Kierowca pod wpływem metamfetaminy. Sąd nie zmienił wyroku mimo żądania nawiązki

Część wstępna

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 marca 2026r. w sprawie II K 22/26

Podmiot wnoszący apelację

Oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

Kierunek i zakres zaskarżenia

Na niekorzyść

W części

Co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

Wnioski

Zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

obraza przepisu prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 kpk, a to art. 44b § 6 kk poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie wobec oskarżonego nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, pomimo spełnienia przesłanek obligatoryjnego zasądzenia ww. środka

Niezasadny

Apelacja nie jest zasadna. W aktualnym stanie prawnym ( względniejszym dla oskarżonego, aniżeli stan poprzednio obowiązujący) kwestia przepadku pojazdu mechanicznego lub jego równowartości unormowana jest w art. 44 b kk, przy czym regulacja, zawarta w § 1 dotyczy przepadku fakultatywnego, w § 2 natomiast obligatoryjnego. Bez wątpienia przepadek można orzec w razie skazania sprawcy za prowadzenie pojazdu mechanicznego pod wpływem środka odurzającego, bo zachowanie to wyczerpuje ustawowe znamiona, opisane w art. 178a § 1 kk, do którego to przepisu wprost odnosi się art. 44b § 1 kk. Z kolei zestawienie tegoż przepisu z treścią art. 44b § 2 kk prowadzi do wniosku, że aktualnie ustawodawca nie przewidział obligatoryjnego przepadku pojazdu mechanicznego w przypadku skazania za prowadzenie takiego pojazdu pod wpływem środka odurzającego. Wszak warunkiem koniecznym do zastosowania obligatoryjnego przepadku jest dokonanie przez sprawcę m.in. przestępstwa z art. 178a § 1 kk, jeśli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia. W obu bowiem paragrafach ustawodawca powtórzył przepisy art. 178a § 1 lub 4, art. 178c § 1 pkt 2, art. 178d i art. 178 § 1 lub 1a, nie jest zaś możliwe, ażeby orzeczenie środka karnego było jednocześnie obligatoryjne i fakultatywne. Prowadzi to do wniosku, że jedynie opisane w art. 44b § 2 kk stężenie alkoholu a nie jakiejkolwiek innej substancji prowadzi do obligatoryjnego orzeczenia przepadku. To z kolei oznacza, że skoro U. A. pojazd mechaniczny prowadził pod wpływem metamfetaminy a nie w stanie nietrzeźwości, to nie zachodzi sytuacja obligatoryjnego, a jedynie fakultatywnego przepadku pojazdu mechanicznego. Nie sposób w związku z tym podzielać poglądu o obligatoryjnym charakterze nawiązki, określonej w art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44b § 5 pkt 1 kk, na co wskazywać by mogła literalna treść art. 44b § 6 kk. Określony w art. 44b § 5 kk zakaz orzekania przepadku pojazdu dotyczyć może wprawdzie zarówno fakultatywnego, jak i obligatoryjnego przepadku, jednakże konstatacja o obligatoryjnej nawiązce w przypadku fakultatywnego przepadku prowadziłaby do oczywiście nieracjonalnej a przez to nieakceptowalnej sytuacji. Sprowadzałaby się ona do tego, że wobec sprawcy katalogu przestępstw, opisanych w art. 44b § 1 kk obowiązkowe byłoby orzekanie nawiązki ( kwocie do 500 000 zł) wówczas, gdy nie był on wyłącznym właścicielem prowadzonego pojazdu. Stawiałoby to w nieuzasadnienie uprzywilejowanej sytuacji tych sprawców, którzy prowadzili pojazd stanowiący ich wyłączną własność, bo wówczas orzeczenie nawiązki jest wykluczone, zaś przepadek pojazdu pozostaje fakultatywny. Faktem jest, że z woli ustawodawcy uprzywilejowaną grupą sprawców są osoby, wobec których zachodzą okoliczności z art. 44b § 5 pkt 2 kk. Unormowanie to, choć nie do końca zrozumiałe da się jednak uzasadnić, lecz tylko poprzez uznanie, że nawiązka, o jakiej mowa stanowi substrat przepadku. Wyłącznie takie bowiem założenie sprawia, że omawiana regulacja zyskuje walor logiczności- skoro pojazd nie znajduje się we władaniu sprawcy, bo został zbyty, zniszczony lub na tyle uszkodzony, że stracił całą lub niemal całą wartość, to nie sposób orzec jego przepadku. Jako że nawiązka jest substytutem środka karnego w postaci przepadku pojazdu, to w sytuacji stypizowanej w art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44b § 5 pkt 2 kk rozsądnym wydaje się być nienormowanie jej jako obligu. Wykładnia logiczna prowadzi zatem do wniosku, że określona w art. 44b § 6 w zw. z § 5 pkt 1 kk nawiązka jest obligatoryjna tylko wówczas, gdy zachodzi sytuacja, stypizowana w § 2 omawianego przepisu. Innymi słowy rzecz ujmując obligatoryjna nawiązka zastępuje obligatoryjny przepadek; w innych sytuacjach pozostaje ona fakultatywna. Skoro wobec oskarżonego Sąd Rejonowy miał możliwość a nie obowiązek orzeczenia przepadku pojazdu (gdyby prowadzony przezeń samochód był jego wyłączną własnością), to w sytuacji, w jakiej samochód ów wyłącznej własności U. A. nie stanowił orzeczenie nawiązki było również fakultatywne. Tym samym podniesiony w apelacji oskarżyciela publicznego zarzut nie jest zasadny, bowiem obraza prawa polegająca na błędnym niezastosowaniu przepisów prawa materialnego ma miejsce wówczas, gdy są to przepisy o charakterze stanowczym, tzn. nakazujące stosowanie danego przepisu prawa materialnego. Jednocześnie nie został w apelacji podniesiony zarzut z art. 438 pkt 4 kpk, co z mocy art. 433 § 1 kpk i art. 434 § 1 kpk obligowało do utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy.

zmiana zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego U. A. nawiązki na rzecz Skarbu Państwa w wysokości 5000 złotych

Niezasadny

Podniesiony w apelacji zarzut nie okazał się zasadny a co za tym idzie również zawarty w niej, korelujący z zarzutem wniosek zasadny nie jest.

Okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu

1.

Rozstrzygnięcie sądu odwoławczego

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot utrzymania w mocy

Zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy w całości.

Wyrok Sądu I instancji jest wolny w tym zakresie od uchybień, opisanych w apelacji i nie zawiera on również uchybień, o jakich mowa w art. 439 kpk i art. 440 kpk..

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1. Przedmiot i zakres zmiany

Koszty procesu

Punkt II wyroku

Wyrok zaskarżony został wyłącznie przez oskarżyciela publicznego, zaś apelacja nie została uwzględniona. Zgodnie z art. 636 § 1 kpk w takiej sytuacji koszty procesu za postepowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.