Dwa wyroki łączne na te same skazania. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w drugim

IV KK 462/25

2

Wyrokiem łącznym z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt IX K 280/25, Sąd

Rejonowy w Bielsku-Białej w sprawie R.K. skazanej prawomocnymi wyrokami Sądu

Rejonowego w Bielsku-Białej:

1. wyrokiem z dnia 16 marca 2023 r., sygn. akt III K 1654/22, za ciąg przestępstw

z art. 279 § 1 k.k. popełnionych w dniach: 16 kwietnia 2021 r. i 19 kwietnia

2021 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę roku pozbawienia wolności

z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata,

której wykonanie zostało zarządzone postanowieniem z dnia 13 września

2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1713/24; kara nie została wykonana;

2. wyrokiem nakazowym z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III K 1732/22, za

przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., popełnione w nieustalonym czasie, nie później

niż do dnia 29 października 2015 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności

oraz za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnionych

w okresie od dnia 8 lipca 2022 r. do 29 lipca 2022 r. i w okresie od 8 sierpnia

2022 r. do dnia 2 listopada 2022 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę

9 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 stawek

dziennych po 10 zł każda; w miejsce kar jednostkowych orzeczono karę

łączną roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej

wykonania na okres próby 2 lat, której wykonanie zostało zarządzone

postanowieniem z dnia 29 listopada 2024 r., sygn. akt III 1 Ko 1339/24 zaś

postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt III 1 Ko 1692/24

zarządzona została zastępcza kara 50 dni pozbawienia wolności w zamian za

nieuiszczoną grzywnę; kary nie zostały wykonane;

3. wyrokiem z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt IX K 1100/23, za: przestępstwo z

art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., na karę 4 miesięcy

pozbawienia wolności oraz za dwa ciągi przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i innych

popełnione w dniu 31 lipca 2023 r., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., na karę

roku pozbawienia wolności; w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę

łączną roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności, którą skazana odbyła w

całości,

IV KK 462/25

3

na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia

wolności orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 1 i 2 i orzekł w ich miejsce karę łączną

roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), na poczet której zaliczył skazanej

okres dotychczas wykonanej kary w sprawie o sygn. akt III K 1654/22 od dnia 20

lipca 2025 r. godz. 11:30 do dnia 1 sierpnia 2025 r. (art. 577 k.p.k.) (pkt II), umorzył

postępowanie w pozostałym zakresie (art. 572 k.p.k.) (pkt III), a także rozstrzygnął o

kosztach sądowych i wynagrodzeniu obrońcy za nieopłaconą pomoc prawną

udzieloną skazanej z urzędu (pkt IV i V) (k. 59 akt sprawy IX K 280/25).

Wyrok łączny nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron i

uprawomocnił się w dniu 10 września 2025 r., w pierwszej instancji (k. 66 akt sprawy

IX K 280/25).

Od powyższego wyroku kasację na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator

Generalny. Zaskarżył go w części dotyczącej utworzenia węzła kary łącznej

pozbawienia wolności (pkt I i II) i zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa karnego

procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę

uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w

dniu 1 sierpnia 2025 r. wyroku łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania

odwoławczego w dniu 10 września 2025 r. oraz orzeczeniu kary łącznej 1 roku i 6

miesięcy pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec R.K. wyrokami

Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej o sygn. akt: III K 1654/22 i III K 1732/22, podczas

gdy postępowanie w tym samym przedmiocie, co do tych samych wyroków tej samej

osoby zostało wcześniej zakończone wydaniem przez Sąd Rejonowy w Bielsku-

Białej w dniu 21 lipca 2025 r., pod sygn. akt III K 303/25 wyroku łącznego, który

uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej

części i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art.

17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, w związku z czym

mogła być w całości uwzględniona na posiedzeniu w oparciu o przepis art. 535 § 5

k.p.k.

IV KK 462/25

4

W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej

sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w zarzucie kasacji,

co z uwagi na charakter tych uchybień i ich następstwa - miało istotny wpływ na treść

wyroku.

Niewątpliwie w dniu wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej, tj. 1

sierpnia 2025 r. ⎯ na co słusznie zwraca uwagę autor kasacji ⎯ w obrocie prawnym

funkcjonował już prawomocny wyrok łączny tego Sądu wydany w dniu 21 lipca 2025

r. w sprawie o sygn. akt III K 303/25, który węzłem kary łącznej obejmował kary

orzeczone tymi samymi wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej, tj. III K

1654/22 i III K 1732/22, a w ich miejsce wymierzono karę łączną roku i 9 miesięcy

pozbawienia wolności, czyli o 3 miesiące wyższą niż w kwestionowanym orzeczeniu,

co przesądziło o słusznym kierunku wniesienia kasacji, na niekorzyść skazanej. W

tym miejscu należy też dostrzec, że postępowanie w przedmiocie wydania wyroku

łącznego w sprawie o sygn. akt III K 303/25 było prowadzone w węższym zakresie

niż postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt IX

K 280/25 i nie objęło kar jednostkowych orzeczonych w wyroku o sygn. akt IX K

1100/23, co słusznie skutkowało zaskarżeniem wyroku łącznego o sygn. akt IX K

280/25 jedynie w części będącej już przedmiotem wcześniejszego prawomocnego

rozstrzygnięcia innego Sądu. Natomiast umorzenie postępowania co do wyroku o

sygn. akt IX K 1100/25, na podstawie art. 572 k.p.k., w pkt. III wyrok łącznego o sygn.

akt IX K 280/25 było w pełni zasadne, gdyż przypisane tam skazanej przestępstwa

nie pozostawały w żadnym realnym zbiegu z innymi czynami zabronionymi będącymi

przedmiotem analizy tego Sądu. Wyrok łączny wydany w dniu 21 lipca 2025 r. w

sprawie o sygn. akt III K 303/25 nie został zaskarżony apelacją przez żadną ze stron

i uprawomocnił się w dniu 29 lipca 2025 r., w pierwszej instancji (zob. wyrok łączny

k. 77 akt sprawy IX K 280/25). Tym samym od tego dnia, tj. 29 lipca 2025 r., zaistniała

negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w postaci rei iudicatae dla

przyszłych rozstrzygnięć w przedmiocie kary łącznej, która miałaby obejmować te

same skazania. W tej sytuacji wydanie drugiego wyroku łącznego w dniu 1 sierpnia

2025 r. w sprawie o sygn. akt IX K 280/25, który uprawomocnił się w dniu 10 września

2025 r. i orzeczenie kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności,

obejmującej kary wymierzone wobec R. K. wyrokami Sądu Rejonowego w Bielsku-

IV KK 462/25

5

Białej o sygn. akt: III K 1654/22 i III K 1732/22, stanowiło uchybienie o randze

bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. I jak

słusznie zauważa skarżący, niczego w tej sytuacji nie zmienia fakt, że orzekając w

przedmiocie wyroków łącznych Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej rozstrzygał w każdej

ze spraw w odmiennej konfiguracji przedmiotowej, bowiem finalnie połączył w obu

rozstrzygnięciach kary z tych samych wyroków.

Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w sytuacji,

gdy wobec tej samej osoby zapadły dwa prawomocne wyroki łączne, obejmujące te

same skazania, które objęte były tym węzłem w wyroku, który uprawomocnił się

wcześniej, drugi z tych wyroków dotknięty jest w tym zakresie rażącym naruszeniem

prawa, zaliczanym do tzw. bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia,

przewidzianym w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. określanym jako naruszenie powagi rzeczy

osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Taka sytuacja stanowi ujemną przesłankę

procesową, przewidzianą w przepisie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., w zakresie wydania

kolejnego orzeczenia w tym przedmiocie w przypadku, gdy w orzeczeniu

wydawanym później miało dojść do rozstrzygnięcia tego, czy dokładnie te same

skazania za czyny jednostkowe spełniają warunki do objęcia ich węzłem kary łącznej

w wyroku łącznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 2011 r., II KK

149/11). Tego stanowiska nie podważa dyspozycja art. 575 § 1 k.p.k., przewidująca,

że jeżeli po wydaniu wyroku łącznego zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku

łącznego, z chwilą jego uprawomocnienia poprzedni wyrok łączny traci moc. Rzecz

w tym bowiem, że w omawianej sytuacji nie zachodziła żadna potrzeba wydania

nowego wyroku łącznego obejmującego wymienione wyżej skazania (zob. wyrok

Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r., III KO 80/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz.

1709).

Z uwagi na powyższe, należało przychylić się do wniosku kasacji Prokuratora

Generalnego, tj. uchylić wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie dotyczącym

utworzenia węzła kary łącznej pozbawienia wolności (pkt I i II) i na podstawie art. 537

§ 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzyć

postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Rozstrzygnięcie o kosztach

sądowych postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw.

z art. 637a k.p.k. i art. 638 k.p.k.

IV KK 462/25

6

Małgorzata Bednarek Antoni Bojańczyk Anna Dziergawka

[WB]

[r.g.]