Po wznowieniu sprawy oskarżony E.L. zostaje w areszcie. SN odrzucił zażalenie przy karze 15 lat

Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt V KO 116/25,

wznowił z urzędu postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II Aka 204/24, uchylił

wskazany wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi i przekazał sprawę do ponownego

V KZ 10/26

2

rozpoznania temu Sądowi. Postanowieniem z tego samego dnia Sąd Najwyższy w

oparciu o art. 545 § 1 w zw. z art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 258 § 2 k.p.k. zastosował wobec oskarżonego E.L. tymczasowe aresztowanie

na okres trzech miesięcy, to jest do dnia 8 czerwca 2026 r.

Zażalenie na to postanowienie złożył oskarżony, wnosząc o uchylenie

tymczasowego aresztowania i wskazując, że ani razu podczas zatrzymania nie

próbował ucieczki, a w trakcie stosowania środka nie próbował kontaktować się ze

świadkami, ani wpływać na ich zeznania, czy w inny sposób utrudniać śledztwa.

Stwierdził także, że uchylenie tymczasowego aresztowania pozwoliłoby mu na

„załatwienie trudnej sprawy mieszkaniowej, opłacenia i spłaty zadłużenia za

mieszkanie”, deklarując, że nie zamierza utrudniać trwającego postępowania.

Wniósł o zastosowanie wobec niego dozoru Policji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniesione zażalenie jest niezasadne i jako takie nie może prowadzić do

zmiany zaskarżonego postanowienia, polegającej na uchyleniu zastosowanego

wobec E.L. tymczasowego aresztowania, względnie na zastosowaniu innego

środka zapobiegawczego.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 marca

2026 r., sygn. akt V KO 116/25, podstawą wznowienia postępowanie

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7

listopada 2024 r., sygn. akt II Aka 204/24, oraz uchylenia wskazanego wyroku i

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Sądu Apelacyjnego w

Łodzi było stwierdzenie wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art.

439 § 1 pkt. 2 k.p.k., związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu

odwoławczego. Jednocześnie Sąd Najwyższy stwierdził, że w świetle

zgromadzonych w sprawie dowodów, szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu

wyroku Sądu I instancji, istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przez

oskarżonego E.L. zarzuconego mu przestępstwa. Sąd Najwyższy wskazał, że

realne jest wymierzenie oskarżonemu surowej kary, skoro nieprawomocnie

orzeczono wobec niego karę 15 lat pozbawienia wolności, a oskarżony odbył

dotychczas karę w wymiarze niespełna 4 lat. Powyższe rodzi w jego ocenie

V KZ 10/26

3

konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania przez zastosowanie

najsurowszego środka zapobiegawczego, służącego wyeliminowaniu możliwości

podejmowania przez oskarżonego bezprawnych działań związanych z grożącą mu

surową karą i ryzyka utrudniania przez niego ponowionego postępowania

apelacyjnego. Sąd Najwyższy wskazał nadto, że nie ujawniły się w sprawie

okoliczności nakazujące odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania,

które orzeczone zostało z zachowaniem zasady proporcjonalności.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że zawarte w zażaleniu

oskarżonego argumenty nie podważają prawidłowości ustaleń i zasadności

rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy wskazał nie tylko formalne, ale w świetle okoliczności

niniejszej sprawy rzeczywiste podstawy oraz wykazał potrzebę zastosowania

najsurowszego środka zapobiegawczego. Jawi się to jako uzasadnione także w

świetle treści uzasadnienia wyroku SN z dnia 10 marca 2026 r., sygn. akt V KO

116/25, wskazanych tam podstaw przemawiających za potrzebą powtórzenia

kontroli apelacyjnej, związanych z koniecznością zapewnienia należytej obsady

sądu rozpoznającego apelację od wyroku skazującego.

W wyroku Sądu Najwyższego z 10 marca 2026 r. nie podważono

zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś w zaskarżonym

postanowieniu Sądu Najwyższego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania

podniesiono, iż w świetle zgromadzonych przez Sąd I instancji i wskazanych w jego

wyroku dowodów prawdopodobieństwo, że E.L. popełnił zarzucane mu

przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt. 1 k.k. i in., za które

wymierzono mu nieprawomocnie karę 15 lat pozbawienia wolności, jest duże. W

ocenie Sądu Najwyższego, wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu, realne jest

wymierzenie oskarżonemu wysokiej kary, zatem brak podstaw do odstąpienia od

stosowania tymczasowego aresztowania.

Akceptując powyższe stanowisko, uznać należy, że jego prawidłowości nie

podważa ani wskazywana w zażaleniu oskarżonego dotychczasowa postawa w

toku postępowania, brak podejmowania prób ucieczki czy wpływania na świadków,

ani deklarowany brak chęci utrudniania postępowania. Przypomnieć przy tym

należy, że powołany w tej sprawie, jako jedna z podstaw zastosowanego

V KZ 10/26

4

tymczasowego aresztowania, przepis art. 258 § 2 k.p.k. stanowi samodzielną

przesłankę stosowania tego środka zapobiegawczego w razie skazania na karę nie

niższą niż 3 lata pozbawienia wolności. Zauważyć przy tym trzeba, że skarżący nie

kwestionuje w złożonym zażaleniu jej istnienia. W tym zatem przypadku, inaczej niż

na gruncie art. 258 § 1 pkt 1 k.p.k., nie ma konieczności wykazywania, że zachodzi

uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego, bowiem przepis art. 258

§ 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania w zakresie istnienia obawy,

że oskarżony, z uwagi na grożącą mu surową karę, będzie bezprawnie utrudniał

postępowanie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2020 r.,

sygn. akt I KZ 6/20). Należy przyjąć, że domniemanie to nie jest niewzruszalne,

wszakże wskazane przez oskarżonego deklarowane zachowanie polegające na

woli powstrzymania się od ucieczki czy utrudniania w inny sposób postępowania

trudno uznać - w świetle wysokiej grożącej kary i nieprawomocnie orzeczonej kary

15 lat pobawienia wolności, z których skazany odbył niespełna 4 lata - za

wystarczające do uznania, że ze strony oskarżonego nie rodzi się obawa obstrukcji

procesowej, w tym zwłaszcza ryzyko ucieczki, czy ukrywania się.

Podzielić należy stanowisko wyrażane w orzecznictwie Sądu Najwyższego,

zgodnie z którym potrzeba stosowania tymczasowego aresztowania na podstawie

art. 258 § 2 k.p.k. rysuje się tym bardziej wyraźnie, im bardziej w górę kara

pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu odbiega od wskazanej w tym

przepisie kary 3 lat pozbawienia wolności (por. postanowienie SN z 1 czerwca 2021

r., IV KZ 20/21). W przypadku E.L., nieprawomocnie skazanego na karę 15 lat

pozbawienia wolności, ta różnica jest duża.

W zaskarżonym postanowieniu Sąd Najwyższy trafnie także uznał, że nie

ujawniono okoliczności nakazujących odstąpienie od stosowania środka

izolacyjnego, podniesione zaś w zażaleniu okoliczności związane z załatwieniem

spraw mieszkaniowych nie wskazują na konieczność stosowania art. 259 § 1 k.p.k.,

odnoszącego się do wyjątkowo ciężkich skutków, a więc takich, które swym

wymiarem przekraczają oczywiste ujemne konsekwencje w życiu oskarżonego

tymczasowo aresztowanego. Treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia

wskazuje jednoznacznie także na prawidłową realizację obowiązku

przeprowadzenia testu proporcjonalności, o którym mowa w art. 257 § 1 k.p.k.

V KZ 10/26

5

Mając powyższe na uwadze, jak też nie dostrzegając przesłanek do

zastosowania wobec oskarżonego w miejsce tymczasowego aresztowania

łagodniejszego środka zapobiegawczego, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Andrzej Tomczyk Paweł Wiliński Małgorzata Wąsek-Wiaderek

[WB]

[r.g.]