Celniczka po przejściu na umowę o pracę. SN nie przyjął skargi Skarbu Państwa

Wyrokiem z dnia 8 marca 2024 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia

we Wrocławiu przywrócił powódkę I.P. jako funkcjonariusza Służby Celno-

Skarbowej do służby u strony pozwanej Skarbu Państwa - Izby Administracji

Skarbowej we Wrocławiu na warunkach służby i uposażania, na których powódka

pełniła służbę jako funkcjonariusz w okresie do dnia 31 maja 2017 r., z

zastrzeżeniem, że orzeczenie to nie narusza warunków służby i uposażenia

III PSK 64/25

2

powódki ukształtowanych przy ponownym nawiązaniu przez strony stosunku

służby. Uwzględniając roszczenie powódki przywrócenia do służby, Sąd uznał, że

brak jest przyczyn dla których przywrócenie takie byłoby niemożliwe bądź

niecelowe. Samo pozostawanie przez powódkę aktualnie w stosunku służby nie

prowadzi do konstatacji, iż niecelowe jest jej przywracanie do służby jako osoby,

która już w tej służbie się znajduje. Powrót powódki do służby z dniem 1 lutego

2019 r. do Oddziału Celnego Towarowy Port Lotniczy nie stanowił bowiem

przywrócenia do służby w rozumieniu art. 184 ustawy o KAS czy też w rozumieniu

art. 56 k.p., to jest ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami (związanymi

z nieprzerwaną służbą i z przywróceniem do służby), a był jedynie zwykłym

ponownym podjęciem służby.

Wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu

oddalił apelację pozwanego Skarbu Państwa - Izby Administracji Skarbowej we

Wrocławiu. Sąd Okręgowy w całości podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji,

że przekształcenie dotychczasowego stosunku służby w stosunek pracy nie

zamyka dotychczasowemu funkcjonariuszowi Służby Celnej prawa dochodzenia

swych wolności lub praw na drodze sądowej. W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd

Rejonowy słusznie przywrócił powódkę do Służby Celno-Skarbowej u strony

pozwanej jako funkcjonariusza na warunkach pracy i płacy według stanu z dnia 31

maja 2017 r.

Skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego, to

jest art. 184 ust. 1 w zw. z art. 150 ust. 8 i 8a ustawy z 16 listopada 2016 r. o

Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: „uKAS”), art. 165 ust. 7 ustawy z 16

listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji

Skarbowej (dalej: „pwKAS”), art. 165 ust. 7 pwKAS w zw. z art. 170 ust. 2 pwKAS w

zw. z art. 171 ust. 1 pwKAS w zw. z art. 2, art. 7 oraz art. 60 Konstytucji RP.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, które może być sprowadzone do

następującego pytania: „Czy na podstawie zastosowanego w sprawie art. 184 ust.

1 uKAS dopuszczalne jest przywrócenie do służby, ze skutkiem wstecznym oraz za

zamknięty okres czasu (za okres pozostawania w stosunku pracowniczym),

funkcjonariusza służby celno-skarbowej, który przyjął propozycję zatrudnienia

III PSK 64/25

3

(został „ucywilniony") i wystąpił z roszczeniem o przywrócenie do służby na

dotychczasowych warunkach, lecz przed wydaniem prawomocnego wyroku w

sprawie ponownie wstąpił w stosunek służby odpowiadający dotychczasowym

warunkom?"

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera argumentów uzasadniających jej przyjęcie do

rozpoznania.

Analiza art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. prowadzi do wniosku, że zagadnienie

prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi

odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 Nr 3, poz. 39 i

postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571),

2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić

Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się

do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia

22 października 2002 r., III CZP 64/02 LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III

CZP 119/08, LEX nr 478179),

3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i

4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w

danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa

lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.

Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione

tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty

przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie,

wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr

III PSK 64/25

4

577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).

Wniosek Prokuratorii Generalnej nie spełnia dwóch ostatnich wymagań. Po

pierwsze, lektura uzasadnień wyroków wydanych przez Sąd pierwszej i drugiej

instancji nie pozwala na twierdzenie, że Sądy te przywróciły powódkę do pracy ze

skutkiem wstecznym. Wręcz przeciwnie, racjonalne jest twierdzenie, że posłużenie

się konstrukcją „przywrócenie do służby” zostało odwzorowane pracowniczym

modelem przywrócenia do pracy, a ten nie zakłada wstecznego reaktywowania

stosunku pracy. Spostrzeżenie to samoistnie wyjaśnia, że skarga kasacyjna nie

może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Staje

się to zrozumiałe, jeśli uwzględni się, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym

środkiem zaskarżenia wnoszonym w konkretnej, indywidualnej sprawie

zakończonej wydaniem prawomocnego wyroku, wobec czego argumenty za

potrzebą rozpoznania tak rozumianego środka zaskarżenia przedstawione we

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie mogą być oderwane od podstawy

faktycznej i prawnej orzeczenia objętego skargą.

Niezależnie od przedstawionych argumentów, Sąd Najwyższy zmuszony jest

przypomnieć, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne było już

przedmiotem rozpoznania w analogicznej sprawie. Sąd Najwyższy odniósł się do

tego zagadnienia w wyroku z dnia 18 września 2025 r., III PSKP 24/25, nie publ.

Przesądził, że przywrócenie do służby nie działa wstecz. W rezultacie, biorąc pod

uwagę funkcje stawiane skardze kasacyjnej, a przede wszystkim zdominowanie jej

roli interesem publicznym, przejawiające się w przypadku przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 1 k.p.c. w dążeniu do wyjaśnienia nowych albo kontrowersyjnych instytucji

prawnych, zrozumiałe staje się, że Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować do

rozpoznania skargi kasacyjnej poddającej pod rozwagę zagadnienie prawne, w

sytuacji, gdy zostało ono w orzecznictwie wyczerpująco i jednolicie wyjaśnione. W

takim przypadku zagadnienie prawne nie charakteryzuje się „istotnością”, czyli nie

jest doniosłe dla praktyki stosowania prawa, jak również nie wypływa na rozwój

określonych instytucji prawnych.

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu rozstrzygnięto na podstawie reguły z art.

98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.

III PSK 64/25

5

[A.P.]

[a.ł]