Jazda pod wpływem amfetaminy i grzywna spoza sankcji. SN uchylił karę

H. C. został oskarżony o to, że w dniu 16 września 2024 r. w miejscowości S.

w ruchu lądowym prowadził pojazd mechaniczny marki S. o nr rej. […] znajdując się

V KK 419/25

2

pod wpływem środka odurzającego w postaci amfetaminy o stężeniu 109,7 ng/ml we

krwi, tj. o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Iławie wyrokiem z 30 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 903/24:

1. oskarżonego H. C. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, który

zakwalifikował jako występek z art. 178a § 1 k.k., za który wymierzył mu karę

grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustając wysokość jednej stawki

dziennej na kwotę 30 zł,

2. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia

wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat,

3. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne

w wysokości 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz

Pomocy Postpenitencjarnej,

4. na postawie art. 63 § 4 k.k. na poczet orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich

pojazdów mechanicznych zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 22

października 2024 r.,

5. zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym opłaty.

Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się 11 lipca 2025 r. (k. 107v.)

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając go na

niekorzyść H. C., w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. I dotyczącego

orzeczenia o karze, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku

naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 1 k.k. w

brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2023 r., polegające na wymierzeniu

oskarżonemu za przypisany mu występek popełniony w dniu 16 września 2024 r., na

podstawie wskazanego przepisu samoistnej kary grzywny w wysokości 100 stawek

dziennych po 30 zł każda, która to kara nie jest przewidziana w sankcji art. 178a § 1

k.k. stanowiącej wyłącznie o karze pozbawienia wolności do lat 3, gdzie jednocześnie

– nieprzywołany w części dyspozytywnej wyroku nakazowego – przepis zezwalający

na orzeczenie kary grzywny za przestępstwo zagrożone tylko karą pozbawienia

wolności nieprzekraczającą 8 lat, a mianowicie art. 37a § 1 k.k., w brzmieniu

obowiązującym od dnia 1 października 2023 r. stanowi, że kara grzywny nie może

być niższa od 150 stawek dziennych.

Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku

V KK 419/25

3

nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi

Rejonowemu w Iławie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała uwzględnieniu na

posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k.

Rację ma Prokurator Generalny co do tego, że w niniejszej sprawie doszło do

rażącej i mającej wpływ na treść wydanego orzeczenia obrazy prawa materialnego,

tj. art. 178a § 1 k.k. Stosownie do treści art. 1 pkt 68 ustawy z 7 lipca 2022 r. o zmianie

ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 2600),

obowiązującym od 1 października 2023 r. przepis ten uzyskał brzmienie „kto,

znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego,

prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega

karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Oczywistym jest więc, że w sankcji powołanej regulacji, obowiązującej

zarówno w dacie popełnienia przez H. C. czynu z art. 178a § 1 k.k. (16 września

2024 r.), jak i w czasie wyrokowania przez Sąd Rejonowy (30 kwietnia 2025 r.), nie

przewidziano możliwości orzeczenia kary grzywny, a jedynie karę pozbawienia

wolności. Jak słusznie jednak zauważył skarżący w kasacji, odstępstwem od tej

reguły mógłby być art. 37a k.k. Przepis ten na mocy wskazanej wyżej ustawy również

zyskał nowe brzmienie i aktualnie art. 37a § 1 k.k. stanowi że: „jeżeli przestępstwo

jest zagrożone tylko karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 8 lat, a

wymierzona za nie kara pozbawienia wolności nie byłaby surowsza od roku, sąd

może zamiast tej kary orzec karę ograniczenia wolności nie niższą od 4 miesięcy

albo grzywnę nie niższą od 150 stawek dziennych, w szczególności jeżeli

równocześnie orzeka środek karny, środek kompensacyjny lub przepadek”. Artykuł

37a § 1 k.k. uprawnia więc do wymierzenia samoistnej kary grzywny za czyn z art.

178a § 1 k.k. (zagrożony obecnie karą pozbawienia wolności do lat 3), pod

warunkiem, że grzywna ta będzie orzeczona w wymiarze co najmniej 150 stawek

dziennych.

Z zaskarżonego wyroku, jak wyżej przytoczono, wynika, że Sąd Rejonowy w

Iławie skazując H. C. za czyn z art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu samoistną karę

grzywny w wysokości 100 stawek dziennych liczonych po 30 zł każda. Wymierzona

V KK 419/25

4

kara nie jest karą przewidzianą w sankcji przestępstwa stypizowanego w art. 178a §

1 k.k., a nic nie wskazuje na to, aby Sąd Rejonowy w Iławie zastosował wobec

oskarżonego rozwiązanie z art. 37a § 1 k.k., skoro przepisu tego nie wskazał jako

podstawy wymiaru kary, a nadto karę tę wymierzył poniżej granic przewidzianych w

tym przepisie.

W tej sytuacji trafnie skarżący podniósł, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył

przepis prawa materialnego – art. 178a § 1 k.k., co miało istotny wpływ na treść

wydanego orzeczenia. Uchybienie to musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego

wyroku w zaskarżonej części, a więc co do orzeczenia o karze (pkt. I), gdyż w tym

zakresie zachodzi konieczność ponownego rozpoznania sprawy, przy uwzględnieniu

rozwiązań aktualnie przewidzianych w prawie karnym materialnym.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]

Paweł Kołodziejski

Marek Siwek

Igor Zgoliński