Oskarżona o zniesławienie byłego partnera wygrała, sąd utrzymał uniewinnienie

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt IV K 480/22.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel prywatny

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Fakty uznane za nieudowodnione

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

Wskazać fakt.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Naruszenie przepisu prawa procesowego tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia, które miały wpływ na treść orzeczenia. Z ostrożności procesowej pełnomocnik oskarżyciela prywatnego zarzucił także obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 212 § 1 i § 2 k.k. poprzez jego błędną wykładnię.

Niezasadny

Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego nie zasługiwała na uwzględnienie. Żaden z zarzutów nie okazał się trafny a argumentacja na ich poparcie stanowiła tylko i wyłącznie własną ocenę materiału dowodowego i prezentował ustalenia zgodne interesem procesowym strony, nie zaś wykazanie uchybień w procesie wyrokowania przez sąd rejonowy.

Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny od oczekiwań stron procesowych nie stanowi naruszenia przepisów art. 7 i 410 k.p.k. (zob. post. SN z dnia 12 lutego 2016 r., III KK 20/16).

To, czy dane stwierdzenia noszą cechy zniesławienia, każdorazowo uzależnione jest od ich swobodnej oceny, uwzględniającej kontekst sytuacyjny, w jakim zostały użyte. Ocena ta należy natomiast do sądów orzekających w konkretnej sprawie. Kiedy zatem zaistnieje spór o to, czy owe ustalone stwierdzenia wykazują cechy zniesławienia, winien on być rozstrzygnięty w zgodzie z regułami z art. 7 k.p.k., a więc w granicach swobodnego sędziowskiego uznania. Postanowienie SN z 5.06.2024 r., I KK 337/23, LEX nr 3721383.

Przeprowadzona przez Sąd Okręgowy kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia pozwala na stwierdzenie, że Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego, błędu w ustaleniach faktycznych, czy też obrazy prawa materialnego z art. 212 § 1 i § 2 k.k. poprzez jego błędną wykładnię.

Zniesławieniem w rozumieniu przepisu art. 212 § 1 k.k. jest tylko taka wypowiedź charakteryzująca negatywnie inną osobę i przedstawiającą ją w niekorzystnym świetle, która przy uwzględnieniu zarówno prawa pokrzywdzonego do ochrony czci, jak i praw oskarżonego - do swobody wypowiedzi, krytyki, obrony - stanowi element czynu, którego społeczna szkodliwość musi być uznana za większą od znikomej. Realizowanie funkcji ochronnej przepisu art. 212 § 1 k.k. nie może prowadzić do kryminalizacji życia społecznego, którego nieodłączną cechą jest występowanie sytuacji konfliktowych, wzbudzających emocje. Ich negatywny odbiór przez innych uczestników życia społecznego nie zawsze musi być oceniany w kategoriach przestępstwa.

W treści art. 212 KK, zarówno w § 1, jak i w § 2, przewidziana jest jedna postać czynności sprawczej, czyli pomówienie. W znaczeniu potocznym „pomówić” to bezpodstawnie zarzucić lub niesłusznie przypisać coś komuś, posądzić kogoś bądź oskarżyć. Pomówienie to przypisanie komuś w publicznej wypowiedzi cech, poglądów lub czynów, które psują mu dobrą opinię, powodują utratę zaufania do niego. Słowniki języka polskiego wskazują, że pomówienie to synonim zniesławienia (S. Dubisz (red.), Uniwersalny, t. 3, 2003, s. 338; M. Szymczak (red.), Słownik, t. 2, 1988, s. 797).

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji zasadnie uniewinnił oskarżoną U. I. od zarzucanego jej czynu zniesławienia. W pierwszej kolejności należy podnieść, że zachowanie oskarżonej nie wyczerpywało znamion przedmiotowych zarzucanego jej czynu. Oskarżona, wypowiadając się publicznie za pośrednictwem platformy (...), przedstawiła przede wszystkim własne odczucia i subiektywne spostrzeżenia dotyczące zakończonej relacji z U. Ł.. Należy przy tym mieć na uwadze, że oskarżona i oskarżyciel prywatny wspólnie prowadzili działalność w charakterze influencerów, której głównym elementem było publiczne prezentowanie ich życia prywatnego, w tym również łączącej ich relacji. W tych okolicznościach publiczne poinformowanie odbiorców o zakończeniu związku stanowił naturalną i przewidywalną konsekwencje dotychczasowego sposobu prowadzenia tej działalności. Nie sposób zatem oderwać przedmiotowych wypowiedzi od kontekstu, w jakim zostały one wypowiedziane. Odnosiły się one do strefy życia prywatnego, którą oboje wcześniej dobrowolnie uczynili przedmiotem publicznego przekazu, a przestawienie przez oskarżoną własnych odczuć związanych z zakończeniem relacji nie może być utożsamiane z zamiarem poniżenia pokrzywdzonego w opinii publicznej czy też podważenia zaufania niezbędnego do wykonywania przez jego działalności. Sąd nie dopatrzył się okoliczności wskazujących na umyślne działanie U. I. ukierunkowane na zniesławienie pokrzywdzonego, podważenie jego wiarygodności zawodowej oraz wywołania utraty zaufania wśród odbiorców w szczególności dzieci i młodzieży. Nie wykazano również, aby wypowiedzi te miały na celu doprowadzenie do pogorszenia jego sytuacji zawodowej, w tym utraty lub ograniczenia możliwości współpracy reklamowych kierowanych do tej kategorii wiekowej. Jednocześnie jak trafnie ustalił sąd rejonowy treść przedmiotowych wypowiedzi, oceniana z obiektywnego punktu widzenia nie daje podstaw do przyjęcia, że mogłoby one poniżyć U. Ł. w opinii publicznie bądź narazić go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania prowadzonej przez niego działalności zawodowej jako influencera. Użycie przez oskarżoną sformułowań, że U. Ł. „ robił straszne, straszne rzeczy”, że „ została przez niego perfidnie oszukana”, czy też „ no nie bił mnie, ale inne rzeczy” miało charakter ogólny i niekonkretny. Z treści tych wypowiedzi nie sposób ustalić, jakich konkretnie zachowań miałyby ono dotyczyć, a tym samym nie można domniemywać, że odnosiły się do takich zachowań U. Ł., które mogłyby obiektywnie podważyć jego wiarygodność lub zaufanie. Wnioskowanie skarżącego , że należy je traktować jako równoznaczne z pomawianiem o zachowanie wysoce naganne, społecznie nieakceptowalne, równoznaczne biciu jest dowolne i nieuprawnione. Ma charakter niedopuszczalnych w procesie karnym domniemań na niekorzyść oskarżanego . Nie można przy tym abstrahować od osobistego charakteru wypowiedzi oraz kontekstu zakończonej relacji. Oskarżona jako była partnerka pokrzywdzonego, mogła subiektywnie czuć się przez niego oszukana, zawiedziona czy skrzywdzona, a określenie że oskarżyciel prywatny „robił straszne rzeczy”, mogło stanowić wyłącznie wyraz jej negatywnej, emocjonalnej oceny jego zachowania w ramach relacji osobistej. Podobnie należy odebrać stwierdzenia o możliwych kontaktach z inną kobietą. Samo posłużenie się takimi ogólnymi i wartościującymi sformułowaniami nie pozwala natomiast na przyjęcie, że oskarżona przypisywała U. Ł. konkretne zachowania, które mogłoby skutkować utratą zaufania potrzebnego do wykonywania przez niego działalności jako influencer.

Dobrem chronionym przez treść art. 212 KK jest cześć, pojmowana jako godność, dobre imię, dobra sława, świadomość własnej wartości, szacunek dla samego siebie, honor, reputacja i duma (zob. uw. przed art. 212, Nb 2). Cześć stanowi moralną wartość, z której jednostka zdaje sobie sprawę (szacunek dla siebie) i której poszanowania ma prawo wymagać od innych (S. Hanausek, Rola, s. 11). W judykaturze wskazano, że przedmiotem ochrony przepisu art. 212 § 1 KK jest cześć i godność osoby pomawianej o postępowanie lub właściwości, które są sprzeczne z prawem, z zasadami etyki, w tym etyki zawodowej oraz np. o brak kompetencji lub zdolności do wykonywania danego zawodu. Podkreślono, że prawo do krytyki nie może być utożsamiane z prawem do zniesławiania, a krytyczne oceny powinny być wyrażone w odpowiedniej formie, zwłaszcza gdy nie są wyrażane w sposób spontaniczny lub w toku szybkiej wymiany słów, a w sposób zaplanowany i przemyślany (uchw. SN z 10.5.2022 r., I DI 10/22, Legalis). Nie sposób również przyjąć, aby działalność prowadzona przez oskarżyciela prywatnego korzystała ze szczególnego poziomu ochrony w zakresie dobrego imienia. Oskarżyciel nie pełni bowiem funkcji publicznej ani nie prowadzi działalności o szczególnym znaczeniu społecznym czy publicznym, w ramach której zaufanie odbiorców stanowiłoby szczególnie istotny element jej wykonywania. Nie prowadzi również działalności utylitarnej w ramach fundacji czy innego podmiotu, w przypadku którego przypisanie mu określonych zachowań mogłoby w sposób realny i konkretny wpłynąć na jego reputację. Tym samym samo posiadanie przez oskarżyciela grona odbiorów w mediach społecznościowych nie może być utożsamiane z istnieniem szczególnego rodzaju zaufania o którym mowa w art. 212 § 1 kk. Dla realizacji tego znamienia konieczne jest bowiem wykazanie, że wypowiedź mogła narazić pokrzywdzonego na utratę zaufania potrzebnego dla konkretnego rodzaju prowadzonej przez niego działalności, a nie jedynie spowodować ogólne pogorszenie jego wizerunku.

Konkludując powyższe rozważania, biorąc pod uwagę treści i kontekst wypowiedzi, które zostały rozpowszechnione w mediach społecznościowych przez oskarżoną, Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie oskarżonej U. I. nie nosiło znamion zarzucanego jej przestępstwa.

W ocenie Sądu Okręgowego, apelacja stanowi w istocie jedynie polemikę ustaleniami faktycznymi oraz oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji, która to ocena nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów i pozostaje zgodna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Uzasadnienie orzeczenia sądu I instancji jest logiczne, rzeczowe i precyzyjnie wyjaśnia powody rozstrzygnięcia w kontekście przepisów ustawy.

uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Niezasadny

Wobec uznania przez Sąd odwoławczy zarzutów apelacji za niezasadne z przedstawionych wyżej powodów, koniecznym stało się stwierdzenie, iż skorelowane z nim wnioski także nie zasługują na uwzględnienie

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia

i podniesionych zarzutów (art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

1

Przedmiot utrzymania w mocy

Uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego czynu

Zarzuty zawarte w apelacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego w sekcji 3.1 nie mogły wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w powyższym zakresie. Powody utrzymania zaskarżonego wyroku wynikają z sekcji 3.2 niniejszego uzasadnienia, dlatego też zbędnym jest powielanie zaprezentowanej argumentacji w tym miejscu.

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

Konieczność umorzenia postępowania

4. Konieczność warunkowego umorzenia postępowania

5.

Inne rozstrzygnięcia z wyroku

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

Koszty procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

U. I.

Z uwagi na nieuwzględnienie apelacji wniesionej od wyroku uniewinniającego, Sąd Okręgowy obciążył kosztami procesu za postepowanie odwoławcze oskarżyciela prywatnego poprzez zapłatę na rzecz Skarbu Państwa kwoty 100 (sto) złotych tytułem opłaty na podstawie art. 632 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 kpk, art. 13 § 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych

Granice zaskarżenia

Wpisać kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację

Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wyrok Sądu Rejonowego w całości

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W całości

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

Uchylenie