Sąd Najwyższy przekazał do Katowic sprawę o wtargnięcie do gliwickiego sądu

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt III K 129/26, Sąd

Rejonowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie

przedmiotowej sprawy, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu inicjatywy podniesiono, że S.K. został oskarżony o to, że w

dniu 9 kwietnia 2024 r. w Gliwicach wdarł się do budynku Sądu Okręgowego w

Gliwicach poprzez pominięcie wyraźnie zakomunikowanego obowiązku poddania

się kontroli odzieży i przejście na kolanach pod urządzeniem bezpieczeństwa tzw.

tripodem, tj. o przestępstwo z art. 193 § 1 k.k. W ocenie Sądu wnioskującego, skoro

IV KO 14/26

2

pokrzywdzonym w sprawie jest Sąd Okręgowy w Gliwicach, a więc sąd

bezpośrednio przełożony nad sądem miejscowo właściwym do rozpoznania sprawy,

to w interesie wymiaru sprawiedliwości jest przekazanie przedmiotowej sprawy do

rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (poza obszarem właściwości SO w

Gliwicach), aby w odbiorze społecznym nie powstało przekonanie, że sąd właściwy

nie będzie w stanie obiektywnie i rzetelnie rozpoznać tej sprawy, zaś „rozpoznanie

sprawy będzie ograniczało się do wykonywania poleceń przełożonych”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Inicjatywa Sądu Rejonowego w Gliwicach zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 37 § 1 k.p.k., statuując wyjątek od zasady rozpoznawania

sprawy przez sąd miejsca popełnienia przestępstwa, ma na względzie takie

sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać

przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.

postanowienie SN z 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68).

Do okoliczności takich bez wątpienia należy sytuacja, w której jako pokrzywdzony w

sprawie występuje (lub może wystąpić) sąd wyższego rzędu bezpośrednio

przełożony nad sądem właściwym miejscowo (zob. postanowienie SN z 27 sierpnia

2009 r., V KO 46/09). W takim układzie procesowym niewątpliwie „dobro wymiaru

sprawiedliwości” przemawia za przekazaniem sprawy innemu, niż sąd właściwy

miejscowo, sądowi równorzędnemu, z uwagi na potrzebę eliminowania sytuacji,

które wywoływać mogą, u uczestników postępowania lub postronnych

obserwatorów procesu, wątpliwości i opinie (chociażby mylne) - o niemożliwości

bezstronnego osądzenia danej sprawy w sądzie właściwym miejscowo.

W świetle powyższych uwarunkowań, skoro Sąd Okręgowy w Gliwicach

występuje w przedmiotowej sprawie charakterze pokrzywdzonego (co zresztą

podkreślono we wniesionym akcie oskarżenia - vide k. 170), zaś wniosek o ściganie

złożył Prezes Sądu Okręgowego w Gliwicach (arg. ex art. 193 § 2 k.k.), to Sądowi

Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko podzielić wyrażone w

postanowieniu Sądu wnioskującego stanowisko. Realia niniejszej sprawy tworzą

bowiem szczególny zbieg podmiotowych i przedmiotowych przesłanek,

uzasadniających potrzebę odstąpienia od reguł określających właściwość sądu.

IV KO 14/26

3

Należy też wskazać, że fakt przekazania sprawy nie oznacza bynajmniej swoistej

„dyskwalifikacji” Sądu właściwego, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd

Najwyższy zasadnej inicjatywy tegoż Sądu, że przekazanie sprawy innemu sądowi

równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla trafnego rozstrzygnięcia kwestii

odpowiedzialności prawnej.

Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do

rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice-Zachód w Katowicach, a więc Sądowi

spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Gliwicach.

[WB]

[a.ł]