Protokół po najechaniu stopy wózkiem. SN nie przyjął kasacji spółki

Pozwem skierowanym przeciwko Z. w K., T.M. wytoczył powództwo o

ustalenie treści protokołu powypadkowego i nakazanie pracodawcy wydania

protokołu powypadkowego o zmienionej treści.

Sąd Rejonowy Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, Wydział V Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 4 października 2022 r. (sygn. akt V P

III PSK 152/24

2

2052/18), wydanym w sprawie z powództwa T.M., przeciwko Z. sp. z o.o. w K., o

ustalenie treści protokołu powypadkowego, nakazanie pracodawcy wydania

protokołu powypadkowego o zmienionej treści:

1. ustalił, że protokół powypadkowy, oznaczony następującym numerem: „6/z

winy/2018 r.”, dotyczący wypadku przy pracy, któremu uległ powód w dniu 27

kwietnia 2018 r., sporządzony przez zespół powypadkowy w dniu 27

czerwca 2018 r., a zatwierdzony przez pozwanego w dniu 3 sierpnia 2018 r.,

winien przybrać następującą treść, jeśli chodzi o jego następujące części:

a. w pkt 4 tego protokołu powypadkowego (rozpoczynającym się

stwierdzeniem: „Ustalono następujące okoliczności wypadku:”):

i.

dotychczasowy zapis: „M.K. po wyjeździe z mroźni skręcił w lewo,

dojechał do ściany i zostawił towar. Upewnił się, że na jego drodze

powrotnej nie ma żadnego wózka ani osoby i zaczął cofać wózek widłowy

tyłem do kierunku jazdy”, zastąpić zapisem: „M.K. po wyjeździe z mroźni

skręcił w lewo, zostawił towar i zaczął cofać wózek widłowy tyłem do

kierunku jazdy”;

ii. należy usunąć zapis: „Więc zgodnie z tymi zasadami powinien w ogóle

nie wchodzić w pobliże pracującego wózka, poczekać w bezpiecznej

odległości, aż wózek widłowy prowadzony przez pana M.K. wykona swój

manewr cofania i wjedzie z powrotem do komory chłodniczej i potem

kontynuować swoje obowiązki’; ponadto należy usunąć zapis: „Zgodnie z

Procedurą Transportu Wewnątrzzakładowego pierwszeństwo w tej

sytuacji posiadał wózek widłowy prowadzony przez pana M.K.”;

iii. należy usunąć zapis: „Poszkodowany widząc i słysząc sygnalizację

dźwiękową w trakcie cofania przez operatora wózka widłowego powinien

się wycofać i poczekać, aż operator wózka widłowego wykona do końca

manewr cofania. Jednak tego nie uczynił, co doprowadziło do tego, że

znalazł się w polu manewru wózka;

iv. dotychczasowy zapis: „W tym momencie prawa noga T.M. dostała się

pomiędzy tylne koło, a obudowę wózka widłowego prowadzonego przez

M.K.” należy zastąpić zapisem: „W tym momencie prawa noga T.M.

III PSK 152/24

3

została najechana przez tylne koło wózka widłowego prowadzonego

przez M.K.”;

b. w pkt 5 tego protokołu powypadkowego (rozpoczynającym się

stwierdzeniem: „Ustalono następujące przyczyny wypadku:”):

i.

należy usunąć następujący zapis, poprzedzający tekst trzech tiretów:

„Poszkodowany nie zachował żadnej ostrożności podczas kierowania

wózkiem elektrycznym paletowym prowadzonym ręcznie, co świadczy o

rażącym niedbalstwie”;

ii. należy usunąć następujący zapis, poprzedzający tekst trzech tiretów:

„Nieprzestrzeganie podstawowych przepisów bezpieczeństwa w ruchu

wewnątrzzakładowym przez poszkodowanego doprowadziło do kolizji z

wózkiem widłowym i uwięzieniem nogi prawej pomiędzy wózek widłowy i

wózek elektryczny palety prowadzony ręcznie”;

iii. w tiret I należy usunąć zapis: „Zespół powypadkowy nie stwierdził

nieprzestrzegania przez pracodawcę prawa pracy oraz przepisów i zasad

bhp”, zamieszczając zamiast tego zapis: „Stwierdzono nieprzestrzeganie

przez pracodawcę przepisów i zasad bhp”;

iv. w tiret II należy usunąć zapis: „Zespół powypadkowy stwierdził, że

wyłączną przyczyną wypadku przy pracy było rażące naruszenie zasad i

przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia przez poszkodowanego”,

2. nakazał pozwanemu, by wydał powodowi protokół powypadkowy, dotyczący

wypadku przy pracy, któremu powód uległ w dniu 27 kwietnia 2018 r., o

treści zmienionej zgodnie z pkt 1;

3. w pozostałym zakresie oddalił powództwo;

4. zasądził od pozwanego, na rzecz powoda kwotę 240 zł, tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego;

5. obciążył pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań -

Grunwald i Jeżyce w Poznaniu:

− kwotą 854 zł, tytułem opłaty sądowej od pozwu, od której uiszczenia powód

był zwolniony;

− kwotą 3.210 zł, tytułem zwrotu kosztów wydania opinii przez biegłego,

pokrytych tymczasowo ze środków Skarbu Państwa – tut. Sądu.

III PSK 152/24

4

Na skutek apelacji pozwanej, Sąd Okręgowy w Poznaniu VII Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 maja 2024 r. (sygn. akt VII Pa 19/23),

oddalił apelację i kosztami postępowania apelacyjnego obciążył pozwaną i z tego

tytułu zasądził od pozwanej, na rzecz powoda kwotę 120 zł, wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia, za czas od dnia

uprawomocnienia orzeczenia o tych kosztach do dnia zapłaty.

Do Sądu Najwyższego, wpłynęła skarga kasacyjna wywiedziona przez

pozwaną, którą zaskarżony został w całości wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu.

Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu:

I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,

a mianowicie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. art. 278 k.p.c., poprzez nierozpoznanie

istoty sprawy przez Sąd I i II instancji, ze względu na samodzielne

rozstrzygniecie kwestii wymagającej dowodu z opinii biegłego lekarza

traumatologa w zakresie: polegające na ustaleniu, że uraz stopy powoda,

stwierdzony w dokumentacji medycznej powstał, poprzez najechanie stopy

powoda przez 3 tonowy wózek widłowy, a stopa powoda zaraz po zdarzeniu

wyglądała, jak na zdjęciu - opuchniętą, nawet bez zadrapania, gdyż ochronił

go but ochronny;

II. naruszenie prawa materialnego poprzez:

1. niezastosowanie przepisu art. 64 k.c. w zw. z art. 651 k.c., polegające na

tym, że sam wyrok obejmujący treść oświadczenia, do którego złożenia

zobowiązany był pozwany, nie wyklucza skutecznego domagania się przez

powoda, wydania sprostowanego tym wyrokiem protokołu powypadkowego;

2. niewłaściwe zastosowanie § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy

pracy, poprzez wskazanie tego przepisu, jako podstawy do zobowiązania

pracodawcy do wydania protokołu powypadkowego, którego treść została

sprostowana wyrokiem Sądu.

W związku ze stawianymi zarzutami, skarżąca wniosła o uchylenie

wyroku Sąd II instancji w całości oraz wyroku Sądu I instancji w pkt 1a.iv.

oraz pkt 2, pkt 4 i pkt 5 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

III PSK 152/24

5

Sądowi Rejonowemu Poznań - Jeżyce i Grunwald w Poznaniu w innym

składzie i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Skarżąca wniosła także o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

ze względu na fakt, że – jej zdaniem - skarga jest oczywiście uzasadniona.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca stwierdziła, że Sąd I i II instancji nie

rozpoznał istoty sprawy, albowiem w kwestii wymagającej wiadomości

specjalnych nie powołał dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny sądowej

ortopedy traumatologa, ale samodzielnie dokonał ustalenia, że uraz

stwierdzony u powoda w szpitalu, powstał poprzez najechanie wózka

widłowego na stopę powoda, a obuwie ochronne, które powód miał na

nogach w chwili wypadku spowodowało, że uraz stopy powoda, po

rzekomym najechaniu na tę stopę 3-tonowego wózka widłowego, nie

spowodował nawet otarcia, a widoczna była jedynie opuchlizna stopy.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną, strona powodowa

wniosła o:

1. wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania;

2. oddalenie skargi kasacyjnej - w przypadku jej przyjęcia do rozpoznania;

3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania

kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wywiedziona w przedmiotowym postępowaniu nie

kwalifikuje się do przyjęcia.

Na wstępie należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na

etapie przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z

art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

III PSK 152/24

6

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność

postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając

na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu,

ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek

zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Strona skarżąca w wywiedzionej przez siebie skardze kasacyjnej wskazała,

że jest ona oczywiście uzasadniona – przywołała więc przesłankę zawartą w art.

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżącej oczywista zasadność skargi kasacyjnej

wynikać ma z tego, że „Sąd I i II instancji nie rozpoznał istoty sprawy albowiem

kwestii wymagającej wiadomości specjalnych nie powołał dowodu z opinii biegłego

lekarza medycyny sądowej ortopedy traumatologa, ale samodzielnie dokonał

ustalenia (…)”. Tak sformułowany wniosek nie spełnia jednak przesłanki przedsądu

przywołanej we wniosku. Z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego

wynika, że odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga nie tylko

powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona,

ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że

strona skarżąca musi wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość”

zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga

III PSK 152/24

7

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie

prawnym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego

lub procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX

nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone

orzeczenie sądu drugiej instancji, w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy

prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12,

LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak nie wykazała. Nie

wskazała nawet we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

naruszenia których przepisów prawa miałby się dopuścić (i to w sposób

kwalifikowany) Sąd odwoławczy. Uzasadnienie oczywistej zasadności skargi nie

może poprzestawać na prostym odwołaniu do naruszeń prawa wskazanych w

podstawach kasacyjnych. Wyłączną podstawą oceny, pod kątem przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z

uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.). Uzasadnienia przyczyn kwalifikujących

przyjęcie skargi do rozpoznania Sąd Najwyższy nie może doszukiwać się w

uzasadnieniu podstaw, niezależnie od tego, że chodzi w tym wypadku o zupełnie

odmienne metody argumentowania.

Zwrócić należy także uwagę, że sformułowanie we wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej zarzutu, że istoty sprawy nie rozpoznał Sąd I instancji, nie może

odnieść żadnego skutku, skoro – zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. - skarga kasacyjna

jest środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji. Poza

tym, uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy, połączone z przekazaniem sprawy

do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ma w założeniu charakter

wyjątku od zasady, którą jest merytoryczne rozpoznanie zaskarżonego orzeczenia

sądu pierwszej instancji. Może więc nastąpić wyłącznie w razie nierozpoznania

istoty sprawy przez ten sąd, albo kiedy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia

postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.), ewentualnie zachodzi

nieważność postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.).

III PSK 152/24

8

Natomiast dowód z opinii biegłego podlega, co do zasady ocenie sądu, tak

jak każdy inny dowód, stosownie do reguł określonych w art. 233 § 1 k.p.c. W

rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu

bhp J.Ł., a następnie - wskutek zastrzeżeń pozwanej - przeprowadził również

dowód z trzech pisemnych opinii uzupełniających tego biegłego, w których biegły

ustosunkował się wyczerpująco do zarzutów pozwanej. Co więcej, ww. Sąd

dopuścił również dowód z opinii biegłego E.Ś.. Ostatecznie zaś obaj powołani biegli

opiniowali ustnie na rozprawie 5 lipca 2022 r., a ich końcowe wnioski okazały się

zbieżne. Polemika z ustaleniami poczynionymi, zarówno przez Sąd I, jak i II

instancji, a także mnożenie wątpliwości, które już zostały wyczerpująco wyjaśnione

w postępowaniu odwoławczym, stanowi próbę obejścia zakazu ustalonego w art.

3983 § 3 k.p.c. Nie można przyjąć, że sąd zobowiązany jest dopuścić dowód z

kolejnych biegłych w każdym przypadku. Potrzeba powołania biegłego (innego

biegłego) powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia

strony z dotychczas złożonej opinii. Potrzebą taką nie może być jednak

przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla

niej tezy. Należy podkreślić, że przepis art. 278 § 1 k.p.c. nie nakłada na sąd

obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, lecz określa przesłanki

dopuszczenia takiego dowodu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 zdanie

pierwsze k.p.c. strona wnioskuje o jego przeprowadzenie. Ustawodawca celowo

użył w art. 278 § 1 k.p.c. sformułowania „może”, podkreślając stosunkowo szeroki

margines swobody dla sądu rozpoznającego sprawę, który może ocenić, czy w

danym wypadku zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. Nadto,

spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być

przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany -

zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia.

Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów oparto na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c.

w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w

zw. z § 9 ust. 1 pkt 4 i w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023

III PSK 152/24

9

r., poz. 1964 ze zm.).

DS.

[a.ł]