Kradzieże z 2023 r. połączone w wyrok łączny. Sąd obniżył karę do 2 lat i 6 miesięcy

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Zgorzelcu z dnia 21 maja 2026 r., sygn. akt II K 880/24

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana

1

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Fakty uznane za udowodnione

-----------------

-----------------------------------------

--------------------------

----------

Fakty uznane za nieudowodnione

-----------------

-----------------------------------------

--------------------------

----------

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

-----------------------------------

--------------------------------------------------------------

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

-----------------------------------

--------------------------------------------------------------

3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

I. Obraza prawa materialnego – art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. polegająca na niewłaściwym zastosowaniu przy orzekaniu kary łącznej pozbawienia wolności poprzez:

a) ukształtowanie kary łącznej w wysokości 3 lat pozbawienia wolności, tj. w znacznej odległości od dolnej granicy wynikającej z art. 86 § 1 k.k., mimo że Sąd sam przyjął, iż dopuszczalny przedział wynosi od 2 lat i 1 miesiąca do 4 lat pozbawienia wolności;

b) zastosowanie zasady asperacji w stopniu nadmiernie niekorzystnym dla skazanego, z pominięciem tego, że dyrektywy art. 85a k.k. nakazują brać pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze oraz potrzeby kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a nie traktować kary łącznej jako dodatkowego „zaostrzenia” wyłącznie z powodu liczby skazań;

c) przyjęcie w uzasadnieniu błędnej przesłanki, że skorzystanie z większej absorpcji byłoby „niczym nieuzasadnionym premiowaniem” i prowadziłoby do „bezkarności”, podczas gdy nawet kara łączna w dolnych granicach pozostaje realną karą izolacyjną, a argument „bezkarności” nie stanowi prawidłowego kryterium wymiaru kary łącznej w rozumieniu art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k.

Częściowo zasadny

II. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść orzeczenia – art. 7 i art. 410 k.p.k. polegająca na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału oraz nienależytym uzasadnieniu wymiaru kary łącznej, w szczególności poprzez:

a) nadanie rozstrzygającej wagi twierdzeniom o „znacznym stopniu społecznej szkodliwości” i „uporczywości” oraz ogólnym tezom o konieczności oddziaływania prewencyjnego, przy jednoczesnym niedostatecznym wyjaśnieniu, dlaczego w realiach rozpoznawanej sprawy stopień związku przedmiotowo-podmiotowego pomiędzy czynami nie uzasadnia kary bliższej dolnej granicy;

b) oparcie odmowy zastosowania zasady większej absorpcji na rozumowaniu o rzekomym „premiowaniu” i „bezkarności” oraz na ogólnych stwierdzeniach, bez przeprowadzenia w uzasadnieniu weryfikowalnej analizy czynników typowych dla kary łącznej (czas, podobieństwo czynów, ciągłość zachowań, związek sytuacyjny);

c) selektywne potraktowanie informacji z opinii Zakładu Karnego w O. – i przyjęcie, że skazany ma opinię umiarkowaną, był karany dyscyplinarnie i nie był nagradzany, a następnie ustalenie o braku podstaw do maksymalnej absorpcji, bez wykazania, dlaczego te okoliczności uzasadniają przesunięcie kary łącznej w okolice środka ustawowego przydziału.

Częściowo zasadny

III. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający istotny wpływ na treść wyroku, polegający na:

a) nieprawidłowym ustaleniu stopnia bliskości podmiotowo-przedmiotowej czynów objętych zbiegiem realnym jako niewystarczającego dla zastosowania większej absorpcji, podczas gdy z ustaleń przyjętych w wyroku wynika, że:

- wszystkie czyny są czynami tego samego rodzaju (przestępstwa przeciwko mieniu z art. 278 § 1 k.k., w konfiguracjach z art. 12 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.);

- zostały popełnione w okresach zbliżonych czasowo w 2023 r. (m. in. od 20.01.2023 r. do 30.06.2023 r., od 1.06.2023 r. do 26.07.2023 r., od 27.06.2023 r. do 4.07.2023 r., od 4.07.2023 r. do 21.08.2023 r. oraz od 21.02.2023 r. do 28.03.2023 r.), co obiektywnie przemawia za większą absorpcją niż przyjęta przez Sąd, a konsekwencji za karą łączną znacznie bliższą dolnej granicy;

b) całkowitym pominięciu stopnia niepełnosprawności umysłowej skazanego, co zaznacza Sąd w uzasadnieniu wyroku „Skazany przebywa na oddziale terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo. Jest on osobą uzależnioną od substancji psychoaktywnych. Osadzony jest bierny wobec oddziaływań penitencjarnych, zaś stopień realizacji zadań zawartych w indywidualnym programie terapeutycznym jest oceniany jako negatywny. Ł. posiada orzeczone świadczenie pieniężne, których dotychczas nie wykonał. Przed osadzeniem podejmował się prac dorywczych. Z opinii wynika, że stara się przestrzegać regulaminu zakładu, nie przejawia zachowań agresywnych, wobec przełożonych przyjmuje postawę regulaminową. Nie przejawia zachowań agresywnych. Nie były stosowane wobec niego środku przymusu. Ze względu na niepełnosprawność intelektualną wymaga starannego doboru osadzonych.” (str. 5/15 uzasadnienia wraz z wyrokiem) w kontekście zakresu jego indywidualnej odpowiedzialności.

Częściowo zasadny

IV. Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary łącznej polegająca na wymierzeniu Ł. L. kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności, podczas gdy:

- najwyższa kara jednostkowa podlegająca łączeniu wynosi 2 lata pozbawienia wolności;

- suma kar jednostkowych wynosi 4 lata pozbawienia wolności;

- Sąd wyraźnie wskazał, że możliwy przedział kary łącznej wynosi od 2 lat i 1 miesiąca do 4 lat pozbawienia wolności, co oznacza, że kara łączna została wymierzona blisko środka ustawowego przedziału, bez wskazania szczególnych, wyjątkowo obciążających okoliczności uzasadniających tak daleko idącą asperację w sprawie obejmującej trzy skazania tego samego rodzaju popełnione w ciągu przestępstw.

Częściowo zasadny

Ad. I – IV

Chociaż obrońca skazanego w swojej apelacji podniósł szereg zarzutów obejmujących błąd w ustaleniach faktycznych leżących u podstaw wydanego orzeczenia, obrazę przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, argumentacja wywiedzionego środka odwoławczego

de facto sprowadzała się do zarzutu rażącej niewspółmierności wymierzonej Ł. L. kary łącznej.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie i judykaturze, zarówno wymierzenie kary łącznej w wymiarze zbliżonym do pełnej absorpcji (obecne brzmienie art. 86 § 1 k.k. wyklucza zastosowanie całkowitej absorpcji), jak i przy zastosowaniu zasady kumulacji, mogą mieć miejsce jedynie w wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przy wymiarze kary łącznej sąd musi kierować się nie tylko dyrektywami z art. 85a k.k., ale również związkiem przedmiotowo-podmiotowym przypisanych skazanemu czynów. Im ściślejszy jest związek przedmiotowo-podmiotowy między popełnionymi przez sprawcę przestępstwami, tym bardziej zasadne jest stosowanie zasady absorpcji (

vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2020 r., IV KK 201/19, LEX nr 3276868). Zachowanie skazanego w czasie odbywania kary pozbawienia wolności jest tylko jedną z okoliczności branych pod uwagę przy wymiarze kary łącznej. Poza dyrektywą prewencji indywidualnej uwzględnia się także dyrektywy przedmiotowego i podmiotowego związku między przestępstwami, w tym dyrektywę wskazującą na liczbę popełnionych przestępstw, dyrektywę bliskości czasowej i dyrektywę rodzaju naruszonego dobra. Im ściślejsze są te relacje, tym bardziej wyrok łączny powinien być zbliżony do dopuszczalnego minimum, uwarunkowanego wysokością kar orzeczonych za przestępstwa objęte tym wyrokiem (

vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2019 r., IV KK 204/19, LEX nr 2657441, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2016 r., WA 10/16, LEX nr 2203538).

Odnosząc powyższe zasady do realiów badanej sprawy zauważyć należy, iż zarówno związek podmiotowo-przedmiotowo przypisanych Ł. L. przestępstw, jak i związek czasowy czynów tworzących realny zbieg przestępstw, jest bardzo bliski. Skazany dopuszczał się czynów z art. 278 § 1 k.k. (w konfiguracjach z art. 12 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.) na przestrzeni kilku miesięcy: od stycznia do sierpnia 2023 r., działając w podobny sposób, przy wykorzystaniu tej samej sposobności. Okoliczności te przemawiają za wymierzeniem mu kary łącznej przy zastosowaniu zasady asperacji zbliżonej do zasady absorpcji.

Odnosząc się zaś do treści opinii na temat skazanego z zakładu karnego, należy mieć na względzie, iż Ł. L. jest osobą z niepełnosprawnością intelektualną, co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę przebiegu jego resocjalizacji. Z tego względu w przekonaniu Sądu Odwoławczego kara łączna 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności będzie karą adekwatną i właściwie realizującą cele kary: zarówno w zakresie społecznego oddziaływania, jak i cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego, zgodnie z dyrektywami art. 85a k.k.

Obrońca skazanego wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 1 poprzez wymierzenie Ł. L. kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności, tj. w dolnych granicach ustawowego przedziału;

2) zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów obrony (z urzędu) oskarżonego w postępowaniu odwoławczym.

Częściowo zasadny

Sąd Odwoławczy uznał za zasadny wniosek o obniżenie wymierzonej skazanemu kary łącznej i mając na względzie okoliczności wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia, w szczególności zbieżność czasową i podmiotowo-przedmiotową przypisanych Ł. L. czynów, zmienił zaskarżony wyrok łączny w pkt 1 części dyspozytywnej, obniżając wymierzoną mu karę łączną do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w zakresie pkt 2 – 5 części dyspozytywnej.

Zaskarżony wyrok we wskazanej części, jako trafny i prawidłowy, podlegał utrzymaniu w mocy.

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany

Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok wobec skazanego Ł. L. w ten sposób, że obniżył orzeczoną w punkcie 1 części dyspozytywnej karę łączną do 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

W okolicznościach badanej sprawy zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej skazanemu kary łącznej okazał się zasadny.

---------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Konieczność umorzenia postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

Punkt III wyroku, czyn IV

Sąd Odwoławczy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (Dz.U.2024.1564 t.j.) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. Z. J. kwotę 240 złotych oraz dalsze 55,20 złotych podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej obrony skazanego z urzędu w postępowaniu odwoławczym, których wysokość ustalono w oparciu o § 17 ust. 5 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Mając na względzie trudną sytuację materialną skazanego przebywającego w zakładzie karnym, Sąd Odwoławczy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa.

PODPIS

Granice zaskarżenia

Podmiot wnoszący apelację

obrońca skazanego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

wymiar kary łącznej

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na korzyść

W części

Co do kary

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

Art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

Wnioski

Zmiana