Skazany zarzucał nieprawidłową obsadę sądu w Łodzi. SN nie wszczął wznowienia z urzędu

Do Sądu Najwyższego wpłynął osobisty wniosek skazanego M. M. o

wznowienie postępowania sądowego prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu

V KO 115/25

2

Apelacyjnego w Łodzi z 9 sierpnia 2022 r. sygn. akt II AKa 138/22, utrzymującym w

mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 10 marca 2022 r. sygn. akt XVIII K 74/21.

W uzasadnieniu tego wniosku skazany podniósł, iż w sprawie zaistniała

bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi

na nienależytą obsadę sądu.

Wniosek skazanego należało potraktować, zgodnie z treścią art. 9 § 2 k.p.k.

jako sygnalizację wystąpienia podstawy do wznowienia z urzędu postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem, bowiem podnoszone w nim uchybienie,

określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., może stanowić podstawę wznowienia z

urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z uwagi na wskazywaną w treści wniosku o rozważenie wznowienia z

urzędu, bezwzględną przyczynę odwoławczą, został on potraktowany jako

sygnalizacja podjęcia czynności z urzędu. Pismo to nie stanowi wniosku o

wznowienie postępowania w rozumieniu przepisów rozdziału 56 k.p.k., stanowiąc

wyłącznie sygnalizację możliwości zaistnienia bezwzględnej przyczyny

odwoławczej, stanowiącej podstawę do wznowienia z urzędu prawomocnie

zakończonego postępowania [zob. postanowienie Sądu Najwyższego (dalej SN) z

7 grudnia 2021 r. sygn. akt V KZ 39/21]. Nie może być też potraktowane tak, jakby

stanowiło ono wniosek o wznowienie postępowania (por. postanowienie SN z 7

grudnia 2021 r. sygn. akt V KZ 39/21). Pismo sygnalizacyjne złożone w trybie art. 9

§ 2 k.p.k. nie implikuje więc po stronie sądu, do którego je skierowano, ani prawa,

ani obowiązku jego rozpoznania (zob. postanowienie SN z 11 stycznia 2022 r.

sygn. akt IV KZ 55/21). Zatem okoliczności podniesione w przedmiotowym wniosku

mogą zostać zweryfikowane jedynie z urzędu, co już nastąpiło w związku z

rozpatrzeniem tożsamego pod względem treści pisma skazanego, które wpłynęło

do Sądu Najwyższego w dniu 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w zarządzeniu z

20 lutego 2025 r. w sprawie V KO 160/24 stwierdził bowiem, iż jego weryfikacja

przyniosła wynik jednoznacznie negatywny, co oznacza, że nie dostrzeżono

podstaw do rozważania przez Sąd Najwyższy wznowienia z urzędu postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 9 sierpnia

2022 r. sygn. akt II AKa 138/22, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w

V KO 115/25

3

Łodzi z 10 marca 2022 r. sygn. akt XVIII K 74/21, albowiem powołanie na urząd

sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie stanowi

bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (zob.

postanowienie SN z dnia 18 lipca 2024 r. sygn. akt V KO 38/24). Tymczasem treść

pisma z 6 maja 2025 r. wskazuje jednoznacznie, iż skazany ponownie jako

podstawę do wznowienia z urzędu przedmiotowego postępowania sądowego

upatruje w niewłaściwej obsadzie składu Sądu Apelacyjnego w Łodzi, co łączy z

udziałem w składzie sądu odwoławczego SSA X. Y. oraz SSO X.1 Y.1 delegowanej

do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, a to z powołaniem ich na urząd sędziów sądu

powszechnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 3).

Jego osnowę ponownie stanowią zatem wyłącznie okoliczności towarzyszące ich

powołaniu - odpowiednio na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi i sędziego

Sądu Okręgowego w Łodzi. Jednak te okoliczności, na które wskazał skazany w

piśmie sygnalizującym były już przedmiotem oceny i wypowiedzi Sądu

Najwyższego w zarządzeniu z 20 lutego 2025 r. w sprawie V KO 160/24. Pogląd w

nim wyrażony, z powodów tam wskazanych, jest w pełni prawidłowy, co powoduje,

iż wszczęcie w chwili obecnej z urzędu postępowania wznowieniowego jest nie tyle

niemożliwe, co niecelowe. Podkreślić dodatkowo należy, iż Sąd Najwyższy, także

aktualnie, nie stwierdził, a wnioskujący nie wykazał, aby okoliczności

kwestionowanych powołań na urząd sędziego, a w szczególności osoby trzecie,

miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tylko w takim wypadku sygnalizacja

mogłaby przynieść pożądany skutek. Jeżeli po mianowaniu zainteresowany nie

podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich

obowiązków, sam fakt, iż władze wykonawcze lub ustawodawcze uczestniczą w

procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności

sędziego od tych władz, ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego niezawisłości i

bezstronności (zob. wyrok TSUE z 9 lipca 2020 r., C - 272/19, VQ przeciwko Land

Hessen, w pkt 54).

V KO 115/25

4

Przypomnieć wypada, iż od wejście w życie w dniu 15 lipca 2024 r. ustawy

nowelizacyjnej z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym

oraz niektórych innych ustaw okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na

urząd nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia

wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości

i bezstronności, a ich badanie może nastąpić wyłącznie w trybie procedury

przewidzianej w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, która to procedura

w sprawie karnej może zostać zainicjowana wyłącznie przez strony (art. 42a § 3

p.u.s.p. w zw. z art. 42a § 6 pkt 6 p.u.s.p.). Wyklucza to dopuszczalność

przeprowadzanie testu w innym trybie, w szczególności w ramach postępowania

przewidzianego w art. 523 k.p.k. albo art. 540-542 k.p.k., a zwłaszcza w ramach art.

41 § 1 w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., gdyż prowadziłoby to do naruszenia art. 179

w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wynika to

wprost z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r. sygn. akt P 22/19

(OTK-A 2020, poz. 31)

W zaistniałym stanie rzeczy, podobnie jak uprzednio, nie ma konieczności

wydania w tym przedmiocie orzeczenia, a wystarczającym jest poinformowanie

strony o niestwierdzeniu podstaw do wznowieniaygnalizacj postępowania z urzędu

(zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I

KZP 5/05). Z uwagi jednak na charakter pisma procesowego, w ramach którego

dokonano sygnalizacji, za celowe uznano podjęcie przedmiotowej decyzji w formie

niezaskarżalnego zarządzenia.

Na niniejsze zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

Ubocznie należy zaznaczyć, że skazany powinien mieć świadomość tego, że

składanie kolejnych pism z powołaniem się na tę samą okoliczność może

skutkować wydawaniem w przyszłości zarządzeń o pozostawieniu pisma w aktach

sprawy bez podejmowania dalszych czynności, a z uwagi na powody

wskazane w niniejszym uzasadnieniu i treść art. 99 § 2 k.p.k. mogą one nie

zawierać uzasadnienia.

[J.J.]

V KO 115/25

5

[r.g.]