Wulgarne słowa i gest pod adresem kierującej po kolizji. Sąd utrzymał wyrok wobec R. Ł. (1)

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV K 1070/24.

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

R. Ł. (1)

Niekarany

Sytuacja majątkowa oskarżonego

Karta karna k. 225

Informacja e-(...) k. 224

Fakty uznane za nieudowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Karalność sądowa oskarżonego

Sytuacja majątkowa

Leczenie oskarżycielki prywatnej z powodu schorzeń psychicznych

Karta karna

Informacja e-(...)

Kopia karty informacyjnej leczenia oskarżycielki prywatnej

Załączone dokumenty zostały sporządzone w przepisanej prawem formie przez organy do tego uprawnione, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności tych dokumentów

Nie jest wiadomym w jaki sposób obrońca wszedł w posiadanie karty leczenia oskarżycielki prywatnej. Jednocześnie dokument zarówno ze względu na swoją formę, jak i widoczny na nim podpis lekarza , wydaje się autentyczny i nosi cechy dokumentacji medycznej sporządzonej w placówce medycznej.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wskazać fakt

Okoliczności stosowania prawa

Artykuł U. L. „(...) „

Wniosek obrońcy oskarżonego zawarty w pkt 7 wniosków dowodowych str. 4 apelacji Sąd oddalił, albowiem przeprowadzenie dowodu w sprawie na okoliczność stosowania prawa, stanowiska doktryny jest niedopuszczalne. Zaważyć należy, iż przeprowadzenie tego dowodu naruszałoby dyspozycje art. 7 i 8 kpk..

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia.

Niezasadny

Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów postępowania.

Sąd I instancji w sposób zgodny z wymogami art. 424 k.p.k. przedstawił w uzasadnieniu powody wydanego wyroku, gdzie dokonał oceny całokształtu okoliczności ujawnionych na rozprawie zgodnie z dyspozycją art. 410 k.p.k. ze wskazaniem dowodów, które przyjął za podstawę swych ustaleń. Zawarta tam argumentacja jest logiczna, przekonywująca, pozbawiona błędu i nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 7 k.p.k. Dokonana ocena dowodów nie uchybia też zasadom określonym w art. 5 k.p.k. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 k.p.k. (zob. post. SN z dnia 12 lutego 2016 r., III KK 20/16). Na tej podstawie poczynił trafne ustalenia faktyczne, a następnie wysnuł prawidłowy wniosek o uznaniu oskarżonego za winnego zarzucanego mu czynu z art. 216 § 1 kk w zw. z art. 12 kk.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy sąd I instancji zasadnie nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i zaprzeczył aby obraził U. F. (1). W pierwszej kolejności należy przywołać znany już kontekst sytuacyjny sprawy, z którego wynika, iż do zniewagi oskarżycielki prywatnej doszło w momencie, braku porozumienia stron co do zaistniałej kolizji drogowej. Jak sam obrońca podnosi, iż oskarżycielka prywatna nie znała wartości powstałych uszkodzeń w pojeździe, w związku z powyższym nie chciała dojść do porozumienia z oskarżonym i spisać oświadczenia oraz nie wzywać Policji. W ocenie oskarżonego było to działanie celowe, z uwagi na fakt, iż oskarżycielka prywatna była w konflikcie z nim i jego matką, w związku z wynajmowanym przez nią mieszkaniem przy ul. (...) w L.. Jednocześnie skarżący podważa jakoby oskarżony kierował niecenzuralne słowa w stronę oskarżycielki. Natomiast sąd ustalił, iż wyniku silnego zburzenia emocjonalnego, spowodowanego brakiem możliwości osiągniecia satysfakcjonującego dla oskarżonego porozumienia, R. Ł. (1) użył wobec pokrzywdzonej słów powszechnie uznawanych za wulgarne i obraźliwe, odnoszących się do sposobu prowadzenia oraz parkowania przez nią pojazdu wypełniając przy tym dyspozycję art. 216 kk. Ponadto w dniu 17 sierpnia 2024 r. wytknął do U. F. (1) język wydając jednoznacznie dźwięk symulujący problemy gastryczne, a tym samym również znieważył oskarżycielkę prywatną swym zachowaniem.

Ustawodawca nie sprecyzował, na czym ma polegać znieważanie, a zwykło się przyjmować szerokie rozumienie tego pojęcia. W odróżnieniu od przestępstwa zniesławienia na gruncie art. 216 k.k. nie jest wymagane, aby znieważające zachowanie sprawcy zawierało w sobie jakiś przekaz informacyjny w postaci zarzutów odnoszących się np. do postępowania osoby, której dana wypowiedź dotyczy. Przez znieważenie należy zatem rozumieć wszelkie zachowania sprawcy, które w sposób demonstracyjny wyrażają pogardę dla innej osoby, a w szczególności mają poniżyć jej godność osobistą i sprawić, by poczuła się dotknięta lub obrażona (postanowienie SN z 7.05.2008 r., III KK 234/07, OSNKW 2008/9, poz. 69). M. Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2026, art. 216.

Z analizy materiału dowodowego wynika, że wbrew twierdzeniom skarżącego, przed dniem kolizji strony nie były w konflikcie, a złożenie prywatnego aktu oskarżenia przez oskarżycielkę nie było celowe. W tym miejscu należy podkreślić, że to oskarżycielka prywatna zdecydowała się wypowiedzieć umowę najmu, z uwagi na zaistniałą niekomfortową sytuację. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy ocenie wiarygodności jej zeznań. W związku z powyższym trudno dopatrzyć się motywów, które mogłyby skłaniać U. F. (1) do składania fałszywych zawiadomień lub celowego obciążania oskarżonego nieprawdziwymi zeznaniami. Skoro bowiem oskarżycielka z własnej inicjatywy podjęła decyzję o zakończeniu stosunku najmu, brak jest podstaw do przyjęcia, że jej działania procesowe były podyktowane chęcią zemsty za jego rozwiązanie. Pozew ze strony matki oskarżonego został złożony długo po zdarzeniu i wpłynięciu prywatnego aktu oskarżenia więc nie sposób przyjąć, że ta okoliczność miałaby decydować o próbie odwetowego działania oskarżycielki prywatnej i fałszywego oskarżenia. Zeznania oskarżycielki prywatnej obrazują zachowanie oskarżonego i korespondują z zeznaniami naocznego świadka zdarzenia, w którym to oskarżycielka został zwyzywana przez R. Ł. (1). Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie przyjął automatycznie, że zeznania pokrzywdzonej są wiarygodne wyłącznie dlatego, że wykonuje ona zawód adwokata. Sąd uznał je za wiarygodne przede wszystkim dlatego, że były spójne, logiczne oraz znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Natomiast Sąd uwzględnił okoliczność iż pokrzywdzona wykonuje zwód zaufania publicznego, co wiąże się ze świadomością, odpowiedzialności prawnej i zawodowej za składanie nieprawdziwych zawiadomień lub fałszywych oskarżeń. Okoliczność ta stanowi jedynie dodatkowy argument przemawiający za wiarygodnością jej relacji i pozwala przyjąć, że prawdopodobieństwo świadomego składania przez nią nieprawdziwych zawiadomień było niewielkie. Odnosząc się do podważenia wiarygodności zeznań oskarżycielki prywatnej, z uwagi na jej zaburzenia psychiczne, należy wskazać, że okoliczność ta nie miała wpływu na treść jej depozycji w niniejszej sprawie. Sąd nie powziął wątpliwości co do stanu psychicznego U. F. (1) w zakresie zdolności postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń, wobec czego nie doszło do naruszenia art. 192 kpk. Stosowanie art. 192 § 2 k.p.k. wymaga uprawdopodobnienia wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Chodzi bowiem o uwydatnienie rozsądnych w świetle doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy wątpliwości, czy wymienione stany psychiczne nie rzutują ujemnie na treść zeznań świadka. Wątpliwości te muszą być rzeczywiste i wynikać z faktów. Nie stanowi ich natomiast przekonanie strony o niezdolności postrzegania czy zapamiętywania świadka i odtwarzania postrzeżeń. To bowiem organ procesowy - sąd albo prokurator, podejmują w tym zakresie, decyzję w oparciu o analizowany przepis, o powzięciu tego rodzaju wątpliwości. Nie jest obowiązkiem sądu każdorazowe prowadzenie przesłuchania w obecności biegłego, gdy tylko zachowanie świadka odbiega od normy. Postanowienie SN z 15.07.2024 r., I KK 442/23, LEX nr 3735994.

Świadkiem zdarzenia, oprócz jego uczestników, był także U. F. (2). Pomimo istniejących relacji osobistych łączących świadka z oskarżycielką prywatną, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wiarygodności jego zeznań. Depozycje świadka były konsekwentne, logiczne i pozostawały w zgodzie z wyjaśnieniami U. F. (1).

Wprawdzie zgromadzony materiał dowodowy nie jest obszerny i nie zawiera wielu dowodów bezpośrednio wskazujących na winę oskarżonego, nie mniej jednak w ocenie sądu dostarcza wystarczających podstaw do przyjęcia, że dopuścił się on znieważenia U. F. (1). Dowody te tworzą spójny obraz przebiegu zdarzenia i pozwalają na odtworzenie jego istotnych okoliczności. Wyzwiska kierowane do pokrzywdzonej były niewątpliwie wulgarne i zarówno w ujęciu subiektywnym, jak i obiektywnym jak i jego gesty w postaci pokazania języka i symulacji problemów gastrycznych miały charakter znieważający.

Natomiast naruszenie art. 167 k.p.k. może nastąpić jedynie, gdy przeprowadzenie przez sąd dowodu z urzędu jest niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym konieczne dla prawidłowego wyrokowania. Innymi słowy, obrazę tego przepisu postępowania można zasadnie podnosić jedynie, kiedy zaistnienie uzasadnione przekonanie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niepełny, nasuwa wątpliwości i wymaga uzupełnienia. Postanowienie SN z 15.07.2024 r., I KK 442/23, LEX nr 3735994

Odnosząc się do naruszenia art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka C. Ł., fotografii zastawionego wyjazdu przez samochody oskarżycielki prywatnej i jej partnera oraz pozostawionych przez nią śmieci co doprowadziło do konfliktu, protokołu stanu faktycznego zdemolowanego mieszkania przez oskarżycielkę prywatną i innych wskazanych w apelacji dowodów wskazać należy, że słusznie Sąd Rejonowy uznał, że nie zachodzą okoliczności, warunkujące zasadność uwzględnienia wniosków dowodowych oskarżonego, czy podjęcie w tym zakresie czynności przez sąd z urzędu. C. K. nie była świadkiem zdarzeń objętych aktem oskarżenia, związku z powyższym jej depozycje nie miałyby istotnego znaczenia dla sprawy, jedynie potwierdzałyby znany już z akt sprawy fakt zaistniałego konfliktu między stronami powstałego po kolizji drogowej. Pozostałe wnioskowane dowody w niniejszej sprawie jedynie by wydłużały prowadzenie postępowania i nie stanowiłyby istotnego waloru dowodowego w prowadzonej sprawie. Kwestie związane ze stosunkiem najmu oraz wynikającymi z niego sporami podlegają rozstrzygnięciu przez sąd cywilny. Dowody te pozostają bez znaczenia dla niniejszego postępowania, albowiem przedmiotem postępowania karnego jest wyłącznie ustalenie, czy oskarżony dopuścił się znieważenia U. F. (1).

Przepis art. 170 § 1 pkt 2 reguluje dwie odrębne podstawy oddalenia wniosku dowodowego. Pierwszą z nich jest stwierdzenie, że okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. W piśmiennictwie podkreśla się wyjątkowość tej podstawy ze względu na fakt, że trzeba uwzględnić okoliczności nie tylko mające znaczenie dla określenia kwestii sprawstwa czy winy danego oskarżonego, lecz także w znacznie szerszym zakresie, a więc również okoliczności mające znaczenie dla wymiaru kary czy środków karnych (M. Błoński, Wniosek..., s. 79–80). W szczególności należy podkreślić, że orzecznictwo Sądu Najwyższego pozwala na pozytywne ustalenie zaistnienia tej przesłanki jedynie w sytuacji stwierdzenia, iż okoliczność nie ma i nie może mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia (wyroki SN: z 27.07.1977 r., V KR 84/77, OSNKW 1978/1, poz. 11; z 18.04.2007 r., III KK 298/06, OSNKW 2007/7–8, poz. 57). Szczególnie ostatni z wymienionych wyroków ma zasadnicze znaczenie, zgodnie bowiem ze słusznym poglądem każdy dowód co do istoty sprawy nosi atrybut dowodu mającego znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Niewątpliwie w przypadku tej przesłanki niezbędne jest dokonanie wartościowania dowodu jeszcze przed jego przeprowadzeniem (Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 1, 2011, s. 902–903). M. Kurowski [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2025, art. 170.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy na obecnym etapie postępowania pozostaje również fakt, że oskarżycielka prywatna w treści aktu oskarżenia powołał art. 216 § 2 kk, a nie art. 216 § 1 kk. Okoliczność ta nie świadczy bowiem o braku przekonania oskarżycielki co do tego, że oskarżony dopuścił się jej znieważenia. Najprawdopodobniej doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w składanym akcie oskarżenia przy podstawie prawnej, ponieważ z ustalonego stanu faktycznego wynika, że czyn miał miejsce w przestrzeni publicznej, a nie za pomocą środków masowego komunikowania.

W ocenie Sądu II instancji, rodzaj i wysokość zastosowanej reakcji prawno karnej przez Sąd Rejonowy wobec R. Ł. (1) jest adekwatna do popełnionego czynu. Oskarżony dopuścił się przestępstwa, które jest zagrożone karą grzywny albo ograniczeniem wolności. Sąd uwzględnił okoliczności łagodzące w postaci wcześniejszej niekaralności oskarżonego, przy tym ustalając niski stopień społecznej szkodliwości i zawinienia, tak więc Sąd postępowanie przeciwko R. Ł. (1) warunkowo umorzył na okres 1 roku próby. Wbrew twierdzeniom obrońcy brak jest podstaw do umorzenia postępowania na zasadzie art. 17 § 1 pkt 3 kpk tj. znikoma społeczną szkodliwość czynu. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości bierze się pod uwagę okoliczności o charakterze zarówno przedmiotowym (rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu), jak i podmiotowym (waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, postać zamiaru, motywacja sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia; Zoll, Ogólne, s. 32). Jest to tzw. teoria przedmiotowo-podmiotowa (T. Kaczmarek, O elementach, s. 133; Oczkowski [w:] Konarska-Wrzosek, s. 606; Daniluk [w:] Stefański, Kodeks, s. 785). W niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postepowania, z uwagi na lekceważący, pogardliwy i wulgarny stosunek do pokrzywdzonej. Nie ulega wątpliwości, iż doszło do popełnienia czynu zabronionego z art. 216 kk,, którego przedmiotem ochrony jest cześć wewnętrzna (podmiotowa), czyli godność. Sąd miał na uwadze, iż społeczna szkodliwość czynu nie jest znaczna oraz postepowanie miało charakter incydentalny w związku z powyższym Sąd Rejonowy zasadnie warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby roku. Odnosząc się do zasądzonej nawiązki na rzecz oskarżycieli prywatnej to w ocenie sądu II Instancji zasądzona przez Sąd Rejonowy kwota nawiązki w wysokości 1000 zł jest adekwatna. Przez „krzywdę” rozumie się zaś wszelkie ujemne następstwa uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, zarówno w sferze cierpień fizycznych w postaci bólu i innych dolegliwości, jak i psychicznych, polegających na ujemnych uczuciach przeżywanych bądź w związku z cierpieniami fizycznymi, bądź w związku z następstwami uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, w tym również w postaci wyłączenia z normalnego życia ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2019 r., III APa 3/19). Powyższa kwota zdaniem Sądu Odwoławczego rekompensuje, krzywdy wyrządzone poprzez znieważenie pokrzywdzonej, w wyniku inkryminowanego zdarzenia.

Reasumując w ocenie Sądu Okręgowego, apelacja stanowi w istocie jedynie polemikę z oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji, która to ocena nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów i pozostaje zgodna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. W oparciu o nią dokonał wbrew zarzutowi apelacji prawidłowych ustaleń faktycznych. Uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji jest logiczne, rzeczowe i precyzyjnie wyjaśnia powody rozstrzygnięcia w kontekście przepisów ustawy.

Obrońca oskarżonego wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu, ewentualnie uchyleni wyroku u umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji

Niezasadny

Wobec uznania przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacji za niezasadne z przedstawionych wyżej powodów, koniecznym stało się stwierdzenie, iż skorelowane z nim wnioski także nie zasługują na uwzględnienie.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

1

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV K 1070/24.

Zarzuty zawarte w apelacji obrońcy oskarżonego w sekcji 3.1 nie mogły wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w powyższym zakresie. Powody utrzymania zaskarżonego wyroku wynikają z sekcji 3.2 niniejszego uzasadnienia, dlatego też zbędnym jest powielanie zaprezentowanej argumentacji w tym miejscu.

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Konieczność umorzenia postępowania

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

5.

Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

R. Ł. (1)

Kosztami sądowymi w sprawie obciążono oskarżonego poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa kwotę po 100 (sto) złotych tytułem opłaty na podstawie art. 636 § 1 -3 k.p.k. w zw. z art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych

Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV K 1070/24.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Zmiana