Obrońca żądał 1200 zł od oskarżycielki posiłkowej, SN zasądził 720 zł

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 31 lipca 2025 r., wydanym w sprawie

o sygn. akt V KK 8/25, oddalił kasację wniesioną przez pełnomocnika oskarżycielki

posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn.

akt IX Ka 715/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 20 lipca

V KK 8/25

2

2023 r., sygn. akt VIII K 1041/20 - jako oczywiście bezzasadną, a nadto obciążył

oskarżycielkę posiłkową O.P. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Obrońca P.B. skierował do Sądu Najwyższego wniosek, w którym (nie

wskazując podstawy prawnej żądania), domagał się „zasądzenia od oskarżycielki

posiłkowej na rzecz oskarżonego P.B. kosztów obrony w postępowaniu przed

Sądem Najwyższym w kwocie 1200,00 zł”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie.

Z treści art. 626 § 2 k.p.k. wynika, że jeżeli w orzeczeniu kończącym

postępowanie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy

zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje

odpowiednio sąd pierwszej instancji lub sąd odwoławczy, a w zakresie

dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego

sądu. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu

kasacyjnym (art. 637a k.p.k.).

Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu należą uzasadnione

wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub

pełnomocnika. W realiach przedmiotowej sprawy wydatkami P.B. będą zatem m.in.

koszty, jakie poniósł on w związku z ustanowieniem obrońcy. Opłaty za czynności

adwokackie ustala umowa zawarta przez adwokata z klientem (art. 16 ust. 1 ustawy

z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze [t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1564]).

Jednak, gdy chodzi o zasądzenie na rzecz strony kosztów od przeciwnika

procesowego, trzeba uwzględniać treść rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z

dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z

2023 r., poz. 1964 z późn. zm.). W odniesieniu do wystąpienia obrońcy zauważyć

należy, że kluczowe jest tu wskazanie, iż opłata wyższa od stawki minimalnej jest

aktualna wtedy, gdy sprawa wymaga przeprowadzenia rozprawy. Tymczasem

sprawa P.B., w postępowaniu kasacyjnym, nie wymagała przeprowadzenia

rozprawy (orzeczenie wydano w trybie art. 535 § 3 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez

udziału stron) i w takim przypadku ma zastosowanie § 15 ust. 2 cyt. wyżej

rozporządzenia, który stanowi, że „opłatę w sprawach niewymagających

V KK 8/25

3

przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej”,

zatem nie przewiduje możliwości wykroczenia poza tę stawkę. Do rozważenia

pozostawała zatem kwestia, która ze stawek minimalnych, przewidzianych w ww.

rozporządzeniu, powinna być uznana za wyznacznik kwoty należnej oskarżonemu

z tytułu ustanowienia obrońcy.

Aktywność obrońcy P.B. w postępowaniu kasacyjnym ograniczyła się do

sporządzenia odpowiedzi na wniesioną kasację. Wprawdzie w ww. rozporządzeniu

czynności tej nie wyszczególniono, jednakże respektując uregulowanie zawarte w §

20 ww. rozporządzenia, które stanowi, że wysokość stawek minimalnych w

sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę

stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, uznać należało, iż

zastosowanie znajduje tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, określający

stawki minimalne przewidziane dla czynności sporządzenia opinii o braku podstaw

do wniesienia kasacji, co do której wysokość opłaty adwokackiej jest ustalona w

kwocie 720 zł (zob. postanowienia SN: z 17 stycznia 2019 r., IV KK 702/18; z 26

czerwca 2019 r., IV KK 372/18; z 29 września 2020 r., IV KK 603/19).

Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego właściwą kwotą, którą należało

zasądzić od oskarżycielki posiłkowej O.P. na rzecz P.B., tytułem zwrotu wydatków

poniesionych w związku z udziałem obrońcy w postępowaniu kasacyjnym jest

kwota 720 zł (za sporządzenie odpowiedzi na kasację). Stanowisko to implikowało

wydanie rozstrzygnięcia o nieuwzględnieniu wniosku obrońcy w pozostałym

zakresie.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Stanisław Stankiewicz

[WB]

[a.ł]