Skazany po ponad 20 wnioskach o wznowienie. SN odmówił przyjęcia nowego

Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej Wyrokiem z 15 września 2015 r. uznał B. M.

za winnego dokonania przestępstwa określonego w art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z

art. 64 § 1 k.k. i za to skazał go na karę 6 lat pozbawienia wolności; na podstawie

art. 62 k.k. określił, że skazany powinien ją odbywać we zakładzie karnym typu

zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych w systemie terapeutycznym dla

skazanych za przestępstwa popełnione w związku z zaburzeniami preferencji

IV KO 131/25

2

seksualnych; orzekł również środek karny zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej

oraz środek zabezpieczający przewidziany w art. 93g § 3 k.k.

Po rozpoznaniu apelacji obrońcy, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem

z 10 grudnia 2015 r. wyrok sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

Kasacja obrońcy B.M. została oddalona postanowieniem Sądu Najwyższego

z 14 czerwca 2016 r. sygn. IV KK 194/16.

W dniu 4 sierpnia 2016 r. obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie

postępowania prawomocnie zakończonego wskazanymi powyżej wyrokami sądów

obu instancji. Jako podstawę prawną wniosku wskazał przepisy art. 540 § 1 pkt

2 lit. a) i b) k.p.k., nadto art. 540b § 1 k.p.k. oraz art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439

§ 1 pkt 11 k.p.k. i wniósł, by po wznowieniu postępowania Sąd Najwyższy uchylił

wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach i przekazał sprawę sądowi właściwemu do

ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z 22 września 2016 r. sygn. akt IV KO 1/16, Sąd Najwyższy

oddalił powyższy wniosek uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki

uzasadniające wznowienie postępowania.

Co więcej, przypomnieć należy w sprawie tego skazanego składane były już

wielokrotnie wnioski o wznowienie postępowania, które Sąd Najwyższy bądź

oddalał (gdy składał je obrońca wyznaczony z urzędu), bądź odmawiał ich przyjęcia

w oparciu o przepis art. 120 § 2 k.p.k. lub też poprzez uznanie ich oczywistej

bezzasadności (zob. sprawy Sądu Najwyższego o sygn.: IV KO 1/16, IV KO 84/16,

IV KO 3/17, IV KO 60/17, IV KO 33/18, IV KO 87/19, IV KO 60/20, IV KO 59/20 i IV

KZ 46/20, IV KO 103/20, IV KO 134/20, IV KO 37/21, IV KO 108/21 i IV KZ 44/21,

IV KO 168/21 i IV KZ 8/22, IV KO 86/22, IV KO 132/22, IV KO 59/23, IV KO 8/24, IV

KO 28/24, IV KO 55/24 oraz ostatnio IV KO 107/24).

W dniu 17 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło kolejne pismo B. M., zawierające osobisty wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej

sprawie, zawierające również żądanie wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w celu

sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania. Swoje wystąpienia

motywował zaistnieniem nieprawidłowości w postępowaniu przeprowadzonym w

IV KO 131/25

3

jego sprawie, które pomimo jego niepoczytalności doprowadziły do jego

niesłusznego skazania za czyn którego nie popełnił i wymierzenia mu zbyt surowej

kary.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Wniosek o wznowienie postępowania jest bezzasadny w oczywistym

stopniu. Dlatego na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia

wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych, w tym

braku polegającego na złożeniu przez skazanego wniosków o wznowienie

postępowania, które nie zostały sporządzone i podpisane przez obrońcę (art. 545 §

2 k.p.k.).

Wymieniony wyżej przepis nakazuje odmówić przyjęcia wniosku o

wznowienie postępowania niepochodzącego od podmiotu fachowego, zawsze gdy

z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność, przy czym w grę może

wchodzić odwołanie się autora do okoliczności, które były już rozpoznawane w

postępowaniu o wznowienie postępowania. Oczywista bezzasadność wniosku o

wznowienie ma miejsce także wtedy, gdy wniosek taki oparty zostanie na innych

podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu

postępowania karnego lub też żadna ze wskazanych we wniosku okoliczności nie

będzie się mieściła w katalogu przesłanek zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a

k.p.k. lub art. 540b k.p.k. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 lipca 2019 r.

sygn. akt V KO 36/19; z 4 lipca 2019 r. sygn. akt V KO 28/19; z 26 lutego 2021 r.

sygn. akt V KO 6/21). Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, albowiem

skazany nie przedstawił żadnej argumentacji, która mogłaby się wpisywać w

którąkolwiek z podstaw wznowieniowych. Lapidarna treść pisma wskazuje

jednoznacznie, że jedyną intencją B. M. jest ponowne merytoryczne rozpoznanie

sprawy, czemu – co oczywiste – nie służy instytucja wznowienia postępowania

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 października 2021 r. sygn. akt V KZ

46/21). Jej przesłanką jest bowiem m.in. to, aby po wydaniu orzeczenia ujawniły się

nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn

IV KO 131/25

4

jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze (art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.).

Takich dowodów skazany nie przedstawił.

W tej sytuacji, skoro skazany nie podał okoliczności odpowiadających

normatywnym podstawom wznowienia postępowania sądowego, to wyznaczenie

mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie procesu, należało

uznać za bezprzedmiotowe i odmówić tym samym przyjęcia osobistego wniosku

skazanego o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadnego.

Kierując się powołanymi względami orzeczono jak w części dyspozytywnej

postanowienia.

[J.J.]

[a.ł]