Grzywna za przestępstwo narkotykowe zamieniona na 6 miesięcy pozbawienia wolności

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 18 stycznia 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 754/23.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

co do kary

Podniesione zarzuty

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

uchylenie

Stanowisko sądu odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków

1. Obraza prawa materialnego, inna niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to art. 37a § 1 k.k. poprzez jego zastosowanie i orzeczenie wobec oskarżonego kary grzywny w sytuacji, kiedy czyn z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii przypisany oskarżonemu M. G. jest zagrożony karą od roku do lat 10 pozbawienia wolności.

Zasadny

Zarzut jest zasadny.

Zgodnie z przepisem art. 37a § 1 k.k., obowiązującym w dacie popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu Jeżeli przestępstwo jest zagrożone tylko karą pozbawienia wolności

nieprzekraczającą 8 lat, a wymierzona za nie kara pozbawienia wolności nie byłaby surowsza od roku, sąd może zamiast tej kary orzec karę ograniczenia wolności nie niższą od 3 miesięcy albo grzywnę nie niższą od 100 stawek dziennych, jeżeli równocześnie orzeka środek karny, środek kompensacyjny lub przepadek.

Rację miał więc autor apelacji, że doszło do naruszenia cytowanego przepisu prawa materialnego, gdyż występek przypisany oskarżonemu zagrożony jest karą od 1 roku do lat 10. Taki stan prawny obowiązywał także w dacie czynu, czyli 30 marca 2023 roku. przyjmując za słuszne ustalenia faktyczne jak i oceną prawną zachowania się oskarżonego, nie istniała w tej sprawie, możliwość orzeczenia względem oskarżonego kary grzywny – co niezasadnie uczynił sąd I instancji.

Niezasadny

Ze wskazanych przyczyn, niezasadny okazał się zmieniony na rozprawie odwoławczej wniosek prokuratora.

Z uwagi na wystąpienie oskarżyciela publicznego na rozprawie apelacyjnej, podczas której prokurator zmienił wnioski apelacyjne, zasadnym jest poczynienie kilku uwag natury teoretycznej.

Nie ulega przeto wątpliwości, że stosownie do przepisu art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k. w środku odwoławczym skarżący powinien sformułować wniosek odwoławczy (art. 427 § 1 in fine k.p.k.). Stanowi on postulat skarżącego co do oczekiwanego rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy wydaje jednak orzeczenie na podstawie art. 437 k.p.k., a więc niezależnie od wniosku skarżącego. Dlatego też wnioskiem odwoławczym sąd drugiej instancji nie jest związany. Wobec tego skarżący może modyfikować wniosek także po upływie terminu zaskarżenia.

Skoro tak, to zdaniem sądu odwoławczego, zmieniony na rozprawie odwoławczej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku, absolutnie nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniosek ten był wręcz niezrozumiały dla sądu odwoławczego, a to w związku z treścią art. 437 § 2 k.p.k.

Wobec wprowadzenia zamkniętego katalogu przyczyn uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. wniosek odwoławczy może dotyczyć uchylenia orzeczenia tylko w przypadku zaistnienia jednej z tych przyczyn. W innym wypadku dopuszczalna jest wyłącznie zmiana zaskarżonego orzeczenia.

Prokurator przecież nie był w stanie wskazać przesłanek wskazanych w ostatnio powołanym przepisie, co wydaje się o tyle usprawiedliwione, gdyż te nie zaistniały.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 18 stycznia 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 754/23, w zakresie w którym nie został zmieniony.

Z uwagi na to brak było przesłanek z art. 439 k.p.k. oraz sąd nie dostrzegł potrzeby działania z urzędu w trybie art. 440 k.p.k. i 455 k.p.k., zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy (art. 433 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k.).

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Wyrok Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 18 stycznia 2024 roku w sprawie o sygnaturze akt II K 754/23, w zakresie jak przedstawiono to w pkt I wyroku sądu odwoławczego.

Skoro zarzut apelacji był zasadny, zaś brak było przesłanek z art. 437 § 2 zd. drugie, to jak to już wyświetlono, wyrok podlegał zmianie.

Sąd odwoławczy podzielił zapatrywania prokuratora wyrażone w pisemnym środku odwoławczym. Uznał, że postawa oskarżonego, jego właściwości osobiste, a przede wszystkim dotychczasowa niekaralność za przestępstwa z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uzasadniała zastosowanie dobrodziejstwa związanego z nadzwyczajnym złagodzeniem kary. Kara orzeczona w najniższym możliwym wymiarze, 1 roku pozbawienia wolności, mogła zostać oceniona jako kara, o której mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. Dlatego kierując się dyrektywami z art. 60§ 6 pkt 3 k.k. orzeczono karę 6 miesięcy pobawienia wolności. Sąd wziął pod uwagę stopień społecznej szkodliwości czynu, który był wysoki, a także nieumniejszony stopień zawinienia. Wreszcie nie umknęło uwadze sądu II instancji, że oskarżony był aż trzykrotnie karany za występki przeciwko mieniu. Brak było podstaw do założenia, że kara łagodniejszego rodzaju spełni swoje cele w zakresie prewencji indywidualnej wobec oskarżonego. Z kolei kara orzeczona przez sąd odwoławczy nie tylko osiągnie ten cel, lecz także spełni swoje zadanie w zakresie społecznego oddziaływania. Czyli spełni swoje cele w zakresie tzw. prewencji ogólnej.

Koszty procesu

III. Z uwagi na sytuację rodzinną i majątkową oskarżonego zwolniono go z obowiązków uiszczenia kosztów sądowych związanych z rozpoznawaniem sprawy przez sąd II instancji.

SSO Anita Ossak SSO Paweł Stępień SSR (del) Karolina Sienica

ZARZĄDZENIE

Rybnik, 19 września 2024 roku:

1. Odnotować uzasadnienie w kontrolce;

2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć:

a. prokuratorowi – bez akt;

b. pozostałym uprawnionym podmiotom w przypadku złożenia zupełnych wniosków w terminie;

3. akta zwrócić do SR