprawidłowości proceduralne w toku kontroli instancyjnej, zdecydował się zaprezentować

odmienne oceny poczynione w oparciu o ten sam materiał dowodowy, wchodząc tym samym

ponownie w polemikę z Sądem I instancji. Takie działanie nie mogło przynieść oczekiwanych

efektów.

Nie można też nie wspomnieć, że treść uzasadnienia kasacji wskazuje raczej na

kwestionowanie przez obronę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, niż wykazanie błędnej

oceny materiału dowodowego i niewłaściwej jej kontroli w toku postępowania odwoławczego.

Odnotować należy, że Sąd Odwoławczy omówił kwestię wiarygodności wyjaśnień

skazanego przez pryzmat depozycji innych osób przesłuchanych w sprawie, w tym

współoskarżonego M. K. i pozostałego materiału dowodowego. Podsumowując swoje rozważania

Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, że oceny poczynione przez Sąd Okręgowy były prawidłowe i w

pełni respektowały dyrektywy art. 7 k.p.k., podczas gdy twierdzenia apelującego odwoływały się

jedynie do części materiału dowodowego i tylko fragmentów depozycji oskarżonych. Nie jest

uprawnione spostrzeżenie obrońcy, jakoby Sądy nienależycie interpretowały sposób wypowiadania

się przez skazanego, a także twierdzenie, że B. W. jest osobą niezdolną do utrwalania i odtwarzania

spostrzeżeń. Co do pierwszej ze wspomnianych okoliczności podnieść należy, że głównym

przedmiotem badania Sądów była merytoryczna treść wypowiedzi skazanego, która nie tyle była

chaotyczna, ile pozostawała ze sobą niespójna. Co się zaś tyczy możliwości intelektualnych

skazanego do składania pełnowartościowych wyjaśnień, takie okoliczności, w przypadku powzięcia

co do tego wątpliwości, winny stanowić przedmiot badania biegłego z zakresu psychologii, który

winien wypowiedzieć się co do psychologicznych zdolności skazanego do składania wyjaśnień. To

zaś w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Co więcej, zdolności skazanego w tej przestrzeni nie były

dotychczas kwestionowane.

Sąd Apelacyjny odniósł się także do kwestii naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 624§1

k.p.k., nie dostrzegając uchybienia po stronie tego Sądu. Wyrazem poparcia takiej jego decyzji było

zresztą obciążenie skazanego kosztami postępowania odwoławczego, mimo przeciwnego wniosku

obrońcy wyrażonego w apelacji. Skarżący nie wykazał, jak twierdzi w uzasadnieniu kasacji, że B. W.

jest osobą niezdolną do pracy, choćby przez przedstawienie odpowiedniej dokumentacji lekarskiej

albo stosownego zaświadczenia stwierdzającego taką niezdolność.

Prawidłowo też odniósł się Sąd Odwoławczy do problematyki art. 5§2 k.p.k. Dodatkowo

wspomnieć można w tej przestrzeni jedynie, że przepis ten dotyczy wątpliwości, które ma i nie jest

w stanie rozstrzygnąć sąd rozpoznający sprawę, nie zaś wątpliwości którejś ze stron co do

prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez ten sąd.

III KK 5/26

3

Przypomnienia wymaga, że oceniając prawidłowość przeprowadzenia kontroli instancyjnej

należy mieć na względzie to, że sposób wykonania obowiązku z art. 457§3 k.p.k. w odniesieniu do

zarzutów i wniosków apelacji (art. 433§2 k.p.k.) jest pochodną, z jednej strony, jakości i

kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, a z drugiej strony, treści

zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli Sąd I instancji w swoim

uzasadnieniu dokona wszechstronnej i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności,

tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny

materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie

zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone

przez Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd Odwoławczy do ograniczenia

swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji (vide: wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2018r., sygn. akt V KK 384/17).

W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny nie poprzestał na prostym odesłaniu do rozważań Sądu

Okręgowego, ale dokonał własnych spostrzeżeń, konfrontując zapatrywania obrony wyrażone w

apelacji m.in. z treścią dowodów przez niego wskazywanych.

I nawet, gdyby uznać, że Sąd Odwoławczy powinien odnieść się bardziej szczegółowo do

podniesionych w apelacji wątpliwości, to postępowania Sądu, wobec aktualnego brzmienia art.

537a k.p.k., nie można uznać za uchybienie, które mogło skutkować, samo w sobie, wzruszeniem

orzeczenia.

Przechodząc do dalszej części omawianego zarzutu, w której zwrócono uwagę na brak

dopuszczenia przez Sąd Apelacyjny „dodatkowych dowodów”, należy wskazać, że Sąd ten w

niniejszej sprawie wykazał się inicjatywą dowodową i zażądał potrzebnej, w jego ocenie,

dokumentacji od [...] Banku Spółdzielczego. W przypadku, gdy obrona uważała za konieczne

zwrócenie się o dodatkowe dokumenty, winna wystąpić z odpowiednim wnioskiem. Trudno jest

skutecznie zarzucać Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów procedury karnej dotyczących

postępowania dowodowego, a konkretnie zarzucanie braku inicjatywy dowodowej (która stanowi

uprawnienie, a nie bezwzględny obowiązek Sądu), przy jednoczesnym braku inicjatywy dowodowej

stron postępowania.

W drugim zarzucie kasacji wskazano na naruszenie przez Sąd Odwoławczy prawa

materialnego, jednak bez wskazania konkretnego przepisu, co już sprawia, że zarzut jawi się jako

bezprzedmiotowy. Zamiast tego obrońca opisał uchybienia Sądu, wskazując, że pierwsze z nich

dotyczy uznania, że skazany wprowadził pokrzywdzonego w błąd, zaś drugie polega na orzeczeniu

wobec skazanych środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody w wysokościach

wskazanych przez Sąd.

Pierwsze z opisanych uchybień odnosi się jednakże nie tyle do sfery prawa materialnego, ile

wprost dotyczy ustaleń faktycznych (zamiaru sprawcy).

W tej sytuacji tym bardziej przypomnienia wymaga, że zarzut naruszenia prawa

materialnego musi wskazywać na błąd w subsumpcji lub wykładni prawa. Zawsze zatem bazą dla

niego są niekwestionowane ustalenia faktyczne, które w niniejszym postępowaniu są przez

III KK 5/26

4

skazanego i jego obrońcę konsekwentnie podważane. Tak sformułowany zarzut nie mógł okazać się

zasadny.

Odnośnie zaś drugiego z „uchybień”, dotyczy ono przestrzeni reakcji karnej. Jako taki

zarzut, podobnie jak ostatni z zarzutów kasacyjnych (pkt 3), który wprost dotyczy

niewspółmierności wymierzonej skazanemu kary, jest w świetle dyspozycji art. 523§1 k.p.k.,

w postępowaniu kasacyjnym, niedopuszczalny.

Z tych wszystkich przyczyn wywiedzioną kasację należało uznać za bezzasadną w stopniu

oczywistym. Autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się uchybienia o charakterze

rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia i które winno

skutkować orzeczeniem o charakterze kasatoryjnym.

Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego,

nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

[J.J.]

[a.ł]