Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
III KO 29/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział III
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Zażalenie w sprawie oszustwa rozpozna Sąd Okręgowy w Rzeszowie, nie Kraków

Przejdź do orzeczenia, 3 min czytania

Spór

Pełnomocnik pokrzywdzonej X. Y. zaskarżył postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Zarzucał m.in. obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych.

Ustalenia sądu

Według pełnomocnika zachowanie A. 2. A. 1. i M. A. 1. wyczerpywało znamiona oszustwa, co jest jego twierdzeniem. Sąd Najwyższy ustalił, że pokrzywdzoną jest sędzia z Sądu Rejonowego w Krakowie, jej mąż jest sędzią Sądu Okręgowego w Krakowie, a świadkami są dwaj sędziowie tego sądu.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę III Kp 263/25 do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Rzeszowie.

Dlaczego

Okoliczności te mogłyby w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, że sprawa rozpoznana w sądzie właściwym miejscowo zostałaby uznana za stronniczą, a instytucja z art. 37 § 1 k.p.k. ma wyeliminować takie przekonanie.

Dla firm

Gdy stronami albo świadkami są sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a obserwator z zewnątrz może uznać, że nie będzie on bezstronny, sprawę można przekazać innemu sądowi równorzędnemu.

Więcej o sprawie

Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście Zachód umorzył śledztwo w sprawie nieruchomości w K. wartej 480.451 zł, a pełnomocnik pokrzywdzonej złożył zażalenie.

Pokrzywdzoną jest sędzia Sądu Rejonowego w Krakowie, jej mąż jest sędzią Sądu Okręgowego, a świadkami są były wiceprezes tego sądu i sędzia w stanie spoczynku.

Podniesione okoliczności mogłyby w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym miejscowo, miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział III
Sygnatura
III KO 29/26

Treść orzeczenia

III KO 29/26

POSTANOWIENIE

Dnia 15 kwietnia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Waldemar Płóciennik

w sprawie zażalenia pokrzywdzonej X. Y. postanowienie prokuratora Prokuratury

Rejonowej Kraków – Śródmieście Zachód w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r. w

sprawie [...] o umorzeniu śledztwa o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art.

294 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 15 kwietnia 2026 r.,

wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 16 stycznia 2026 r., III Kp 263/25,

w przedmiocie przekazanie sprawy III Kp 263/25 do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu

na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.,

p o s t a n o w i ł

przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu

w Rzeszowie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r. w

sprawie III Kp 263/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z

zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków –

Śródmieście Zachód w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r., […] w przedmiocie

umorzenia śledztwa o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.,

III KO 29/26

2

wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art. 17 § 1

pkt 2 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd podniósł, że

stroną oraz świadkami we wskazanej sprawie są sędziowie sądu właściwego do

rozpoznania wniesionego zażalenia, co w odbiorze społecznym może wywołać

wątpliwości, co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Przedmiotem postępowania przygotowawczego w sprawie było zaistnienie w

okresie od 15 grudnia 2016 r. do dnia 27 marca 2025 r. w K. doprowadzenia do

niekorzystnego rozporządzenia mieniem X. Y. poprzez wprowadzenie jej w błąd, co

do rzeczywistego zamiaru przeniesienia na nią własności nieruchomości w K. przy

ul. […] wraz z przysługującym jej udziałem wynoszącym łącznie 1902/181610 we

współwłasności wspólnej lokalu niemieszkalnego […] w budynku […] na łączną

kwotę 480.451 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.

Zażalenie na postanowienie umarzające śledztwo na podstawie art. 17 § 1

pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego wniósł pełnomocnik

pokrzywdzonej X. Y., zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. w

zw. z art. 297 § 1 pkt 5 k.p.k., art. 167 k.p.k. w zw. z art. 172 k.p.k. i błąd w

ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na

nieuzasadnionym przyjęciu, że zachowanie A. 2. A. 1. i M. A. 1. nie wyczerpuje

znamion oszustwa. W konkluzji skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego

postanowienia i przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej Kraków –

Śródmieście Zachód celem kontynuowania śledztwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Niezmienne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego, iż zastosowanie

instytucji przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w

trybie art. 37 § 1 k.p.k., ze względu na jej wyjątkowy charakter, może nastąpić tylko

wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie

o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Warunkiem przekazania sprawy w tym trybie będzie więc tylko taka okoliczność,

która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej

sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej

rozpoznaniu przez właściwy sąd (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10

lutego 2026 r., IV KO 4/26).

III KO 29/26

3

W ocenie Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w rozważanej

sprawie.

Fakt, iż stroną pokrzywdzoną jest sędzia, która orzekała w Sądzie

Rejonowym dla Karkowa – Krowodrzy w Krakowie, znajdującym się w okręgu Sądu

Okręgowego w Krakowie, jej mąż - sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie,

świadkami są zaś sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie X.1 Y.1 – były wiceprezes

Sądu Okręgowego w Krakowie oraz sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie w stanie

spoczynku X.2 Y.2, może stwarzać podstawy do formułowania zarzutów o braku

bezstronności sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie, właściwym

do rozpoznania wniesionego zażalenia. Podniesione okoliczności mogłyby w

odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie

właściwym miejscowo, miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie

zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Instytucja z art. 37 § 1 k.p.k. ma

służyć wyeliminowaniu, nawet nietrafnego, przekonania o braku warunków do

bezstronnego i niezawisłego orzekania.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w

Rzeszowie.

[J.J.]

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.