Skazana chciała wznowienia sprawy bez wskazania ustawowej podstawy. SN odmówił przyjęcia wniosku

Do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek R. Ł. o wznowienie

postępowania oraz o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku

o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 24

czerwca 2022 r., sygn. akt II K 328/21, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22. Skazana w piśmie

wskazała na cały szereg uchybień, które w jej ocenie zachodzą w odniesieniu do

sposobu procedowania przez sądy obu instancji. Skazana powołała się m. in.

sprzeczność ustaleń faktycznych, brak badań psychiatrycznych, niewiarygodność

zeznań pokrzywdzonego oraz inne przyczyny szczegółowo wymienione we

wniosku.

Skazana wniosła o wznowienie postępowania, a także o wyznaczenie

obrońcy z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że

instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków

zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie

na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności

otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego

rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k.,

art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie

ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania

karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r.

powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania –

z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca

w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku

niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania

do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności

odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu

o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca

III KO 141/25

3

jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście

bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może

z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane

w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia,

ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r.,

II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5).

Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić

należy, że pismo skazanej nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na

ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie

postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k.

Przytoczona przez skazaną argumentacja nie zawiera się również w

katalogu podstaw wymienionych w art. 540a § 1 pkt 2 lit. a i b k.p.k.

Takich okoliczności nie dopatrzył się także wyznaczony zgodnie z wnioskiem

skazanej obrońca z urzędu, który przedłożył opinię o braku podstaw do

sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 38-42 akt SN).

Nie dostrzegając także, aby zachodziły inne okoliczności, które mogłyby

zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania,

Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym i w trybie

art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić jego przyjęcia.

Na marginesie wskazać należy, że choć skazana wskazała we wniosku

także współoskarżonego J. K. , wnosząc o wznowienie postępowania także w jego

imieniu, to z oczywistych względów, Sąd Najwyższy odniósł się wyłącznie do osoby

skazanej R. Ł. . Do podjęcia czynności w sprawie skazanego potrzebna jest jego

własna inicjatywa, ewentualnie wniosek upoważnionego obrońcy.

W związku ze sporządzoną przez obrońcę z urzędu – adw. M. K. opinią o

braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy

przyznał wynagrodzenie za podjęte czynności zgodnie z obowiązującymi stawkami

wynikającymi z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. „w

sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu” (Dz. U.

z 2024 r. poz. 763 ze zm.).

III KO 141/25

4

[J.J.]

[a.ł]