Sąd oddalił apelację oskarżonego od kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności

1CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 marca 2026 roku, sygn. akt III K 36/26.

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana

1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

1. Rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego w punkcie 1 wyroku kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz świadczenia pieniężnego zasądzonego od oskarżonego w punkcie 3 wyroku na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10 000,00 zł, w sytuacji, gdy kara w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z rozważeniem kary 1 roku i 6 miesięcy prac społecznie użytecznych w wymiarze 30 godzin miesięcznie oraz świadczenie pieniężne w wysokości 5 000,00 zł, spełni względem oskarżonego swoje cele wychowawcze i prewencyjne.

Niezasadne

2. Zbyt swobodna, lakoniczna ocena materiału dowodowego.

Niezasadne

3. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia.

Niezasadne

4. Obraza przepisów prawa materialnego.

Niezasadne

5. Rażąca stronniczość w przedmiotowej sprawie.

Niezasadne

Podniesione w apelacji oskarżonego zarzuty nie są zasadne, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącego, orzeczona wobec niego kara jest sprawiedliwa, w żadnym razie nie może zostać uznana za rażąco niewspółmierną.

Z treści uzasadnienia wniesionego środka zaskarżenia wynika, że oskarżony w istocie nie kwestionuje poczynionych przez sąd I instancji ustaleń odnośnie przebiegu zdarzenia a jego apelacja w rzeczywistości dotyczy wymiaru kary. Sąd okręgowy nie dopatrzył się natomiast obrazy żadnych przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, co nieudolnie próbuje wykazać w apelacji wykazać oskarżony. Odnosząc się do lakonicznych zarzutów w tym zakresie w ocenie sądu odwoławczego sąd meriti należycie zgromadził i przeprowadził wszystkie dowody istotne dla wyjaśnienia okoliczności popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu. Nie sposób zatem zarzucić, iż sąd I instancji dokonał dowolnej, czy też jak podnosi skarżący, zbyt swobodnej i lakonicznej oceny materiału dowodowego. Ocena ta nie zawiera w sobie błędu i nie jest w żadnym razie oceną dowolną, ponieważ poparta została wszechstronną analizą całokształtu okoliczności sprawy.

Z kolei zgodnie z utrwalonym już w tej mierze orzecznictwem, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Stawiając ten zarzut należy wykazać, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania w świetle wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego dopuścił się sąd I instancji dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, czego jednak skarżący nie uczynił. Sąd odwoławczy w pełni zaaprobował ocenę dowodów, a w konsekwencji ustalenia faktyczne, dokonane przez sąd a quo.

Argumentacja zaprezentowana w apelacji wskazuje, że skarżący w istocie kwestionuje tak naprawdę wysokość orzeczonej względem niego kary i środka karnego.

Odnosząc się zatem do zarzutu niewspółmierności kary wskazać należy, że zachodzi ona wówczas, gdy zastosowane kary i inne środki, nie uwzględniają w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizują wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Trzeba jednak pamiętać, że w kontekście art. 438 pkt 4 k.p.k. pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną, a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, iż zachodzi wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo.

W tym kontekście podniesiony w apelacji zarzut rażącej surowości kary jest całkowicie bezzasadny. Orzeczona wobec oskarżonego kara spełnia bowiem wszystkie dyrektywy wskazane w art. 53 k.k. oraz uwzględnia kontekst czynu.

Zważyć należy, że przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie, oskarżony N. O. zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniu art. 64 § 1 k.k., co spowodowało zaostrzenie ustawowego zagrożenia: od 4 miesięcy do 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nie można zatem uznać orzeczonej wobec oskarżonego kary 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności za rażąco surową. Wbrew twierdzeniom skarżącego, sąd rejonowy orzekając o wymiarze kary, uwzględnił wszystkie okoliczności popełnionego czynu, znaczny stopień jego społecznej szkodliwości, naruszenie przez oskarżonego zasady rozważnego prowadzenia pojazdu, w stanie pozwalającym na pełną nad nim kontrolę, stwierdzoną w organizmie oskarżonego zawartość alkoholu, znaczny stopień jego winy oraz fakt, iż przypisanym mu czynem oskarżony wypełnił znamiona określone w dwóch przepisach ustawy karnej. Nadto, sąd I instancji słusznie miał też w polu widzenia uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego i to za czyny z art. 178a § 1 k.k. oraz z art. 178a § 4 k.k. (wyrokami Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim w sprawach o sygn. akt VI K 405/16, VI K 205/17, II K 1498/19, II K 358/20 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku w sprawie o sygn. akt III K 764/21), a także jego działanie w warunkach powrotu do przestępstwa.

Zasadnie zatem sąd rejonowy doszedł do przekonania, że N. O. jest sprawcą niepoprawnym, notorycznie naruszającym porządek prawny, o czym świadczy treść karty karnej oskarżonego. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż w dniu 30 kwietnia 2024 r. oskarżony został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbycia reszty kary, będąc uprzednio skazany za czyn z art. 178a § 4 k.k., a już 28 sierpnia 2024 r. kupił na własność samochód, mając świadomość i wiedzę o orzeczonym względem niego dożywotnim zakazie prowadzenie wszelkich pojazdów mechanicznych oraz przebywając na warunkowym przedterminowym zwolnieniu, a następnie w dniu 10 listopada 2024 r. oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo.

Z pewnością zaś taka zbieżność czasowa działań podejmowanych przez oskarżonego, nie przemawia na jego korzyść. Przeciwnie, świadczy jedynie o tym, że uprzednie skazania nie powodują żadnych refleksji u oskarżonego, który notorycznie narusza przepisy prawa karnego oraz prawa o ruchu drogowym, narażając na niebezpieczeństwo zarówno siebie, jak i innych uczestników ruchu drogowego i który świadomie i uporczywie lekceważy orzeczenia sądów zakazujące mu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Sąd I instancji trafnie dostrzegł te okoliczności i prawidłowo uwzględnił je przy wymiarze kary.

Należy jednocześnie wskazać, iż okoliczności obciążające, których jest wyraźna przewaga w niniejszej sprawie zasadnie rzutowały na wymiar kary, która w istocie nie jest stosunkowo wysoka, jeżeli weźmie się pod uwagę górną granicę ustawowego zagrożenia wynikającą z zakwalifikowania czynu jako działanie w warunkach art. 64 § 1 k.k.

Stąd też prawidłowa jest konstatacja sądu I instancji, że jedynie kara izolacyjna w wymiarze 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności spełni swe cele w zakresie prewencji szczególnej, jak i ogólnej. Sąd rejonowy wyczerpująco uzasadnił w pisemnych motywach wyroku, w jaki sposób na rodzaj i wysokość kary wpłynął stopień zawinienia oskarżonego i stopień społecznej szkodliwości jego czynu, a także właściwości sprawcy i dotychczasowy sposób życia.

Dodać trzeba, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 69 § 1 k.k., sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa, przy czym w myśl art. 69 § 4 pkt 2 k.k. wobec sprawcy przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k. sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Mając na względzie treść powołanego przepisu, słusznie sąd rejonowy orzekł wobec oskarżonego bezwzględną karę pozbawienia wolności, uznając, iż w przypadku N. O. taki uzasadniony wypadek nie zachodzi.

Podkreślenia wymaga, że nagminność tego typu przestępstw ewidentnie ma wpływ na wymiar kary i nie pozwala na pobłażanie kierowcom nieprzestrzegającym zakazu spożywania alkoholu przed jazdą samochodem oraz naruszającym orzekane wobec nich zakazy prowadzenia pojazdów mechanicznych. Celem karania za przestępstwo prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości, jest między innymi wyeliminowanie takich kierowców z ruchu drogowego po to, by uchronić innych uczestników ruchu przed potencjalnym niebezpieczeństwem. Z tych powodów orzeczona kara nie jest karą rażąco niewspółmierną, a sprawiedliwą, która winna stanowić dla oskarżonego dostateczną dolegliwość i wdrożyć go w przyszłości do przestrzegania porządku prawnego. Należy bowiem mieć również na względzie, że wymierzona kara musi być odpowiednio dotkliwa, by sprawca odczuł skutki swojego zachowania. Jednocześnie kara ta winna wzbudzić w społeczeństwie przekonanie o nieuchronności odpowiedzialności za tego typu przestępstwa.

Tak samo kwota zasądzonego od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w wysokości 10 000,00 zł określona została w sposób prawidłowy. Orzekając ww. środek karny, sąd I instancji kierował się bowiem rozmiarem naruszenia przez oskarżonego zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a także jego sytuacją osobistą.

Należy równocześnie podkreślić, iż zgodnie z art. 43a § 3 k.k. w razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 4 k.k., jeżeli czyn sprawcy polegał na niezastosowaniu się do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 10 000,00 zł, do wysokości określonej w § 1 tego przepisu, tj. 60 000,00 zł.

Zasądzone świadczenie pieniężne jest zatem obligatoryjne i zostało orzeczone w najniższym możliwym wymiarze. Z tych też względów sąd odwoławczy uznał, iż sąd I instancji orzekł kwotę odpowiednią.

Powoływany przez skarżącego fakt, że swoim zachowaniem nie stworzył zagrożenia życia czy zdrowia osób trzecich i nie doprowadził do kolizji lub wypadku, w żadnym razie nie może zostać uznany przez sąd za okoliczność łagodzącą, a jedynie za szczęśliwy zbieg okoliczności. Miał on bowiem pełną świadomość skutków prawnych swoich zachowań. Czyn oskarżonego, który decydując się na kierowanie pojazdem mechanicznym, będąc w stanie nietrzeźwości, znacznie osłabiającym motorykę i koncentrację człowieka oraz wbrew aktywnym zakazom prowadzenia pojazdów, mógł zakończyć się tragicznie dla innych uczestników ruchu drogowego. Pomimo tego, oskarżony postanowił po raz kolejny w sposób rażący naruszyć prawo, świadomie narażając innych uczestników ruchu na realne i poważne niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia. Stąd też, wbrew twierdzeniom skarżącego, jego zachowanie w sposób dobitny dowodzi, że dotychczasowy proces resocjalizacji nie przyniósł żadnego efektu.

Nadto, wskazać należy, że opisywana przez oskarżonego jego obecna sytuacja osobista, niekontrolowana choroba alkoholowa oraz problemy finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie mogą stanowić jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla popełnienia przestępstwa i nie mogą prowadzić do uniewinnienia oskarżonego, czy też złagodzenia orzeczonej wobec niego kary i środków karnych.

Nie wytrzymuje również krytyki argumentacja skarżącego, dotycząca zasadności zastosowania wobec niego kar o charakterze wolnościowym. Należy bowiem pamiętać, iż pomimo wcześniejszych skazań, a w szczególności zastosowanego wobec oskarżonego warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, w okresie próby ponownie naruszył on porządek prawny, popełniając kolejne przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. Tym samym, oskarżony jasno dał wyraz temu, że nadal pozostaje bezkrytyczny wobec orzekanych wobec niego kar i środków karnych.

Stąd też wniosek, że dotychczasowe działania resocjalizacyjne nie odniosły zamierzonego rezultatu i jedynie kara izolacyjna w orzeczonym wymiarze spełni swe cele tak wobec sprawcy, jak i ogółu społeczeństwa. Tymczasem proponowana przez oskarżonego wolnościowa kara, w postaci wykonywania pracy na cele społeczne, z pewnością tego nie zagwarantuje, a wręcz może zostać poczytana przez niego jako przyzwolenie na dalsze łamanie prawa, a przez innych członków społeczeństwa jako wyraz pobłażliwości sądów wobec sprawców popełniających w krótkich odstępach czasu kolejne czyny karalne.

Mając zatem na względzie wszystkie okoliczności badanej sprawy należy stwierdzić, iż zarówno kara, jak i poszczególne środki karne, zostały przez sąd I instancji ukształtowane w sposób prawidłowy. W ocenie sądu odwoławczego są one bowiem adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, uwzględniają nadto wszystkie dyrektywy ich wymiaru wskazane w treści art. 53 k.k. i art. 56 k.k. Kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności jest sprawiedliwa, wyważona i w żadnej mierze nie sposób uznać jej za rażąco, niewspółmiernie surową. Podobnie jak i orzeczone środki karne, które także mają charakter rozstrzygnięcia penalnego i w związku z tym z założenia powinny stanowić dodatkową dolegliwość adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu, mającą do spełnienia cele w zakresie prewencji ogólnej i indywidualnej (art. 56 k.k.). Sąd odwoławczy w pełni akceptuje przytoczoną przez sąd I instancji argumentację i w całości ją podziela.

Uchylenie zaskarżonego wyroku w punkcie 1 oraz w punkcie 3, ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy z rozważeniem orzeczenia wobec oskarżonego pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym oraz obniżenie wysokości świadczenia pieniężnego zasądzonego od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej do kwoty 5 000,00 zł.

Niezasadny

Ustalenia i rozstrzygnięcie sądu I instancji w zakresie orzeczonej kary i poszczególnych środków karnych były prawidłowe, słuszne i zasadne. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, dlatego też bezpodstawny okazał się również wniosek o zmianę wyroku, a tym bardziej o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w punktach 1 oraz 3.

1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy w całości.

Sąd odwoławczy podziela wszystkie ustalenia sądu I instancji. Analizując treść orzeczenia przez pryzmat zarzutów podniesionych w apelacji stwierdzić należało, że nie zasługiwały one na uwzględnienie, bowiem kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia wykazała, iż sąd rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie. Ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy głównej, ocenionego w sposób wszechstronny, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Zasadne i prawidłowe było rozstrzygnięcie sądu I instancji co do sprawstwa oskarżonego i jego winy, a także w zakresie orzeczonej kary, środków karnych oraz kosztów postępowania. Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, stąd zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy w całości.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

1Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

II. Zwolniono oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa.

1PODPIS

SSO Katarzyna Gozdawa-Grajewska

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1 - dot. sygn. VI Ka 257/26

Podmiot wnoszący apelację

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 12 marca 2026 roku, sygn. akt III K 36/26.

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Uchylenie

Zmiana