Wyrok za marihuanę uchylony, bo w składzie był sędzia z negatywnym testem bezstronności

D.K. stanął pod zarzutami tego, że:

1. w dniu 6 września 2022r. w miejscowości R., woj. [...], wbrew przepisom Ustawy z

dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał znaczną ilość środka

odurzającego w postaci marihuany ziela konopi innych niż włókniste, umieszczonych

w wykazie środków odurzających w grupie I-N o masie netto 78,63 grama, przy czym

zarzucanego czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy

pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. popełnienia czynu z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64§1 k.k.

1. w okresie od lipca 2022 do 6 września 2022 r., w miejscowości R., woj. [...],

działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu

osiągnięcia korzyści majątkowej odpłatnie udzielił M.W. około dwadzieścia razy po 1

gramie środka odurzającego w postaci marihuany ziela konopi innych niż włókniste

za kwotę 1000 złotych oraz około czterdzieści razy po 1 gramie substancji

psychotropowej w postaci amfetaminy za kwotę 1200 złotych, a zapłata za w/w

substancje następowała poprzez wykonywanie świadczenia pracy na rzecz X.Y.,

przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6

miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne

tj. popełnienia czynu z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o

przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k.

Sąd Rejonowy w Skierniewicach, w sprawie o sygn. akt II K 627/22, wyrokiem z

dnia 4 maja 2023r., uznał oskarżonego za winnego obu zarzucanych czynów

(zmieniając ich opis) i za pierwszy z nich wymierzył karę 2 lat, a za drugi roku i 6

miesięcy pozbawienia wolności. Skazania jednostkowe objęto węzłem kary łącznej 3

lat pozbawienia wolności.

Wyrok zaskarżony został apelacjami oskarżonego i jego obrońcy, w których

podniesiono zarzuty:

- obrazy prawa materialnego,

V KK 240/25

3

a także:

1 - błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego

orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia (art. 438 pkt 3 k.p.k.),

polegającego na wadliwym przyjęciu przez sąd I instancji, iż oskarżony był w

posiadaniu marihuany, mimo że:

a) marihuana nie została znaleziona w miejscu zamieszkania oskarżonego, a

w budynku gospodarczym, w którym jedno z pomieszczeń jest wynajmowane, do

którego dostęp mają osoby trzecie, do którego funkcjonariusze policji dostali się bez

konieczności pokonywania przeszkód, wchodząc przez okno, co oznacza, że nie

istnieją dowody na to, że to właśnie oskarżony był w posiadaniu substancji

odurzających,

b) współoskarżony Ł.W. nie potwierdził swoich wyjaśnień złożonych w

postępowaniu przygotowawczym, jak zeznał był pobity przez funkcjonariuszy policji,

nie czytał protokołu, który kazano mu podpisać,

c) nie ustalono do kogo należała marihuana znaleziona w budynku

gospodarczym, a biorąc pod uwagę fakt braku na opakowaniach odcisków linii

papilarnych pochodzących od oskarżonego, wynajmowania pomieszczeń w budynku

gospodarczym przez właściciela posesji M.K. jednemu ze współoskarżonych, jak

również dostęp do budynku m.in. ojca oskarżonego, konkubiny oraz osoby trzeciej,

w postępowaniu nawet nie uprawdopodobniono jakoby X.Y. był w posiadaniu

znalezionej marihuany. W pomieszczeniach mieszkalnych w miejscowości R. - nie

znaleziono środków odurzających. Środków tych nie znaleziono również podczas

osobistego przeszukania X.Y.

2 - obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść

zaskarżonego wyroku tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 5§2 k.p.k. w

zw. z art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k. polegającej na:

a) dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny zeznań świadka J.D. tj. w

sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania sprowadzającej się do

przyjęcia, że świadek ten, będący byłą konkubiną oskarżonego, zawiadomiła organy

ścigania o rzekomym posiadaniu przez niego marihuany, z tego powodu, że dziecko

spało o godzinę dłużej niż zazwyczaj, a to miałoby oznaczać, że oskarżony w

obecności dziecka palił marihuanę, co nie znalazło potwierdzenia w opinii biegłych i

V KK 240/25

4

pozostaje w sprzeczności z dokumentacją – teczkami dozoru oskarżonego, w tym

wywiadami środowiskowymi. Nadto, świadek zeznała, że to ojciec oskarżonego robił

napary z marihuany.

b) niezgodnym z zebranym materiałem dowodowym przyjęciu, że wyłącznie X.Y.

posiadał klucze do magazynu,

c) niezgodnym z zebranym materiałem dowodowym przyjęciu, że znaleziona ilość

marihuany wynosiła 78,63 grama,

d) niezgodnym z zebranym materiałem dowodowym przyjęciu, że M.W.

otrzymywał od D.K. marihuanę za wykonaną pracę, podczas gdy pracy w 2022 roku

nie było, ponieważ konkubina, która prowadziła działalność gospodarczą na

nieruchomości ojca oskarżonego, wyprowadziła się w kwietniu 2022r., nadto

współoskarżony miał interes w tym, by pomówić D.K. w zamian za korzystny dla

siebie wyrok. Zwykłe pomówienie przez jedną osobę nie może być dowodem w

postępowaniu karnym. Wyjaśnienia innego oskarżonego bez potwierdzenia faktu w

pozostałym materiale dowodowym jest naruszeniem zasady domniemania

niewinności.

3 - rażącej niewspółmierności kary polegającej na wadliwym przyjęciu przez sąd

I instancji, iż społeczna szkodliwość czynu jest wysoka, pomimo że marihuana jest

znacznie bezpieczniejsza niż tytoń i alkohol (które możemy legalnie kupić w

ogromnych ilościach prawie wszędzie).

Wskazując na powyższe, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i

uniewinnienie oskarżonego lub zmniejszenie kary pozbawienia wolności do okresu

w którym stosowany był areszt tymczasowy.

Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia 9 października 2024r. (sygn. akt V Ka

1102/23) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił D.K. od czynu

przypisanego mu w pkt I., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w

mocy.

Wyrok ten, w części utrzymującej w mocy zaskarżone orzeczenie, zaskarżony

został kasacją, w której postawiono zarzut: rażącego naruszenia prawa karnego

procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na jego treść, a mianowicie obrazy

przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 5§1 i 2

k.p.k. w zw. z art. 424§1 pkt 1 i 2 k.p.k., przez utrzymanie w mocy zaskarżonego

V KK 240/25

5

wyroku, tj. uznanie oskarżonego D.K. za winnego popełnienia przestępstwa, mimo

że wyrok ten został oparty jedynie na pomówieniu przez jednego ze

współoskarżonych – M.W., co nie może stanowić dowodu pełnowartościowego,

chyba że jest ono jasne i konsekwentne, a ponadto znajduje potwierdzenie w innych

dowodach, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, albowiem współoskarżony nie

potwierdził swoich wyjaśnień, a jego twierdzenia nie są oparte na innych dowodach,

są niekonsekwentne i niespójne.

Podnosząc powyższe obrona wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w części

utrzymującej w mocy zaskarżone orzeczenie i uniewinnienie D.K.

W części uniewinniającej, wyrok zaskarżony został przez prokuratora, podnoszącego

zarzut obrazy prawa procesowego w zakresie wadliwej oceny zgromadzonego w

sprawie materiału dowodowego – art. 7, 410, 424§1 i 2 k.p.k.

Wskazując na powyższe oskarżyciel wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej

części i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi

odwoławczemu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacje wniesione w niniejszej sprawie okazały się zasadne, choć nie ze względu

na trafność podniesionych w nich zarzutów, do których oceny nie przystąpiono, ale

w takim zakresie, w jakim uruchomiły obowiązek działania Sądu Najwyższego z

urzędu.

W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie doszło do zaistnienia

bezwzględnej przesłanki odwoławczej opisanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

Jednym z sędziów rozpoznającym sprawę na etapie postępowania

odwoławczego był Sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi (ówcześnie) – X.Y. Co do tego

Sędziego, przed Sądem Najwyższym, już czterokrotnie przeprowadzony został test

bezstronności i każdorazowo zakończył się on negatywnie dla niego. Wyroki w

sprawach w których orzekał zostały uchylone do ponownego rozpoznania wobec

stwierdzenia nienależytej obsady sądu skutkującej zaistnieniem bezwzględnej

przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. (V KK 368/24, V KS 7/25, V KK

141/24 i V KK 269/25).

Sytuacja zaistniała przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy nie różni się w istotny

sposób od tej, która została ustalona w wymienionych wcześniej wyrokach, stąd

V KK 240/25

6

obecnie w pełni wystarczające będzie odesłanie do przedstawionej już przez Sąd

Najwyższy argumentacji. Nie ulega wątpliwości, że kolejne awanse wymienionego

sędziego, uzyskiwane pomimo wyraźnie mniejszego niż u innych kandydatów

poparcia zarówno Kolegium Sądu Apelacyjnego jak i środowiska sędziowskiego

(protokół Zgromadzenia Sędziów Apelacji [...]j z dnia 26 czerwca 2018r.), przy

uwzględnieniu m.in. opinii sędziego wizytatora SSA P.Z. w związku z ubieganiem się

o urząd sędziego sądu apelacyjnego, a także samego postępowania przed tzw.

Krajową Radą Sądownictwa, zwłaszcza w konkursie zakończonym uchwałą z dnia

[…] r., Nr […]/2024, w którym to postępowaniu wobec wycofania się z niego dwóch

innych sędziów mających zdecydowanie większe poparcie Kolegium niż on, a w

związku z tym brakiem kontrkandydatów, a wreszcie przebiegiem samej procedury

konkursowej w Krajowej Radzie Sądownictwa (wyniki Zespołu KRS oraz głosowania

na posiedzeniu plenarnym), procesy te zakończone powołaniem X.Y. na urząd

sędziego w sądach wyższego rzędu, nie tylko nie miały charakteru transparentnego,

lecz wręcz wskazywały, że wystąpienie przez tzw. KRS do Prezydenta RP z

kolejnymi wnioskami wynikało z innych niż merytoryczne przesłanek.

Co więcej, jeżeli uwzględni się i te bezsporne fakty, jakimi były kilkakrotne

delegacje wymienionego sędziego początkowo do Sądu Okręgowego w Łodzi, a

następnie do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, udzielane dyskrecjonalnymi decyzjami

przez Ministra Sprawiedliwości (Ł.P. i A.D.) pomimo niejednoznacznego poparcia ze

strony Kolegium, czy wręcz w tej mierze opinii negatywnej, trudno nie dostrzec

związku tego Sędziego z ówczesną władzą polityczną i to w sytuacji podejmowania

przez Ministra Sprawiedliwości destrukcyjnych dla polskiego wymiaru

sprawiedliwości działań zmierzających do ograniczenia niezależności sądów i

niezawisłości sędziów.

O akceptacji przez sędziego X.Y. tych rujnujących polski porządek prawny działań

świadczą też daty powołania go przez Prezydenta RP na urząd sędziego Sądu

Okręgowego w Łodzi oraz na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego. Wprawdzie w

pierwszym przypadku sam konkurs przed niekonstytucyjną Krajową Radą

Sądownictwa rozpoczął się jeszcze przed wydaniem wyroku TSUE z dnia 19

listopada 2019 r. (połączone sprawy C-585/18, C-624/18 i C-625/18), wyroku Sądu

Najwyższego z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18 (OSNIPiUS 2020, z. 4, poz. 38)

V KK 240/25

7

oraz uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnie 23 stycznia 2020 r., jednak

postanowienie o powołaniu na urząd sędziego Sądu Okręgowego wydane zostało w

dniu 5 sierpnia 2020 r., a wręczenie nominacji miało miejsce w dniu 6 października

2020 r. Trudno nawet zakładać, że orzeczenia te, jednoznacznie negatywnie

oceniające tzw. Krajową Radę Sądownictwa jako organ nie spełniający standardu

niezależności od władzy ustawodawczej i wykonawczej, nie były znane Panu X.Y.,

wieloletniemu sędziemu (powołanie na urząd sędziego Sądu Rejonowego w Łodzi w

dniu […].ł 2009 r.) i doktorowi nauk prawnych (uchwała z dnia 16 grudnia 2016 r.

Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...]), i że nie miał on świadomości

co do konsekwencji tych zaszłości na same procesy nominacji sędziowskich, a

pomimo tego nominację do sądu wyższego rzędu przyjął.

Ocena powyższa jest jeszcze bardziej jednoznaczna w odniesieniu do kolejnego

konkursu do jakiego przystąpił sędzia X.Y. Zarówno uchwała tzw. KRS z dnia[…]r.,

postanowienie Prezydenta RP z dnia […] 2024 r., a wreszcie wręczenie nominacji na

urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi w dniu […] 2024 r. i jej przyjęcie

jednoznacznie świadczą o tym, że sędzia ten ignoruje nie tylko orzecznictwo Sądu

Najwyższego, który wielokrotnie uchylał w oparciu o przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

wyroki wydane przez sądy z udziałem sędziów powołanych na swoje urzędy na

wniosek tzw. Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy

o KRS z 2017 r., lecz również wiążące Polskę – w zakresie interpretacji regulacji

traktatowych – orzeczenia międzynarodowych trybunałów (ETPCz i TSUE). Nie

pozostawia to wątpliwości, że postawa tego Sędziego wpisuje się w rujnujące

konstytucyjną zasadę państwa prawnego działania władzy wykonawczej w latach

2015 – 2023, a zwłaszcza od roku 2017.

Gdyby nie taka postawa sędziów, Polska nie znalazłaby się w tak głębokim jak

obecnie kryzysie konstytucyjnym, a Państwo Polskie nie byłoby zmuszone do

ponoszenia z tego powodu również konsekwencji finansowych (vide: uzasadnienie

wyroku SN w sprawie V KK 368/24).

Zacytowana powyżej argumentacja jednoznacznie w ocenie Sądu Najwyższego

przemawia za przyjęciem, że i w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy był nienależycie

obsadzony, w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

V KK 240/25

8

Skutkiem zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej było uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Łodzi w postępowaniu odwoławczym.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Odwoławczy powinien przede

wszystkim zadbać o to, by przystąpić do jej rozpoznania w należytej obsadzie.

Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Tomasz Artymiuk

Michał Laskowski

Jerzy Grubba

[WB]

[a.ł]