Sąd odwoławczy z sędzią powołanym przy udziale wadliwej KRS. SN uchylił wyrok

Treść orzeczenia około 19 minut czytania

III KK 534/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 listopada 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Piotr Mirek (przewodniczący)

SSN Jarosław Matras

SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)

Protokolant Ewa Śliwa

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,

w sprawie M.K.

skazanego z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 13 listopada 2025 r.

kasacji wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1647/23,

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Myślenicach

z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II K 539/22,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w

postępowaniu odwoławczym.

Jarosław Matras Piotr Mirek Barbara Skoczkowska

III KK 534/24

2

Sąd Rejonowy w Myślenicach wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II K

539/22, uznał oskarżonego M.K. za winnego tego, że:

„będąc prokurentem spółki B. Sp. z o. o. NIP: [...], będącej podatnikiem

podatku od towarów i usług, działając w warunkach czynu ciągłego, w okresie

od 18.07.2013 r. do 24.01.2014 r. podał nieprawdę w złożonych do Urzędu

Skarbowego w M. w dniach 18.07.2013 r., 24.10.2013 r., deklaracjach dla

podatku od towarów i usług YAT-7K za II, III kwartał 2013 roku oraz w

złożonych w dniach 25.11.2013 r., 19.12.2013 r., 24.01.2014 r., deklaracjach

dla podatku od towarów i usług YAT-7 za miesiące październik, listopad i

grudzień 2013 roku, poprzez nienależne odliczenie podatku naliczonego,

czym naraził na uszczuplenie w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie

1.663.430,00 zł, stanowiącej należność publicznoprawną dużej wartości i

naruszył art.86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od

towarów i usług”

tj. za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art.

9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., za które wymierzył mu karę roku

pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 170 stawek dziennych ustalając

wysokość jednej stawki dziennej na 100 złotych.

Tym samym wyrokiem Sąd rozstrzygnął w przedmiocie odpowiedzialności

karnej oskarżonej E.H.

Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł obrońca oskarżonego M.K.,

zaskarżając go w całości, zarzucając szczegółowo opisane naruszenie art. 4 k.p.k.

w zw. z art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., błąd w ustaleniach faktycznych

oraz niewspółmierność kary.

Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy w Krakowie

wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1647/23, zaskarżony wyrok

utrzymał w mocy.

Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego M.K.

zaskarżając go w całości, zarzucając:

„obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wynikającą z udziału w składzie orzekającym

Sądu Okręgowego w Krakowie Sędziego Sądu Okręgowego X. Y. powołanej

III KK 534/24

3

na ten urząd w dniu [...] 2020 r. przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. oraz Sędziego Sądu

Okręgowego X.1 Y.1 powołanego na ten urząd w dniu 4 maja 2023 r. przy

udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8

grudnia 2017 r., co skutkowało nienależytym obsadzeniem składu

orzekającego Sądu Odwoławczego”.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego

rozpoznania.

W odpowiedzi na kasację prokurator pełniący funkcję Prokuratora

Rejonowego w Myślenicach wniósł o oddalenie kasacji.

Na rozprawie kasacyjnej w dniu 13 listopada 2025 r., prokurator Prokuratury

Krajowej poparła kasację obrońcy w zakresie odnoszącym się do zarzutu związanym

z udziałem w składzie sądu odwoławczego SSO X.1 Y.1

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasację należało uwzględnić, a w związku z tym uchylić zaskarżony wyrok i

przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Skarżący podniósł w kasacji jeden zarzut, który dotyczył zaistnienia w sprawie

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nienależyta obsada

sądu miała wynikać z zasiadania w składzie Sądu odwoławczego sędziów: X. Y. oraz

X.1 Y.1

Nie ma potrzeby w tym miejscu szczegółowo wykazywać tego, że nienależyta

obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi m.in. wówczas, gdy w

składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie

powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych

okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w

rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw

Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności (uchwała składu połączonych Izb Sądu

III KK 534/24

4

Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23

stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał również,

że każdy skład Sądu Najwyższego jest tą uchwałą związany, bez względu na

rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U

2/20, oraz inne późniejsze rozstrzygnięcia TK lub zmiany ustaw o Sądzie

Najwyższym.

Dwie istotne kwestie, które wynikają z cytowanego fragmentu uchwały to

wadliwość procedury powoływania sędziów z udziałem nieprawidłowo

ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa od 2018 r. oraz konieczność ustalania

każdorazowo (in concreto), czy zasiadanie w składzie sądu przez sędziego

powołanego na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej

Rady Sądownictwa spełnia chociażby w minimalnym stopniu kryterium niezawisłości

i bezstronności. Poza stwierdzeniem, że sędzia został powołany na stanowisko

sędziego sądu powszechnego w wyniku konkursu przed wadliwą Krajową Radą

Sądownictwa, niezbędna okazuje się weryfikacja okoliczności towarzyszących temu

powołaniu oraz następujących po powołaniu, które obiektywnie (w społecznym

odbiorze) mogłyby podważyć gwarancje bezstronności i niezawisłości składu

orzekającego.

Należy również odnotować powszechnie znany fakt, że wadliwość procesu

powoływania sędziów została potwierdzona w wielu orzeczeniach organów

międzynarodowych, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zarówno sędzia X. Y., jak i sędzia X.1 Y.1, uzyskali stanowiska sędziów Sądu

Okręgowego w Krakowie w procedurze z udziałem wadliwie powołanej Krajowej

Rady Sądownictwa (odpowiednio: uchwała KRS nr [...] z dnia [...] 2020 r. – sędzia X.

Y.; oraz uchwała KRS nr [...] z dnia [...] 2022 r. – sędzia X.1 Y.1). Oznacza to, że

należy w ich przypadku ustalić in concreto, czy sąd z ich udziałem spełnia wymóg

minimum bezstronności i niezależności.

Sędzia X. Y. w 1995 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie

[…] z oceną dobrą, uzyskując tytuł magistra. W 1998 r. złożyła egzamin sędziowski

z łącznym wynikiem dobrym. Z dniem 1 czerwca 1999 r. została mianowana

asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie, a

III KK 534/24

5

1 września 1999 r. została przeniesiona na stanowisko asesora sądowego w Sądzie

Rejonowym dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie. Postanowieniem Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia […] 2001 r. została powołana do pełnienia urzędu

na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie.

Od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. pełniła funkcję Zastępcy

Przewodniczącego […] Sądu Rejonowego dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie. Na

podstawie delegacji w trybie art. 77 § 9 p.u.s.p. orzekała od stycznia 2011 r. w IV

Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Krakowie, a następnie w VI

Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Krakowie. Od 1 maja 2014 r. była

delegowana przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności sędziego w VI

Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Krakowie, przy czym od 1 maja 2016 r. była

to delegacja na czas nieokreślony. Jak już wskazano, uchwałą Krajowej Rady

Sądownictwa nr [...] z dnia [...] 2020 r. przedstawiono wniosek o powołanie X. Y. na

stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Postanowieniem z dnia […]

2020 r. Prezydent RP powołał ją na to stanowisko.

Jak wynika z opinii sędziego wizytatora do spraw karnych Sądu Okręgowego

w Krakowie, B.S., która została sporządzona w związku z ubieganiem się sędzi X. Y.

o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, „ocena pracy kandydatki

wypada korzystnie”, a „wydajność jej pracy nie nasuwa żadnych wątpliwości”. W

konkluzji opiniujący stwierdził, że kandydatura X. Y. zasługuje na rekomendację na

stanowisko sędziego sądu okręgowego.

Na posiedzeniu Kolegium Sądu Okręgowego w Krakowie w dniu 1 czerwca

2020 r. sędzia X. Y. uzyskała 6 głosów „za”, 11 głosów „przeciw” i 3 głosy

„wstrzymujące się”, przy 1 głosie „nieważnym”. W trakcie posiedzenia Krajowej Rady

Sądownictwa [...] 2020 r. na kandydaturę tej sędzi oddano 12 głosów „za”, nie oddano

głosów „przeciw”, oddano 5 głosów „wstrzymujących się”, w rezultacie czego

kandydatura ta uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów.

Należy jednocześnie odnotować, że w 2022 r. sędzia X. Y. udzieliła poparcia

sędzi D.W. jako kandydatce na członka Krajowej Rady Sądownictwa.

Bez wątpienia powyższa okoliczność zasługuje na jednoznacznie negatywną

ocenę, zwłaszcza zważywszy na fakt, że podpisanie listy poparcia nastąpiło po

wydaniu przez Sąd Najwyższy i trybunały europejskie szeregu orzeczeń, w których

III KK 534/24

6

wyraźnie wskazano na wadliwość Krajowej Rady Sądownictwa od 2018 r. Rzecz

jednak w tym, że udzielenie poparcia sędzi D.W. nastąpiło już po uzyskaniu nominacji

na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, a zatem nie miało wpływu

ani na uzyskanie poparcia Krajowej Rady Sądownictwa, ani na powołanie przez

Prezydenta RP. Istotne jest także to, iż sędzia X. Y. nie uzyskała jakichkolwiek

stanowisk kierowniczych, które można by wiązać z faktem złożenia podpisu na liście

poparcia dla sędzi D.W..

Podsumowując, pomimo udziału sędzi X. Y. w wadliwej procedurze przed

Krajowej Rady Sądownictwa – który należy uznać za niezgodny z zasadami

etycznymi wiążącymi sędziego – Sąd Najwyższy nie dopatrzył się takich okoliczności,

które in concreto powodowałyby utratę przez sąd z udziałem tej sędzi przymiotu

niezależności i bezstronności.

Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Krakowie wynikała natomiast z

zasiadania w składzie tego sądu sędziego X.1 Y.1

Sędzia X.1 Y.1 ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie […] w

1997 r. z oceną bardzo dobrą, uzyskując tytuł magistra. W maju 2001 r. – po odbyciu

aplikacji sądowej – złożył egzamin sędziowski z łącznym wynikiem bardzo dobrym.

Z dniem 6 sierpnia 2001 r. został mianowany asesorem sądowym w Sądzie

Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Postanowieniem Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej z dnia […] 2003 r. został powołany do pełnienia urzędu na

stanowisku sędziego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Od

dnia 1 kwietnia 2004 do 31 marca 2005 r. pełnił obowiązki Zastępcy [….] Wydziału

Karnego tego Sądu, a od 1 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2009 r. obowiązki

Przewodniczącego […] Wydziału Grodzkiego z siedzibą w Czernichowie (k. 119-124

akt SN).

Na przełomie 2017 i 2018 r. podpisał listy poparcia dla następujących sędziów

kandydujących na członków Krajowej Rady Sądownictwa: J.D., J.K. i J.M.

Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia […] 2018 r. sędzia X.1 Y.1 został na

podstawie art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. delegowany przez Ministra Sprawiedliwości do

pełnienia czynności sędziego w IV Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu

Okręgowego w Krakowie na okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019

r. (decyzja [...] – k. 158 akt SN).

III KK 534/24

7

Zarządzeniem z dnia […] 2019 r. ówczesna Prezes Sądu Okręgowego w

Krakowie D.W. powołała sędziego X.1 Y.1 do pełnienia obowiązków Koordynatora

do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych.

Od 9 grudnia 2019 r. został delegowany przez Ministra Sprawiedliwości Z.Z.

– na czas nieokreślony – do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie

Sprawiedliwości i powierzono mu obowiązki Zastępcy Dyrektora Departamentu Kadr

i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych.

Zarządzeniem z dnia […] 2019 r. został powołany przez Ministra

Sprawiedliwości na członka Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu

[…] z siedzibą w Krakowie. Z kolei zarządzeniem z dnia […] 2019 r. Minister

Sprawiedliwości powołał sędziego na członka Komisji Egzaminacyjnej nr […] do

przeprowadzenia egzaminu […] w 2019 r. z siedzibą w Krakowie. Następnie,

zarządzeniem z dnia […] 2020 r. został powołany przez Ministra Sprawiedliwości na

członka Komisji Egzaminacyjnej Nr […] do spraw aplikacji […] przy Ministrze

Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie. We wszystkich trzech przypadkach sędzia

X.1 Y.1 był członkiem komisji jako przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości.

Sędzia X.1 Y.1 przystąpił do konkursu na stanowisko sędziego Sądu

Okręgowego w Krakowie ogłoszonego w Monitorze Polskim z 2020 r., poz. 769.

W tym samym czasie, w 2021 r., podpisał listę poparcia dla kandydatki na

członka Krajowej Rady Sądownictwa I.B.

Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia […] 2021 r. zmieniającym

zarządzenie w sprawie powołania Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa

i Prokuratury sędzia X.1 Y.1 został powołany w skład Rady Programowej Krajowej

Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.

Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...] z [...] 2021 r. przedstawiła wniosek

o powołanie sędziego X.1 Y.1 do popełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu

okręgowego w Sądzie Okręgowym w Krakowie. W posiedzeniu Krajowej Rady

Sądownictwa uczestniczyło troje sędziów, którym w 2018 r. sędzia X.1 Y.1 udzielił

poparcia (sędziowie: J.D., J.M., J. K. – k. 125 akt SN). Uchwała ta została zaskarżona

przez kontrkandydatkę w konkursie, sędzię X.2 Y.2 Następnie, w dniu 12 stycznia

2022 r., sygn. akt I NKRS 118/21, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych

III KK 534/24

8

działająca przy Sądzie Najwyższym uchyliła zaskarżoną uchwałę i przekazała

sprawę Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpatrzenia.

Na przełomie 2021 i 2022 r. sędzia X.1 Y.1 udzielił poparcia następującym

sędziom kandydującym na członków Krajowej Rady Sądownictwa: K.C., J.M., K.F.,

D.W., R.P. oraz P.S.

Niedługo później, uchwałą z dnia [...] 2022 r., nr [...], Krajowa Rada

Sądownictwa ponownie przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o powołanie

sędziego X.1 Y.1 do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w

Sądzie Okręgowym w Krakowie. W posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa w dniu

[...] 2022 r. uczestniczyli sędziowie-członkowie KRS, którym wcześniej sędzia X.1

Y.1 udzielił poparcia jako kandydatom do KRS: P.S., K.C., J.D., J.M., J.K., D.W. oraz

R.P. (k. 137 akt SN). Prezydent RP powołał sędziego X.1 Y.1 na to stanowisko

postanowieniem z dnia […] 2023 r.

Jeszcze w 2022 r., pismem z dnia […] 2022 r. podsekretarz stanu w

Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. delegowała sędziego X.1 Y.1 do pełnienia

czynności w Biurze Krajowej Rady Sądownictwa od dnia 18 lipca 2022 r. na czas

nieokreślony (k. 168 akt SN). W Biurze Krajowej Rady Sądownictwa pełnił funkcję

[…]. Ze względu na powyższe z dniem 17 lipca 2022 r. ustała delegacja sędziego

X.1 Y.1 do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości (k.

167 akt SN). Po powołaniu sędziego X.1 Y.1 na stanowisko sędziego Sądu

Okręgowego w Krakowie, pismem z dnia […] 2023 r. podsekretarz stanu w

Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. utrzymała w mocy decyzję z dnia […] 2022 r. w

przedmiocie delegowania sędziego X.1 Y.1 do pełnienia czynności w Biurze Krajowej

Rady Sądownictwa na czas nieokreślony, z zachowaniem dodatku funkcyjnego i

specjalnego w dotychczasowej wysokości. Decyzją z dnia […] 2024 r. Minister

Sprawiedliwości A.B. odwołał sędziego X.1 Y.1 z delegacji do Biura KRS.

Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Sąd Apelacyjny – Sąd

Dyscyplinarny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt ASD […],

uznał sędziego X.1 Y.1 za winnego tego, że w okresie od stycznia 2011 r. do dnia 13

grudnia 2013 r., bez zawiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego we właściwym

terminie o zamiarze podjęcia dodatkowego zatrudnienia na stanowiskach

dydaktycznych prowadził wykłady z różnych przedmiotów prawniczych w różnych

III KK 534/24

9

instytucjach dydaktycznych i organizacjach, a także tego, że w okresie od czerwca

2011 r. do marca 2014 r., jako sędzia Sądu Rejonowego, nie sporządził w terminie

ustawowym 14 dni uzasadnień pisemnych wyroków w kilkudziesięciu sprawach

karnych i wykroczeniowych. Z treści uzasadnienia wyroku wynika, że w okresie

objętym drugim z zarzutów obwiniony nie sporządził w wymaganym,

czternastodniowym terminie, pisemnych motywów wydanych przez siebie orzeczeń

w 87 sprawach, w tym w 60 sprawach „K” i 27 sprawach „W”. Zakres przekroczenia

terminów był różny: od 20 do 158 dni (k. 13 akt SN). W związku z przypisanymi

przewinieniami dyscyplinarnymi Sąd Dyscyplinarny wymierzył sędziemu X.1 Y.1 karę

dyscyplinarną upomnienia. Po rozpoznaniu odwołania Ministra Sprawiedliwości Sąd

Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce wymierzonej kary dyscyplinarnej

wymierzył kary dyscyplinarne upomnienia za każde z przewinień służbowych

przypisanych X.1 Y.1

Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu Dyscyplinarnego, sędzia X.1

Y.1 przyznał się do zarzutu braku sporządzenia w terminie uzasadnień wyroków,

wskazując, że „zachowanie terminowości w sporządzaniu pisemnych motywów

podejmowanych przez niego rozstrzygnięć zawsze stanowiło dla niego trudność i nie

jest w stanie wskazać na żadne okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić

dopuszczanie się zwłoki w tym zakresie” (k. 14 akt SN). Warto przy tym odnotować,

że już w 2005 r. Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa- Krowodrzy w Krakowie SSO

E.M. nie wystąpiła o ponowne powołanie na stanowisko Zastępcy Przewodniczącego

Wydziału […] Karnego tego Sądu sędziego X.1 Y.1, który dotychczas pełnił tę funkcję,

„bowiem zarówno w [jej] ocenie, jak i ocenie Przewodniczącego Wydziału […]

Karnego, dotychczasowy wkład pracy Pana Sędziego, a w szczególności jego

niewielkie zaangażowanie w wykonywanie powierzonych obowiązków, brak

dyspozycyjności w godzinach pracy obowiązujących osoby pełniące funkcje,

zaległości w wykonywaniu poszczególnych zadań, w tym w zakresie terminowości

sporządzania uzasadnień, sprawiają, iż nie daje on gwarancji należytego

sprawowania tych obowiązków w przyszłości” (k. 154 akt SN). Także w 2007 r.

Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie SSO E.M.

wskazywała na występujące w odniesieniu do sędziego X.1 Y.1 „uchybienia w pracy

III KK 534/24

10

orzeczniczej, polegające głównie na nieterminowości sporządzania uzasadnień” (k.

155 akt SN).

Na podstawie całości powyższej analizy można postawić następujące wnioski.

Nie ulega wątpliwości, że punktem zwrotnym w karierze zawodowej sędziego

X.1 Y.1 było podpisanie list poparcia dla kandydatów na członków KRS po zmianach

dokonanych ustawą z 2017 r. Wypada przypomnieć, że podpisywanie list w 2018 r.

odbyło się w warunkach powszechnego bojkotu środowiska sędziowskiego. Wiedzą

powszechną było (co potwierdziły następnie opublikowane zgłoszenia do KRS), że

podpisanie list zamknęło się w bardzo wąskiej grupie sędziów, z których

zdecydowana większość w kolejnych latach w szybkim tempie awansowała i

obejmowała stanowiska kierownicze. Okres, w którym sędzia X.1 Y.1 zdecydował się

swoim działaniem legitymizować proces dekonstytucjonalizacji wymiaru

sprawiedliwości, to czas uzyskiwania profitów zawodowych zależnych od

dyskrecjonalnej decyzji Ministra Sprawiedliwości.

W 2018 r., kiedy sędzia X.1 Y.1 udzielił poparcia trzem kandydatom do KRS,

został delegowany przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności sędziego

w Sądzie Okręgowego w Krakowie. Niedługo później, w 2019 r., uzyskał stanowisko

Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach

karnych, a jeszcze w tym samym roku – w ramach delegacji udzielonej przez Ministra

Sprawiedliwości został Zastępcą Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów

Powszechnych i Wojskowych, Dyrektorem tego Departamentu był wówczas D.P.

Udzielenie delegacji do sądu wyższego rzędu oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości

nastąpiło pomimo ukarania sędziego X.1 Y.1 karami upomnienia za popełnienie

dwóch deliktów dyscyplinarnych (które wówczas nie uległy jeszcze zatarciu; zatarcie

nastąpiło dopiero w 2020 r. – art. 124 § 2 p.u.s.p.). W 2019 i 2020 r. Minister

Sprawiedliwości trzykrotnie ustanawiał go swoim przedstawicielem jako członka

komisji przeprowadzających prawnicze egzaminy zawodowe.

Bezpośrednio po zatarciu kar dyscyplinarnych sędzia X.1 Y.1 wziął udział w

konkursie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Z przystąpieniem

do konkursu przed KRS w 2021 r. zbiega się czasowo podpisanie kolejnej listy

poparcia do KRS, a także uzyskanie stanowiska w Radzie Programowej Krajowej

Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w czasie, gdy dyrektorem KSSiP był D.P.). W

III KK 534/24

11

sytuacji, w której chronologicznie pierwsza – korzystna dla sędziego X.1 Y.1 –

uchwała KRS została uchylona przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw

Publicznych, sędzia X.1 Y.1 udzielił w 2022 r. poparcia siedmiu kandydatom na

członków KRS. Wszystkie te osoby uczestniczyły następnie w posiedzeniu KRS

dotyczącym ponownego rozpatrzenia kandydatury sędziego Y.1 na sędziego sądu

okręgowego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie tej kandydatury okazało się ponownie

korzystne dla sędziego X.1 Y.1 Niedługo po uzyskaniu rekomendacji KRS sędzia X.1

Y.1 został Szefem […] – ponownie na podstawie dyskrecjonalnej decyzji Ministra

Sprawiedliwości.

Wyraźnie zatem trzeba zaznaczyć, że sędzia X.1 Y.1 zarówno uczestniczył w

wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, jak i współdziałał z sędziami

kandydującymi w złej wierze na członków wadliwie utworzonej Krajowej Rady

Sądownictwa. Odbyło się to nie tylko w sytuacji, w której środowiska prawnicze w

Polsce sygnalizowały wątpliwości konstytucyjne (2017-2018 r.), ale także wówczas,

gdy sądy międzynarodowe notorycznie stwierdzały tę wadliwość (począwszy od

wyroku TSUE z 5 listopada 2019 r.), a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się

na temat wadliwości składu Krajowej Rady Sądownictwa (począwszy od uchwały

składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Należy zatem stwierdzić, że okoliczności rozpatrywane łącznie: złożenie

wielokrotnie podpisów na listach poparcia do Krajowej Rady Sądownictwa od 2018

r.; uzyskanie delegacji do Sądu Okręgowego w Krakowie i do Ministerstwa

Sprawiedliwości w sytuacji, gdy kary dyscyplinarne wymierzone sędziemu Y.1 nie

uległy jeszcze zatarciu; uzyskiwanie stanowisk w Ministerstwie Sprawiedliwości,

Sądzie Okręgowym w Krakowie oraz w Krajowej Radzie Sądownictwa zależnych od

Ministra Sprawiedliwości i Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, powiązane są z

udziałem w procedurze powołania na urząd sędziego sądu okręgowego wadliwie

ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. To zaś prowadzi do stwierdzenia, że

sąd z udziałem sędziego X.1 Y.1 nie spełnia gwarancji minimum bezstronności i

niezawisłości.

Sędzia X.1 Y.1 nie tylko akceptował działania władzy ustawodawczej i

wykonawczej mającej na celu instrumentalne wykorzystanie władzy sądowniczej,

III KK 534/24

12

„wydrążenie” instytucji państwa prawnego z ich ustrojowych funkcji (vide modelowo:

Trybunał Konstytucyjny), chaos prawny oraz podporządkowanie sądownictwa

interesom politycznym, ale również swoimi działaniami afirmował uzależnienie

sądów od władzy wykonawczej. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie kolejne awanse

i stanowiska sędzia X.1 Y.1 uzyskał w następstwie podpisania list poparcia do organu

obarczonego licznymi wadami konstytucyjnymi. Podpisanie list zamknęło się zresztą

w bardzo wąskiej grupie sędziów, z których zdecydowana większość w kolejnych

latach w szybkim tempie awansowała i obejmowała stanowiska kierownicze.

Dokonało się to w szczególności pomimo ciążącego wówczas na sędzim X.1 Y.1

wyroku sądu dyscyplinarnego, w którym stwierdzono popełnienie przez niego

przewinień dyscyplinarnych.

Szczególnego podkreślenia wymaga to, że działanie legitymizujące

naruszenia prawa dokonane przez ówczesnych przedstawicieli władzy

ustawodawczej i wykonawczej było równoznaczne z osiągnięciem przez sędziego

X.1 Y.1 nie tylko realnych korzyści osobistych (awanse i stanowiska; zmniejszony

przydział spraw), ale również majątkowych. Przykładowo, w związku z powołaniem

do pełnienia funkcji Koordynatora [...] został przyznany mu dodatek funkcyjny w

kwocie 904 zł miesięcznie (k. 161 akt SN). Delegacja do pełnienia czynności

administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości wiązała się z uzyskaniem

dodatku z tytułu pełnionej funkcji w wysokości 0,8 mnożnika podstawy ustalenia

wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a ponadto – z uzyskaniem dodatku

specjalnego w wysokości 45% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku

funkcyjnego miesięcznie brutto (k. 165 akt SN). Z kolei delegując sędziego X.1 Y.1

do Biura KRS podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. przyznała mu

na czas delegowania dodatek z tytułu pełnionej funkcji w wysokości 0,5 mnożnika

podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego oraz dodatek specjalny

w wysokości 60% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego

miesięcznie brutto.

Wszystkie opisane aspekty pozwalają na postawienie jeszcze jednego

wniosku: sędzia X.1 Y.1 znalazł się w gronie sędziów cieszących się szczególnym

zaufaniem ze strony kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, przekraczającym

III KK 534/24

13

granice typowego zaufania jakiego należy oczekiwać w relacjach sędzia – organ

władzy wykonawczej (in concreto – resort sprawiedliwości).

W sprawie doszło zatem do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 §

1 pkt 2 k.p.k.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.

Jarosław Matras

Piotr Mirek

Barbara Skoczkowska

[WB]

[r.g.]