Piątek Wydanie nr 41

Sygnatura akt
III KO 209/24
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
14 listopada 2025 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Sędzia SN wyłączony z mocy prawa od wniosku o wyłączenie dwóch kolegów

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

W sprawie G. Z. sygnalizowano konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, z powodu udziału w składzie sędziego Sądu Okręgowego w Szczecinie powołanego na wniosek KRS z 2017 r. Sędzia referent wskazał, że dwaj sędziowie Sądu Najwyższego powinni wyłączyć się z rozpoznania tej sygnalizacji.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy ustalił, że sędzia wyznaczony do rozpoznania wniosku o wyłączenie został powołany w tym samym trybie co sędziowie Antoni Bojańczyk i Anna Dziergawka. Zdaniem sędziego referenta ich orzekanie naruszałoby prawo strony do sądu i zasadę nemo iudex in causa sua.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia Paweł Kołodziejski jest wyłączony z mocy prawa od orzekania w sprawie wyłączenia sędziów Antoniego Bojańczyka i Anny Dziergawki od udziału w sprawie III KO 209/24.

Dlaczego

Sąd uznał, że identyczny tryb powołania wszystkich tych sędziów sprawia, że ich orzekanie w takim układzie naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości i byłoby orzekaniem we własnej sprawie. Sąd odwołał się do argumentacji z wcześniejszego postanowienia z 16 września 2025 r.

Dla firm

Sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. jest wyłączony z mocy prawa od oceny wniosku o wyłączenie sędziów powołanych w tym samym trybie, bo orzekałby wtedy we własnej sprawie.

Więcej o sprawie

Sygnalizacja dotyczyła wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 lipca 2023 r. w sprawie G. Z. Wyznaczony sędzia został powołany w tym samym trybie co dwaj sędziowie, których wyłączenia dotyczył wniosek.

Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KO 209/24

Treść orzeczenia

III KO 209/24

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2025 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Artymiuk

w sprawie G. Z.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 14 listopada 2025 r.

sygnalizacji istnienia podstaw do wyłączenia sędziego Pawła Kołodziejskiego

od orzekania w sprawie o wyłączenie sędziów Antoniego Bojańczyka

i Anny Dziergawki od rozpoznania sygnalizacji wznowienia postępowania z urzędu,

na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.

postanowił

stwierdzić, że sędzia Paweł Kołodziejski jest wyłączony z

mocy prawa od orzekania w sprawie wyłączenia sędziów

Antoniego Bojańczyka i Anny Dziergawki od udziału w sprawie o

sygn. akt III KO 209/24.

Uzasadnienie

W sprawie zawisłej przed Sądem Najwyższym o sygn. akt III KO 209/24,

przedmiotem rozpoznania jest sygnalizacja G. Z. konieczności wznowienia z

urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

w Szczecinie z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II AKa 128/23, z uwagi na

uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a związane z udziałem w składzie

orzekającym Sądu pierwszej instancji (Sądu Okręgowego w Szczecinie) osoby

powołanej na urząd sędziego tego Sądu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

III KO 209/24

2

ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z

2018 r., poz. 3 – dalej w tekście ustawa o KRS z 2017 r.).

Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2025 r. osoby pełniącej funkcję Prezesa

Sądu Najwyższego kierującego pracami Izby Karnej do rozpoznania tej sygnalizacji

wyznaczono, poza sędzią referentem (SSN Włodzimierz Wróbel), sędziów

Antoniego Bojańczyka i Annę Dziergawkę.

Sędzia referent zasygnalizował konieczność wyłączenia z urzędu sędziów

Antoniego Bojańczyka i Annę Dziergawki od udziału w tej sprawie wskazując, że

ich orzekanie naruszałoby przysługujące stronie inicjującej prawo do sądu, a także

zasadę nemo iudex in causa sua.

Do rozpoznania tej sygnalizacji wyznaczeni zostali: sędzia Małgorzata

Bednarek – wyłączona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2025

r. (KRI 911), a następnie sędzia Marek Motuk – wyłączony postanowieniem Sądu

Najwyższego z dnia 16 września 2025 r. (KRI 1195).

Jako kolejny referent do rozpoznania sygnalizacji konieczności wyłączenia z

urzędu sędziów Antoniego Bojańczyka i Annę Dziergawki od udziału w sprawie III

KO 209/24 wyznaczony został sędzia Paweł Kołodziejski.

Zarządzeniem z dnia 29 października 2025 r. SSN Włodzimierz Wróbel

wskazał na istnienie podstaw do wyłączenie z urzędu od rozpoznania wniosku o

wyłączenie sędziów Antoniego Bojańczyka i Annę Dziergawki od udziału w sprawie

III KO 209/24 również sędziego Pawła Kołodziejskiego (KRI 1334). Uzasadniając

wniosek odwołał się do trybu powołania wyżej wymienionego na urząd sędziego

Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w

trybie przepisów ustawy o KRS z 2017 r, a więc w trybie tożsamym jak objęci

wcześniejszą sygnalizacją sędziowie Antoni Bojańczyk i Anna Dziergawka, a także

sędzia orzekający w Sądzie Okręgowym w Szczecinie, którego dotyczyła z kolei

sygnalizacja G. Z. .

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Sędzia Paweł Kołodziejski jest z mocy prawa wyłączony od rozpoznania

sygnalizacji dotyczącej wyłączenia z urzędu sędziów Antoniego Bojańczyka i Anny

Dziergawki od udziału w sprawie III KO 209/24.

III KO 209/24

3

Niniejsza sprawa jest jaskrawym przykładem destrukcyjnych w swoim

efekcie działań, a zasadniczo zaniechań, których przyczyną jest to, że osoby

powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej ustawą o KRS z 2017 r., wbrew nasuwającej się w

sposób nieodparty konkluzji o konieczności powstrzymania się przez nich od

rozpoznawania czy to zarzutów kasacyjnych bądź wznowieniowych, czy to jak w

niniejszej sprawie związanych z wnioskami o wyłączenie, a powiązanych z trybem

powoływania członków składów orzekających sądów powszechnych lub Sądu

Najwyższego, nie widzą potrzeby składania oświadczeń o wyłączeniu się od

rozpoznania sprawy z uwagi na wystąpienie przyczyny wyłączenia z art. 40 § 1 pkt

1 k.p.k. lub przynajmniej żądania wyłączenia w oparciu o przepis art. 41 § 1 k.p.k. A

przecież sam fakt, że w przypadku wszystkich tych sędziów zasadniczą kwestią

podlegającą ocenie jest identyczny tryb ich powołania, nie pozostawia wątpliwości,

że orzekanie przez nich w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora,

a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości

i byłoby de facto orzekaniem we własnej sprawie.

Sąd Najwyższy rozpoznający obecną sygnalizację w całej rozciągłości

podziela przy tym stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu

wydanego już w tej sprawie postanowienie z dnia 16 września 2025 r. (KRI 1195) i

nie znajdując konieczności jego w tym miejscu powielania do przedstawionej tam

argumentacji prawnej się odwołuje, uznając ją za własną, bowiem kwestia

konieczności wyłączenia ex lege sędziego Pawła Kołodziejskiego niczym nie różni

się do sytuacji wcześniej wyznaczonego do rozpoznania sygnalizacji wskazującej

na konieczność wyłączenia z urzędu sędziów Antoniego Bojańczyka i Anny

Dziergawki – sędziego Marka Motuka.

Można więc jedynie w tym układzie postulować, w szczególności do obojga

wymienionych wyżej sędziów, aby dla dobra wymiaru sprawiedliwości wskazane

wyżej kroki w kierunku samowyłączenia na podstawie art. 42 § 2 k.p.k. podjęli,

czyniąc tym samym zadość postulatowi wynikającemu nie tylko z art. 2 § 1 pkt 4

k.p.k., a przede wszystkim realizującego zapisy art. 45 ust. 1 Konstytucji

Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wartości.

III KO 209/24

4

Kierując się powołanymi wyżej względami orzeczono jak w części

dyspozytywnej postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.