Adwokat świadkiem w sprawie pożyczki 300 tys. zł. SN nie przekazał sprawy z Gliwic

Pierwotnie do Sądu Rejonowego w Gliwicach wpłynął złożony przez

r.pr. A. S. , jako pełnomocnika pokrzywdzonego B. K. , subsydiarny akt oskarżenia

przeciwko M. G. , oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Z

uwagi jednak na niewłaściwość rzeczową, niniejszą sprawę przekazano do

rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach, jako właściwemu miejscowo i

rzeczowo oraz zarejestrowano pod sygnaturą IV K 243/22.

Postanowieniem z 18 września 2025 r. Sąd ten zwrócił się do Sądu

Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu. Uzasadniając wniosek wywiódł, że „W sprawie oskarżony M. G.

stanął pod ww. zarzutem polegającym na tym, że w dniu 30 czerwca 2018 r. w G. w

celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził pokrzywdzonego B. K. do

IV KO 157/25

2

niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez udzielenie oskarżonemu pożyczki

pieniężnej w kwocie 300.000 zł, poprzez wprowadzenie go w błąd co do zamiaru i

możliwości wywiązania się z tegoż zobowiązania. Co istotne i co wynika z akt

sprawy,

głównymi

świadkami

w przedmiotowej sprawie są czynny adw. X.Y. oraz jego siostra J. M. , zaś

oskarżony to jego szwagier. Według ustaleń, X.Y. nie tylko miał sporządzać

wszystkie dokumenty związane z przedmiotową pożyczką, ale również miał

aktywnie

zachęcać

pokrzywdzonego

do

jej

udzielenia.

Z relacji pokrzywdzonego B. K. wynika, że to właśnie X.Y. , działając z własnej

inicjatywy, przekonywał go o stabilnej sytuacji finansowej oskarżonego oraz o

krótkoterminowym charakterze zobowiązania, które miało zostać spłacone w ciągu

6-8 tygodni. J. M. również brała udział w rozmowach dotyczących pożyczki,

wspierając zapewnienia swojego męża — oskarżonego. Pokrzywdzony podkreślił,

że zdecydował o udzieleniu środków głównie na podstawie rekomendacji X.Y.,

którego zna zarówno z relacji zawodowych, jak i osobistych.”

Następnie wskazał, że „Kolejni wyznaczani przez SLPS sędziowie referenci

składali wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy z powołując się na relacje

łączące ich z adw. X.Y. . Dotychczas uwzględniono wszystkie wnioski o wyłączenie

sędziów w osobach B. K. , A. C. , S. S. , K. F. , A. Z.

i A. C. .”

W podsumowaniu, wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi

motywował faktem, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania świadkiem jest

spowinowacony z oskarżonym M. G. - adw. X.Y. , pozostający w ścisłych

kontaktach zawodowych i towarzyskich z sędziami tego Sądu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Nie budzi wątpliwości, że stosowanie przepisu art. 37 k.p.k. ma wyjątkowy

charakter z uwagi na możliwość odstąpienia od właściwości miejscowej sądu.

Przekazanie sprawy powinno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne

okoliczności, które mogą zagrażać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd

właściwy, dobru wymiaru sprawiedliwości. Za takie okoliczności można uznać tego

rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać

przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób

IV KO 157/25

3

obiektywny (por.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 lipca 1995 r., III KO

34/95, OSNKW 1995, z. 9 -10, poz. 68 i 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08,

R-OSNKW 2008, poz. 2280).

Wystąpienie takich okoliczności sygnalizuje w przedmiotowej sprawie Sąd

Okręgowy w Gliwicach, a mianowicie świadkiem w rozpoznawanej sprawie jest

spowinowacony z oskarżonym M. G. - adw. X.Y. , który pozostaje w ścisłych

kontaktach zawodowych i towarzyskich z sędziami tego Sądu.

Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego w Gliwicach taka sytuacja w odbiorze

społecznym nie mogłaby wywołać przekonania o możliwości braku obiektywizmu

orzekających w tej sprawie sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach. Adwokat X.Y.

występuje bowiem w niniejszej sprawie jako świadek, a nie jako strona

postępowania. Ma on zatem obowiązek składania zgodnych z prawdą zeznań, a

rolą Sądu Okręgowego w Gliwicach jest ich ocena i analiza pod kątem całego

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Autorytet i powaga wymiaru

sprawiedliwości niewątpliwie wymagają, aby Sąd ten nie popadał

w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego

postępowania z powodów prezentowanych we wniosku. Realia przedstawionej

przez Sąd Okręgowy w Gliwicach sprawy nie nakazują zatem przyjęcia, że wzgląd

na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem jej do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu.

Za uwzględnieniem wniosku nie mogły także przemawiać bliskie kontakty

sędziów Sądu Okręgowego w Gliwicach z adw. X.Y. . Ewentualne znajomości

zawodowe i towarzyskie sędziów z innymi osobami, występującymi

w konkretnej sprawie w charakterze świadków, nie mogą być w ogóle rozważane

na gruncie art. 37 k.p.k.

Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

[J.J.]

[a.ł]

IV KO 157/25

4