Dwie rozprawy bez oskarżonego, bo zawiadomienia poszły na inny adres. SN uchylił wyrok

Sąd Rejonowy w Przemyślu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2019 r., sygn. akt II

K 548/19, uznał K. G. za winnego popełnienia dwóch występków:

III KK 679/25

2

1. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., za który – na zasadzie art. 217 § 1

k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. – wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia

wolności, w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele

społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym; ponadto, na

zasadzie art. 57a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego nawiązkę na rzecz

pokrzywdzonego w kwocie 500 zł;

2. z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., za który – na zasadzie art. 216 § 1

k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. – wymierzył mu karę 6 miesięcy ograniczenia

wolności, w postaci wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele

społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym; ponadto, na

zasadzie art. 57a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego nawiązkę na rzecz

pokrzywdzonego w kwocie 300 zł.

Następnie Sąd I instancji, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k., w

miejsce orzeczonych jednostkowych kar ograniczenia wolności wymierzył

oskarżonemu karę łączną roku ograniczenia wolności w postaci wykonywania

nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 40 godzin w stosunku

miesięcznym.

Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił

się w dniu 30 sierpnia 2019 roku bez postępowania odwoławczego.

Od tego orzeczenia, pismem z dnia 25 listopada 2025 r., kasację na korzyść

skazanego wniósł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mogącego

mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego

procesowego, a mianowicie art. 117 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 k.p.k. i art. 6

k.p.k., polegającego na wadliwym uznaniu, że awizowane i niepodjęte przez

oskarżonego zawiadomienia o terminach rozpraw wyznaczonych w dniach: 1 lipca

2019 roku i 22 sierpnia 2019 roku, zostały mu prawidłowo doręczone i wystąpiły tym

samym warunki do rozpoznania sprawy pod jego nieobecność, podczas gdy

korespondencję tę wysłano na inny, niż wskazany przez oskarżonego adres dla

doręczeń, co w konsekwencji skutkowało przeprowadzeniem w całości

postępowania pod jego nieobecność z rażącym naruszeniem prawa oskarżonego do

obrony, polegającym na uniemożliwieniu mu wzięcia udziału w rozprawie oraz

poddania wydanego wyroku skazującego kontroli Sądu II instancji.

III KK 679/25

3

Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi

Rejonowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na

posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

Trafnie wskazano w kasacji, że w postępowaniu przed Sądem meriti doszło

do przeprowadzenia dwóch terminów rozprawy pod nieobecność oskarżonego (w

dniach 1 lipca 2019 r. i 22 sierpnia 2019 r.), przy błędnym przyjęciu, że został on

prawidłowo zawiadomiony o ich terminach. Zasadnie zauważył bowiem Prokurator

Generalny, że w toku postępowania przygotowawczego podczas przesłuchania w

dniu 17 kwietnia 2019 roku w charakterze podejrzanego K. G. jako miejsce

zameldowania na pobyt stały, zamieszkania i jako adres do odbioru korespondencji

wskazał: […] P., ul. K. (k. 21). Tymczasem zawiadomienia o ww. terminach rozpraw,

zostały skierowane na adres: […] P., ul. K.1. (k. 44, k. 48; k. 52, k.53), niebędący

wskazanym przez K. G. adresem do odbioru, lecz adresem wskazanym przez

pokrzywdzonego, tj. Z. J..

Jak wskazuje się w orzecznictwie: „mimo, iż obecność na własnej rozprawie

jest prawem, a nie obowiązkiem oskarżonego, to Kodeks postępowania karnego

wymaga bezwzględnie, by miał on taką obiektywną możliwość. Sprowadza się to do

obowiązku prawidłowego powiadomienia strony o rozprawie, by ta mogła podjąć

świadomą decyzję o sposobie swojej obrony. Zgodnie z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. nie

należy przeprowadzać czynności, gdy brak dowodu prawidłowego zawiadomienia

strony” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2024 roku, sygn. akt V KK

439/24; LEX nr 3778031). Brak prawidłowego zawiadomienia oskarżonego o

terminach rozpraw przed Sądem a quo i przeprowadzenie postępowania pod

nieobecność K. G. doprowadziło do pozbawienia oskarżonego możliwości udziału w

rozprawie i realizowania prawa do obrony. Doszło zatem do rażącego naruszenia art.

374 § 1 k.p.k. i art. 6 k.p.k., które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego

kasacją wyroku. Konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie

sprawy Sądowi Rejonowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania z

zachowaniem wszystkich gwarancji procesowych oskarżonego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

III KK 679/25

4

[J.J.]

[a.ł]

Waldemar Płóciennik Kazimierz Klugiewicz Andrzej Stępka