Kara zamieniona na areszt weszła do wyroku łącznego. SN uchylił wyrok

V KK 355/25

2

Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Gdyni z 11 kwietnia 2024 r. D. S.

wymierzono dwie jednostkowe kary łączne: po pierwsze 2 lat i 6 miesięcy

pozbawienia wolności po połączeniu następujących kar: 8 miesięcy pozbawienia

wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni z 7 grudnia 2021 r., sygn.

akt II K 777/21; 10 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu

Rejonowego w Gdyni z 3 lutego 2023 r., sygn. akt IX K 606/22; roku pozbawienia

wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni z 26 września 2022 r.,

sygn. akt II K 494/22 i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu

Rejonowego w Gdyni z 26 września 2022 r. sygn. akt II K 494/22 i po drugie rok i 4

miesiące pozbawienia wolności po połączeniu następujących kar: 5 miesięcy

pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni z 23

listopada 2022 r., sygn. akt IX K 698/22; 10 miesięcy pozbawienia wolności

wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni z 26 września 2022 r., sygn. akt

II K 494/22 i 6 miesięcy pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu

Rejonowego w Gdyni z 26 września 2022 r., sygn. akt II K 494/22. Wyrok łączny nie

został zaskarżony i uprawomocnił się 19 kwietnia 2024 r.

Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny na korzyść

skazanego. Podniósł w niej rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia

naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego tj. art. 366 § 1 k.p.k., art.

410 k.p.k., art. 413 § 1 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k., art. 572 k.p.k. i art. 575 § 1 k.p.k.

i art. 85 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności

sprawy, błędne przyjęcie, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni z 26 września

2022 r., sygn. akt II K 494/22 zostały wymierzone kary roku pozbawienia wolności i

6 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzenie dwóch kar łącznych 2 lat i 6 miesięcy

oraz roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, w sytuacji gdy jednostkowe kary

połączone tymi węzłami zostały postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni z 1

października 2023 r. zamienione na kary aresztu i wreszcie zastosowanie art. 85 § 1

k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., w sytuacji gdy nie było podstaw do wydania kary łącznej.

Przy tak sformułowanych zarzutach autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego

orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu

w Gdyni.

V KK 355/25

3

Skazany poparł kasację wniesioną na jego rzecz i postulował o szybkie

rozpatrzenie jego sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja była oczywiście zasadna.

Rozważania nad przedmiotową kasacją należało poprzedzić

uporządkowaniem chaosu, który zapanował w wyniku wydania wadliwego wyroku

łącznego rażąco naruszającego przepisy wskazane w nadzwyczajnym środku

zaskarżenia. Zanim zapadł zaskarżony wyrok łączny, sytuacja procesowa Damiana

Siemieniuka kształtowała się następująco: Sąd Rejonowy w Gdyni wydał pięć

wyroków skazujących go na bezwzględne kary pozbawienia wolności: z 7 grudnia

2021 r., sygn. akt II K 777/21, uprawomocniony 15 grudnia 2021 r., skazujący go na

karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; z 26 września 2022 r., sygn. akt II K 494/22,

uprawomocniony 18 lipca 2023 r., skazujący go na karę 8 miesięcy pozbawienia

wolności (pkt I), roku pozbawienia wolności (pkt II; zamienioną postanowieniem Sądu

Rejonowego w Gdyni z 1 października 2023 r. na 30 dni aresztu po dokonaniu

sprostowania tegoż orzeczenia postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni z 16

października 2023 r.), 10 miesięcy pozbawienia wolności (pkt III), 6 miesięcy

pozbawienia wolności (pkt IV) i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt V, zamienioną

postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni z 1 października 2023 r. na 30 dni

aresztu) i orzekający karę łączną 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności

(rozwiązanej postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni z 1 października 2023 r.);

z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt IX K 698/22, uprawomocniony 1 grudnia 2022

r., skazujący go na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności; z 3 lutego 2023 r., sygn.

akt IX K 606/22, uprawomocniony 21 czerwca 2023 r., skazujący go na karę 10

miesięcy pozbawienia wolności; z 14 września 2023 r. sygn. akt II K 448/23,

uprawomocniony 22 maja 2023 r., skazujący go na karę 6 miesięcy pozbawienia

wolności.

Na wniosek zastępcy Dyrektora Aresztu Śledczego w Gdańsku, Sąd

Rejonowy Gdyni wydał wyrok łączny z 11 kwietnia 2024 r., w którym połączył kary w

sposób opisany w kasacji. Nie ma żadnych wątpliwości, że każda z dwóch

wymierzonych zaskarżonym wyrokiem kar łącznych obejmowała karę nieistniejącą w

obrocie prawnym. Mowa tu o karze roku oraz karze sześciu miesięcy pozbawienia

V KK 355/25

4

wolności z pkt II i V wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni z 26 września 2022 r. Analiza

akt sprawy potwierdziła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Gdyni z 1

października 2023 r. zostały one zamienione na karę 30 dni aresztu w wyniku

kontrawencjonalizacji na podstawie art. 2a k.w. i jako takie nie podlegały łączeniu z

karami wymierzonymi na podstawie przepisów Kodeksu Karnego jako nieistniejące

w obrocie prawnym (zob. wyrok SN z 7 sierpnia 2024 r., V KK 295/24). Utworzona w

ten sposób kara łączna była w związku z tym wadliwa, co stanowiło rażące

naruszenie prawa materialnego tj. art. 85 k.k., który przewiduje łączenie kar

wymierzonych sprawcy, a więc istniejących w dniu wyrokowania. Wskazane

naruszenie siłą rzeczy implikowało zaniechanie stwierdzenia przez Sąd

pierwszoinstancyjny braku warunków do wydania wyroku łącznego i w związku z tym

niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.,

co powinno było nastąpić przy prawidłowej ocenie całokształtu okoliczności.

Sąd Najwyższy odnotował, że po wydaniu feralnego wyroku łącznego, już po

jego uprawomocnieniu, zaistniałe błędy ujrzały światło dzienne, co skutkowało

wydaniem 10 czerwca 2024 r. zarządzenia przez Przewodniczącego X Wydziału

Wykonawczego a ostatecznie wstrzymaniem wykonania orzeczenia w zakresie

wykonania pierwszej z kar łącznych 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

W tym stanie rzeczy, po stwierdzeniu, że brak było warunków do wydania

zaskarżonego wyroku łącznego, nie pozostawało nic innego jak uchylić w całości

zaskarżone kasacją orzeczenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w Gdyni.

[J.J.]

[a.ł]

Tomasz Artymiuk

Michał Laskowski

Jerzy Grubba