Sygnatura akt: IV KB 20/26
Sąd: Sąd Najwyższy
Wydział: Izba Karna Wydział IV
Rodzaj: Zarządzenie
Data orzeczenia: 31 marca 2026 r.
W serwisie od: 30 października 2026 r.
Zestawienie z tego dnia
Kategorie: Sąd Najwyższy

Obrońca oskarżonej nie wykazał wpływu powołania sędziego SN na niezawisłość

Spór

Obrońca oskarżonej złożył wniosek o zbadanie, czy sędzia SN A.D. spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności, powołując się na okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu.

Ustalenia sądu

Prezes SN ustalił, że wniosek pochodzi od strony postępowania, został podpisany przez obrońcę i złożony w terminie, ale nie wskazuje, jak wskazane okoliczności wpływały na niezawisłość w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński odrzucił wniosek i zakreślił sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób, bez zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej.

Dlaczego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza oznaczałaby wpływ na niezawisłość w każdej sprawie, co jest sprzeczne z art. 29 § 5 uSN. Art. 29 § 11 uSN dotyczy pełnomocników, nie obrońców, dlatego brak było podstaw do zawiadomienia samorządu.

Dla firm

Samo powołanie się na bezwzględną przyczynę odwoławczą nie wystarcza. Wnioskodawca musi wskazać, jak okoliczności powołania sędziego albo jego postępowanie po powołaniu wpływały na niezawisłość w danej sprawie.

Więcej o sprawie

Wniosek dotyczył sędziego Sądu Najwyższego i został złożony w sprawie IV KS 2/26 na podstawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Prezes SN uznał, że sama taka przyczyna nie wystarcza, bo wnioskodawca nie wskazał wpływu na tę konkretną sprawę.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności.
Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy

Sąd: Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział IV
Sygnatura: IV KB 20/26

Treść orzeczenia

IV KB 20/26

ZARZĄDZENIE

Dnia 31 marca 2026 r.

W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN A.D. wymogów

niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących

powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art.

29 § 6-9 i 24 uSN,

stwierdziwszy, że:

- wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym –

oskarżoną (art. 29 § 7 uSN),

- został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę oskarżonej (art. 871 § 1

k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN),

- z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i

- czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1

k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN),

1) wniosek odrzucić;

2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i oskarżonemu oraz

dołączyć do akt IV KS 2/26;

3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A.D.;

4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny

sposób.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

Uzasadnienie

Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku

obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne

IV KB 20/26

(por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je

sporządzić.

Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie

wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak

okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po

powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie

standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy.

Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez

wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,

albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie

od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5

uSN.

W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku

zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co

prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie

odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis

ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem

obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role

procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i

radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników,

jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby

w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli

w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w

postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów

Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego,

do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o

przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN),

możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1

k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Prezes Sądu Najwyższego

SSN Zbigniew Kapiński

IV KB 20/26

[WB]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.