- Sygnatura akt
- V U 690/25
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim
- Wydział
- V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Rodzaj
- Wyrok
- Data orzeczenia
- 17 kwietnia 2026 r.
- Opublikowano w portalu
- 10 czerwca 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Praca i ZUS
© autorzy OpenStreetMap
Schizofrenia a samodzielna egzystencja. Sąd oddalił odwołanie T. R. od decyzji ZUS
Przejdź do orzeczenia, 6 min czytania
Spór
T. R. odwoływał się od decyzji ZUS odmawiającej prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Twierdził, że schizofrenia istotnie ogranicza jego samodzielne funkcjonowanie. ZUS wnosił o oddalenie odwołania.
Ustalenia sądu
Komisja lekarska ZUS nie stwierdziła niezdolności do samodzielnej egzystencji, a biegli psycholog i psychiatra uznali, że wnioskodawca nie wymaga pielęgnacji ani stałej pomocy w podstawowych czynnościach. Strona nie zgłosiła zastrzeżeń do opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił odwołanie T. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
Dlaczego
Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy po badaniu i analizie dokumentacji stwierdzili, że wnioskodawca zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe, a jego ograniczenia nie oznaczają niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Dla firm
Samo rozpoznanie choroby psychicznej nie przesądza o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Liczy się to, czy osoba potrafi zaspokajać podstawowe potrzeby życiowe bez stałej pomocy innej osoby.
Więcej o sprawie
Biegli wskazali, że wnioskodawca radzi sobie z podstawowymi czynnościami i wymaga jedynie stałego nadzoru w sprawach wykraczających poza rutynę dnia. Choroba przebiega u niego stabilnie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd doszedł do przekonania, że u wnioskodawcy nie występuje niezdolność do samodzielnej egzystencji.
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Sygnatura
- V U 690/25
Treść orzeczenia około 6 minut czytania
Sygn. akt V U 690/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2026 r.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia Beata Łapińska
Protokolant: sekr. sądowy Monika Daras
po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie
sprawy z wniosku T. R.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
o świadczenie uzupełniające
na skutek odwołania T. R.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
z dnia (...) sygn.: (...)
oddala odwołanie.
Sygn. akt VU 690/25
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił T. R. prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Organ rentowy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że Komisja lekarska w orzeczeniu z dnia (...) orzekła, że wnioskodawca nie jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.
Od powyższej decyzji odwołał się wnioskodawca podnosząc, że przy wydawaniu decyzji nie uwzględniono rzeczywistego i przewlekłego charakteru jego schorzeń psychicznych oraz ich wpływu na codzienne funkcjonowanie. Wskazał, że zdiagnozowana u niego schizofrenia istotnie ogranicza jego zdolność do samodzielnego funkcjonowania.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie, powielając argumentację wskazaną w decyzji.
Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca T. R. urodzony w (...), był uprawniony do pobierania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji do dnia (...) W dniu (...) złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
(dowód: wniosek k. 11 – w aktach ZUS)
Orzeczeniem z dnia (...). lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że wnioskodawca nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. W opinii lekarskiej wskazał, że wnioskodawca cierpi na schizofrenię paranoidalną i otyłość. W ocenie lekarza orzecznika ZUS stwierdzane w badaniu i udostępnionej dokumentacji objawy chorobowe powodują naruszenie sprawności w stopniu niepowodującym konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
(
dowód: orzeczenie lekarza orzecznika ZUS k. 13 – w aktach ZUS; opinia lekarska k. 42 dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej ZUS)
Od powyższego orzeczenia skarżący złożył sprzeciw.
( dowód: sprzeciw k. 43 - dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej ZUS)
W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia (...) nie stwierdziła niezdolności wnioskodawcy do samodzielnej egzystencji. Komisja w swojej opinii wskazała, że rozpoznała u wnioskodawcy schizofrenię paranoidalną i otyłość oraz ustaliła, że ubezpieczony w formularzu oceny funkcjonowania osób z zaburzeniami psychicznymi uzyskał 90 punktów i N. nie stwierdziła niezdolności do samodzielnej egzystencji.
(
dowód: orzeczenie komisji lekarskiej ZUS k.15 – w aktach ZUS; formularz k. 41,opinia lekarska k. 44 – akt dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej)
Aktualnie występująca u wnioskodawcy schizofrenia paranoidalna nie powoduje u T. R. niezdolności do samodzielnej egzystencji. Choroba przebiega u skarżącego w sposób stabilny, występujące dysfunkcje związane z chorobą powoduj ograniczenia w jakości życia codiznnego, ale nie powodują niezdolności do samodzielnej egzystencji, bowiem wnioskodawca nie jest osobą całkowicie zależną od otoczenia, nie wymaga pielęgnacji w zakresie higieny osobistej, karmienia lub wykonywania podstawowych czynności samoobsługowych.
(dowód: opinia biegłego z zakresu psychologii S. M. oraz z zakresu psychiatrii K. C. k. 11 – akt sprawy)
Sąd Okręgowy, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zważył co następuje:
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 1649), dalej ustawa, celem świadczenia uzupełniającego jest dodatkowe wsparcie dochodowe osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Świadczenie uzupełniające przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:
1) obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub
2) posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub
3) cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy świadczenie uzupełniające przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i których niezdolność do samodzielnej egzystencji została stwierdzona orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji albo orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym i niezdolności do samodzielnej egzystencji, albo orzeczeniem o całkowitej niezdolności do służby i niezdolności do samodzielnej egzystencji.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była okoliczność, czy istniejące u wnioskodawcy naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, tj. czy wnioskodawczyni jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.
W przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych orzeka się niezdolność do samodzielnej egzystencji - art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 1631) stosowany na podstawie art. 7 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
W przedmiotowej sprawie w celu ustalenia, czy pełnoletni wnioskodawca jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, a jeśli tak to na jaki okres stwierdza się naruszenie sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy ze strony innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, Sąd dopuścił dowód z pisemnej opinii biegłych psychologa i psychiatry, biegłych w zakresie, których specjalności mieszczą się rozpoznane u wnioskodawcy schorzenia.
Biegli z zakresu psychologii S. M. oraz z zakresu psychiatrii K. C. po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną oraz po osobistym zbadaniu skarżącego wskazali, że z historii choroby wynika, że skarżący był jednokrotnie hospitalizowany psychiatrycznie w 2012 r., Leczony jest ambulatoryjnie do dnia dzisiejszego. Z przeprowadzonego badania psychiatryczno-psychologicznego wynika, że posiada deficyt intelektualny, jednak nie jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu umiarkowanym bądź znacznym.. Posiada zdolności umożliwiające mu zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych takich jako samoobsługa, zaspokajanie potrzeb fizjologicznych, utrzymywanie higieny, komunikacja, poruszanie się, składanie wizyt u lekarza. Wymaga jedynie stałego zewnętrznego nadzoru w załatwianiu spraw wykraczających poza rutynę dnia. Na tej podstawie biegła z zakresu psychiatrii wskazała, że T. R. jest niezdolny do pracy i nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji.
Opinię sporządzone przez biegłych psychologa i psychiatrę Sąd ocenia jako rzetelną, rzeczową, jasną, pełną i należycie uzasadnioną. Biegli sporządzili opinię po zapoznaniu się z całą dokumentacją lekarską wnioskodawcy znajdującą się w aktach sprawy i aktach organu rentowego oraz po dokonaniu osobistego zbadania.
Sąd podzielił zatem wnioski opinii biegłych, jako nie budzące zastrzeżeń.
Przeprowadzone dowody z opinii biegłych nie zostały przy tym w sposób skuteczny zakwestionowane w toku postępowania przez skarżącego. Nie zgłosił on bowiem żadnych zastrzeżeń do wydanych opinii.
Dlatego też Sąd dokonując ustaleń w niniejszej sprawie oparł się na ustaleniach poczynionych przez biegłych sądowych, którzy w sposób dokładny, jasny i wyczerpujący opisali występujące u ubezpieczonego schorzenia i brak podstaw do stwierdzenia niezdolności do samodzielnej egzystencji.
W niniejszej sprawie Sąd oceniał prawidłowość decyzji ZUS z (...). Powyższe wiązało się z koniecznością ustalenia, czy stan zdrowia skarżącego czyni go osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz ewentualnie od kiedy i na jaki okres.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd doszedł do przekonania, że u wnioskodawcy nie występuje niezdolność do samodzielnej egzystencji.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 477
14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.
Hasła tematyczne: Świadczenia pieniężne
54 dni od wyroku do publikacji
- Wyrok 17 kwietnia 2026 r.
- Portal: 10 czerwca 2026 r.
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.