Ślady przy kontenerze bez zabezpieczonego obuwia. Uniewinnienie X. X. utrzymane

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie

z dnia 25 września 2023r. sygn. akt IV K 171/21

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

Zarzuty

obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku, w postaci art. 366 § 1 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. polegająca na niewyczerpaniu przez Sąd inicjatywy dowodowej i niewyjaśnieniu – w drodze przesłuchań świadków oraz oględzin akt innych postępowań - wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym okoliczności przyznania się oskarżonego do winy w postępowaniu przygotowawczym , jego nieuczciwego postępowania w stosunku do pracodawcy krótko przed datą popełnienia zarzucanego mu czynu oraz sposobu i okoliczności popełnienia przezeń 9 innych przypisanych mu prawomocnie kradzieży z włamaniem o identycznym modus operandi, co skutkowało niezasadnym uznaniem wątpliwości co do sprawstwa oskarżonego za nieusuwalne i przedwczesnym rozstrzygnięciem ich na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji oparciem orzeczenia na niepełnych ustaleniach faktycznych

Niezasadny

Apelacja okazała się niezasadna w stopniu wręcz oczywistym.

Najpierw należy przypomnieć, że po nowelizacji Kodeksu postępowania karnego jaka miała miejsce w lipcu 2015r. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji nastąpić może w ściśle określonych, limitowanych przypadkach, do jakich odwołuje się art. 437 § 2 k.p.k. Gdy chodzi o wyrok uniewinniający ma to miejsce wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy jest kompletny i jednoznacznie wskazujący na konieczność wydania orzeczenia stwierdzającego winę, które tylko ze względów proceduralnych nie może zapaść w postępowaniu odwoławczym ( art. 454 § 1 k.p.k.) albo też wtedy, gdy zachodzi potrzeba ponowienia w całości przewodu sądowego przez sąd I instancji. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określoną w art. 454 § 1 k.p.k. (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k.) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art. 438 pkt 1-3 k.p.k. (czyli np. po uzupełnieniu postępowania dowodowego, dokonaniu prawidłowej oceny dowodów, poczynieniu prawidłowych ustaleń faktycznych) - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. Sama tylko możliwość wydania takiego wyroku w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peius określonej w art. 454 § 1 k.p.k. ( tak np. w postanowieniu

Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. V KS 46/25).

Jeżeli zatem autor apelacji wniesionej na niekorzyść oskarżonego, będący podmiotem kwalifikowanym, domagając się uchylenia wyroku jednocześnie stwierdza, że „był on przedwczesny”, gdyż sąd meriti „nie wyczerpał inicjatywy dowodowej”, a mimo to nie składa jakichkolwiek wniosków o przeprowadzenie konkretnych czynności dowodowych i w ten sposób uzupełnienie materiału, dającego podstawę do ustalenia winy oskarżonego, to tak skonstruowany środek odwoławczy nie może wywołać zakładanego nim skutku – jest chybiony.

Po wtóre – w kontekście art. 5 § 1 k.p.k. w zw. z art. 74§ 1 k.p.k. nieporozumieniem ( najoględniej rzecz ujmując) jest wywodzenie, iż dotychczasowy tryb życia oskarżonego owocujący szeregiem wyroków skazujących za przestępstwa kradzieży z włamaniem czy też jego wyjaśnienia składane w związku z tym w innych postępowaniach zastąpić mogą dowody jego winy w niniejszej sprawie i same w sobie tę winę niejako „konstruują”. Oczywiście, informacja o sposobie tłumaczenia określonego zachowania, jeśli powtarza się on w różnych sprawach, może być pomocna do oceny np. konkretnych wyjaśnień oskarżonego złożonych w niniejszej sprawie, ale nie może przesądzać o winie X. X., a zwłaszcza usunąć wad czy braków postępowania przygotowawczego. Truizmem jest przecież twierdzenie, że oskarżony ma prawo bronić się w każdy sposób, zaś niekonsekwencji czy ułomności w linii obrony nie wolno stawiać na równi z brakami, wątpliwościami czy sprzecznościami materiału dowodowego, na podstawie którego miałoby dojść do jego skazania.

Skarżący, przywiązując tak dużą wagę do poprzednich skazań X. X. nie dostrzega, że na wydaniu wyroku uniewinniającego zaważyły przede wszystkim błędy dochodzenia, których uniknięcie być może pozwoliły na zgoła odmienne rozstrzygnięcie. Po pierwsze więc – z materiału fotograficznego wynika wprost, że w bezpośredniej bliskości okradzionego kontenera ujawniono ślady traseologiczne, które zabezpieczono. Niestety, przy zatrzymaniu oskarżonego, które nastąpiło zaledwie po kilku godzinach od złożenia zawiadomienia, nie zabezpieczono jego obuwia, aby uzyskać materiał porównawczy.

Po drugie – z miejsca zdarzenia nie pobrano jakichkolwiek śladów daktyloskopijnych, jak się wydaje – polegając wyłącznie na pierwotnym wskazaniu świadka co do osoby ewentualnego sprawcy.

Po trzecie - oskarżonemu nie zarzucono, by w popełnieniu przestępstwa miał współdziałać z innymi, nieustalonymi osobami, a to oznacza, że zdaniem autora aktu oskarżenia X. X. miał sam, bez pomocy innych osób, z kontenera wynosić i przenosić/ przerzucać przez ogrodzenie wszystkie przedmioty opisane jako skradzione. Ich liczba, wielkości i waga ( niektóre były w specjalnych walizkach) są tego rodzaju, że albo oskarżony wynosiłby ów towar i przemieszczał go przez dłuższy czas ( mając przy tym zapewniony stosowny transport) albo musiałby współdziałać z inną osobą. Prowadzący dochodzenie nie próbował nawet wyjaśnić tej kwestii, która jest o tyle znacząca, że przecież w pobliżu owego kontenera znajdowała się budka – pomieszczenie osoby mającej ochraniać i patrolować teren. Pomimo to, nie dostrzegła ona żadnych oznak obecności osób, które musiały dostać się do wnętrza kontenera, wynieść i przemieścić przez ogrodzenie młotowiertarki, młoty elektryczne, przedłużacze bębnowe itp. Podobieństwo do innych zdarzeń z udziałem oskarżonego, które skutkowały wydaniem wobec niego uprzednich wyroków skazujących, jest dalece niewystarczające do ustalenia, że dopuścił się on i obecnie zarzucanego mu czynu.

Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji

Niezasadny

Z powodów wyżej wskazanych wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Przedmiot utrzymania w mocy

Rozstrzygnięcie uniewinniające

Z powodów wskazanych w punkcie 3.1 uznać trzeba, że skarżący nie podważył rozumowania sądu meriti, jakie legło u podstaw wydania zaskarżonego wyroku i nie zdołał dowodowo wykazać winy oskarżonego.

Koszty procesu

Wobec treści wyroku, na podstawie art. 632 pkt. 2 k.p.k. kosztami procesu obciążono Skarb Państwa.

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie co do winy

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Wnioski

Uchylenie