Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie o wznowienie z urzędu, bo nie może wyznaczyć składu

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy – z uwagi na celową

obstrukcję czynności wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego dotyczącego

sprawy o sygn. akt V KK 387/24, podejmowaną przez Prezesa Izby Karnej

(ośmiomiesięczna bezczynność) - wyznaczony został, w oparciu o reguły wskazane

V KO 64/25

2

w uzasadnieniu postanowienia (k. 10 i nast.), skład orzekający w sprawie o sygn.

akt V KO 64/25. Wydanie tego postanowienia uaktywniło w końcu Prezesa Izby

Karnej, albowiem już tego samego dnia (!), przerywając okres 8 miesięcznej

bezczynności, wydał on zarządzenie, którym „uchylił” postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 19 stycznia 2026 r., a także nakazał podjęcie czynności

dyscyplinarnych wobec sędziego referenta. Akta sprawy zostały zabrane z

dyspozycji sędziego referenta i dopiero po wydaniu w dniu 25 marca 2026 r.

zarządzenia (k. 21), znalazły się one ponownie w jego dyspozycji, z tym, że

wyznaczono nowy skład orzekający, który nie był tożsamy ze składem wskazanym

w treści postanowienia z dnia 19 stycznia 2026 r. (k. 22).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Z uwagi na wydawane przez Prezesa Izby Karnej bezprawne decyzje, którymi

blokowane jest zarówno wyznaczanie składów orzekających w sprawach o

wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego (co do wskazania, dlaczego są

one bezprawne – por. uzasadnienie postanowienia z dnia 19 stycznia 2026 r.), jak i

„uchylenie” („bez trybu”) postanowienia z dnia 19 stycznia 2016 r., stwierdzić

trzeba, że nie jest obecnie możliwe rozpoznanie tej sprawy według normalnych

reguł postępowania, wyznaczonych przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym oraz

regulaminem Sądu Najwyższego. Nie może zatem być akceptowana także sytuacja

wydania zarządzenia o nowym składzie orzekającym (k. 22), albowiem właściwy

skład orzekający jest określony treścią postanowienia z dnia 19 stycznia 2026 r. (k.

13). Dodać także trzeba, że chociaż skład z zarządzenia z dnia 25 marca 2026 r.

jest złożony z sędziów, którzy mogą rozpoznać sprawę o wznowienie z urzędu

postępowania (nie są w tej samej sytuacji prawno-ustrojowej, co sędzia, który wydał

postanowienie o oddaleniu kasacji w sprawie V KK 387/24), to nie jest to

uprawniony skład do orzekania w tej sprawie, bo postanowienie z dnia 19 stycznia

2026 r. dalej obowiązuje, a zarządzenie z dnia 19 stycznia 2026 r. (k. 15) jest

bezskuteczne. Już na marginesie dodać trzeba, że obserwacja praktyki

wyznaczania składów orzekających w tej kategorii sprawy wskazuje, iż składy są

dobierane w taki sposób, aby nie doszło do wznowienia postępowania (znane są

bowiem poglądy sędziów co do możliwości wznowienia postepowania kasacyjnego

i mając wiedzę w tym przedmiocie można ułożyć skład, który wyda „pożądane”

V KO 64/25

3

przez Prezesa orzeczenia). Reguły zastosowane w postanowieniu Sądu

Najwyższego z dnia 19 stycznia 2026 r. były w tym zakresie jasne i zgodne z

przepisami oraz służyły uniknięcia takiego mechanizmu dobierania sędziów pod

końcowe orzeczenie.

Wszystkie te argumenty wskazują, że obecnie w Izbie Karnej nie jest możliwe

rzetelne i zgodne z przepisami wyznaczenie składu orzekającego, co uniemożliwia

dalszy tok postępowania. Sąd Najwyższy podziela przy tym w całości argumentację

wskazaną w treści postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2026 r. w

sprawie II KO 118/24.

Z tych wszystkich powodów należało zawiesić postępowanie w tej sprawie.

Pouczenie:

1. Na postanowienie nie przysługuje zażalenie.

Jarosław Matras

[WB]

[a.ł]