Sygnatura akt: IV KB 110/25
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział IV
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 7 listopada 2025 r.
W serwisie od: 12 listopada 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN odrzucony, bo nie wskazano wpływu na sprawę

Spór

Obrońca oskarżonego złożył wniosek o zbadanie, czy sędzia Sądu Najwyższego spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Sąd stwierdził, że wniosek pochodzi od oskarżonego, został sporządzony i wniesiony przez obrońcę w terminie tygodniowym i spełnia wymogi pisma procesowego. Według sądu wniosek nie wskazuje sposobu postępowania sędziego ani tego, jak miałoby to wpłynąć na niezawisłość w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Prezes Sądu Najwyższego odrzucił wniosek zarządzeniem z 7 listopada 2025 r., które nie podlega zaskarżeniu.

Dlaczego

Powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie wykazuje wpływu okoliczności po powołaniu na niezawisłość w tej konkretnej sprawie, bo oznaczałoby to, że taki wpływ występuje zawsze. Art. 29 § 11 uSN nie obejmuje obrońców, więc nie było podstaw do zawiadomienia okręgowej rady adwokackiej.

Dla firm

Wniosek o zbadanie niezawisłości sędziego SN musi wskazać, jak okoliczności po jego powołaniu miałyby wpłynąć na niezawisłość lub bezstronność w konkretnej sprawie. Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą tego nie zastępuje.

Więcej o sprawie

Wniosek złożył obrońca oskarżonego w sprawie IV KK 457/25, powołując się na bezwzględną przyczynę odwoławczą. Prezes SN uznał, że samo powołanie się na taką przyczynę nie spełnia wymogów ustawy, a nie trzeba zawiadamiać okręgowej rady adwokackiej, bo przepis dotyczy pełnomocników.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
Sygnatura: IV KB 110/25

Treść orzeczenia

IV KB 110/25

ZARZĄDZENIE Dnia 7 listopada 2025 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN M.S. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

oskarżonego (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonego (art. 871 §

1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN)

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonemu oraz

dołączyć do akt IV KK 457/25;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN M.S.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

IV KB 110/25

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności z tym związane miałyby – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – wpływać

na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej

konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać

powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej

przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w

każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z

treścią i celem art. 29 § 5 uSN.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

IV KB 110/25

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.