Sprawę ze Stargardu przekazano do Goleniowa, bo pokrzywdzona pracuje w tamtejszym sądzie

Sąd Rejonowy w Stargardzie postanowieniem z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn.

akt II K 1086/25, zwrócił się o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,

z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje wystąpienie

wskazał, że w sprawie jedną z pokrzywdzonych i oskarżycielką posiłkową jest

pracownik Wydziału […] Sądu Rejonowego w Stargardzie, co ponadto

doprowadziło do wyłączenia wielu sędziów i wylosowania do rozpoznania tej

sprawy sędzi orzekającej na co dzień w Wydziale […] Cywilnym. Zwrócono także

uwagę na to, że sprawa ma charakter medialny i cechuje się wieloosobowym

III KO 150/26

2

charakterem. W przekonaniu Sądu pozostawienie jej do rozpoznania sądowi

właściwemu mogłoby doprowadzić do podważenia zaufania i autorytetu wymiaru

sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.

W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym instytucja

ustanowiona w art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy charakter, stanowiąc odstępstwo od

zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Z tego względu

wspomniany przepis musi być wykładany restryktywnie, albowiem nadmierne jego

wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości

sędziów (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2018 r., IV

KO 41/18, LEX nr 2498080; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca

2018 r., III KO 54/18, LEX nr 2508529). Trzeba jednak zaznaczyć, że Sąd

Najwyższy od dawna prezentuje stanowisko, zgodnie z którym: „dobro wymiaru

sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem

sprawy, innemu niż miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu wówczas, gdy

zaistnieją okoliczności, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania

lub stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy

w sposób obiektywny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2024 r., IV

KO 51/24, LEX nr 3718672; zob. też np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

20 maja 2010 r., V KO 53/10, OSNwSK 2010/1/1072, LEX nr 844150). „Jeżeli

stroną postępowania jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły

bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami – ten sąd nie powinien

orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości,

jakim jest z jednej strony efektywność postępowania, a z drugiej, wizerunek sądu

jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których

nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi

kryteriami. Dobro wymiaru sprawiedliwości postrzegać należy zarówno jako

potrzebę zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak również

utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi

III KO 150/26

3

wpływ na treść orzeczenia pozostają kryteria merytoryczne” (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 19 grudnia 2025 r., IV KO 189/25, LEX nr 4011996).

Podzielając powyższe zapatrywanie prawne należy stwierdzić, że

przytoczone przez Sąd Rejonowy okoliczności dotyczące strony postępowania przy

jej medialnym charakterze sprawiają, że w odbiorze społecznym mogą pojawić się

– zapewne nieuzasadnione – wątpliwości co do istnienia warunków do

bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Z tego względu

konieczne stało się przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w

Goleniowie, którego siedziba mieści się w niedużej odległości od Sądu Rejonowego

w Stargardzie.

Odnosząc się na koniec do argumentu dotyczącego przydziału sprawy

sędziemu orzekającemu w sprawach cywilnych należy na koniec zaznaczyć, że w

orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie wskazuje się, że „przepis art. 37

k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega rozszerzającej interpretacji. Nie może

zatem, poprzez nadużywanie przewidzianej w nim instytucji, służyć rozwiązywaniu

problemów kadrowych w sądach, gdyż do wypełniania tej roli powołane są organy

sprawujące nadzór administracyjny w sądownictwie, dysponujące stosownymi

uprawnieniami (np. instytucją delegacji)” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

12 lutego 2009 r., III KO 1/09, LEX nr 486163; zob. też np. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 30 lipca 2007 r., II KO 41/07, LEX nr 282251).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w

postanowieniu.

[WB]

[a.ł]